Çocuk Okulu Bitirmiyorsa Nafaka Ne Zamana Kadar Ödenir? KPSS, Açıköğretim ve Uzayan Üniversite

Çocuğun 18 yaşını doldurmasıyla birlikte boşanma kararında hükmedilen iştirak nafakası sona erer. Ancak anne ve babanın çocuğa karşı sorumluluğu her durumda aynı tarihte bitmez. Eğitimine devam eden ve henüz kendi geçimini sağlayamayan ergin çocuk, şartları varsa anne veya babasından nafaka isteyebilir.

Asıl tartışma da çoğu zaman bundan sonra başlar.

Çocuk üniversiteyi normal süresinde bitirememiş olabilir. Üniversiteden mezun olmuş fakat KPSS’ye hazırlanıyor olabilir. Birkaç yıldır üniversite sınavına girmesine rağmen herhangi bir bölüme yerleşememiş olabilir. Açıköğretimde okuyabilir, ikinci öğretime devam edebilir, yüksek lisans yapabilir veya mezun olmasına rağmen mesleğine başlayabilmek için sınav ve kurslara hazırlanabilir.

Bu durumların hiçbirinde yalnızca yaşa veya öğrenci belgesine bakılarak “nafaka kesin devam eder” ya da “artık nafaka ödenmez” sonucuna ulaşmak doğru değildir. Özellikle eğitim yıllarca uzadığında, mahkemenin önüne gelen asıl soru çocuğun kaç yaşında olduğundan çok eğitim ve meslek edinme sürecinin gerçekten devam edip etmediği ve çocuğun hâlen ekonomik desteğe ihtiyaç duyup duymadığıdır.

18 Yaşından Sonra Çocuğa Ödenen Nafaka Aynı Nafaka mıdır?

Çocuk küçükken boşanma kararıyla hükmedilen iştirak nafakası ile ergin çocuğun eğitim döneminde talep ettiği nafakayı birbirinden ayırmak gerekir.

İştirak nafakası çocuğun ergin olmasıyla sona erer. Çocuğun üniversitede veya başka bir eğitim programında bulunması, eski iştirak nafakasının kendiliğinden aynı şekilde devam ettiği anlamına gelmez.

Türk Medeni Kanunu’nun 328. maddesi ise çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa anne ve babanın, durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde, eğitim sona erinceye kadar çocuğa bakmaya devam etmelerini öngörmektedir. Ergin çocuğun kendi adına talep ettiği nafakada ayrıca yardım nafakasına ilişkin hükümler de gündeme gelir.

Buradaki asıl mesele, ergin çocuğun eğitim veya meslek edinme sürecinin uzaması hâlinde anne ve babanın ne zamana kadar destek vermek zorunda kalabileceğidir.

Üniversite Bittikten Sonra Nafaka Kesilir mi?

Üniversite diplomasının alınması önemli bir dönüm noktasıdır ancak her olayda nafakanın aynı gün sona ereceği söylenemez.

Bazı mesleklerde üniversite eğitiminin tamamlanması kişinin hemen düzenli gelir elde edebileceği anlamına gelmeyebilir. Mezuniyet sonrasında kamu sınavına hazırlanılması, yabancı dil eğitimi alınması veya mesleğe başlayabilmek için gerekli başka eğitim süreçlerinin bulunması mümkündür.

Bu konuda önemli kararlardan biri Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2018/904 E., 2019/1181 K., 14.11.2019 tarihli kararıdır.

Karara konu olayda üniversite mezunu olan genç, mezuniyetinin ardından iş bulamamış ve KPSS kursuna devam etmişti. Yardım nafakasının kaldırılması istenmiş; ancak üniversite mezunu olmak tek başına eğitim ve destek ihtiyacının sona erdiğini göstermek için yeterli kabul edilmemiştir.

Hukuk Genel Kurulu, mesleğe yerleşebilmek için devam edilen KPSS kursu, yabancı dil kursu ve sertifika programı gibi çalışmaların somut olayın şartlarında eğitimin devamı kapsamında değerlendirilebileceğini kabul etmiştir.

Aynı dosyada daha sonra gencin bir şirkette işe başladığı da tespit edilmiş ve nafaka bakımından işe başlanılan tarih önem kazanmıştır.

Bu karar özellikle şu ayrımı göstermektedir: Üniversite mezuniyeti ile ekonomik bağımsızlığın kazanılması her zaman aynı tarihte gerçekleşmez.

KPSS’ye Hazırlanan Çocuğa Nafaka Ödenir mi?

Üniversiteden mezun olduktan sonra KPSS’ye hazırlanan çocuğun nafakası yalnızca “artık diploması var” denilerek değerlendirilemez.

KPSS hazırlığının çocuğun mezun olduğu alanda çalışabilmek veya kamu görevine girebilmek için yürüttüğü gerçek bir mesleki hazırlık süreci olması, herhangi bir düzenli gelirinin bulunmaması ve geçimini kendi imkânlarıyla sağlayamaması önemlidir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2018/904 E., 2019/1181 K. sayılı kararında da üniversite mezuniyetinden sonraki KPSS hazırlığı bu çerçevede değerlendirilmiştir.

Bununla birlikte bu karar, KPSS kursuna kayıt yaptıran herkesin sınırsız süreyle nafaka alabileceği şeklinde anlaşılmamalıdır.

Çocuğun gerçekten sınava hazırlanıp hazırlanmadığı, mesleğe girme yönündeki çabası, ekonomik durumu, çalışıp çalışmadığı ve nafaka ödeyen anne veya babanın mali gücü somut olayda ayrıca değerlendirilir.

Çocuk Yıllarca KPSS’ye Hazırlanırsa Nafaka Sürekli Devam Eder mi?

Uygulamada asıl zor soru budur.

Bir kişinin üniversiteden mezun olduktan sonra bir süre KPSS’ye hazırlanmasıyla yıllarca yalnızca sınava hazırlanmayı gerekçe göstererek ekonomik bağımsızlık kurmaması aynı biçimde değerlendirilmez.

Kanunda “KPSS için en fazla bir yıl nafaka ödenir” veya “iki sınavdan sonra nafaka kesilir” şeklinde bir süre bulunmamaktadır. Aynı şekilde 25, 28 veya 30 yaşın doldurulmasıyla yardım nafakasını kendiliğinden sona erdiren genel bir yaş sınırı da yoktur.

Bu nedenle dava yalnız takvim hesabıyla çözülemez.

Örneğin çocuk mezun olmuş, düzenli olarak KPSS’ye girmiş, kurslara devam etmiş, mesleğine uygun işlere başvurmuş ancak henüz işe yerleşememiş olabilir. Böyle bir durumda eğitim ve mesleğe hazırlık sürecinin gerçekliği ile maddi ihtiyaç birlikte değerlendirilir.

Buna karşılık yıllar boyunca yalnızca dönem dönem kurs kaydı yaptırılması, sınavlara ciddi biçimde hazırlanılmaması, çalışabilecek durumda olunmasına rağmen ekonomik bağımsızlık yönünde hiçbir çaba gösterilmemesi veya gerçekte düzenli gelir elde edilmesi farklı bir değerlendirmeye yol açabilir.

Burada belirleyici olan “KPSS öğrencisi” etiketi değil, kişinin gerçek hayat düzenidir.

“Kızım Her Yıl KPSS Kursuna Yazılıyor, Nafakayı Hiç Kesemeyecek miyim?”

Yalnızca KPSS kursuna kayıt olunması nafakanın sonsuza kadar devam edeceği anlamına gelmez.

Ancak “Üniversiteden mezun oldu, artık çalışabilir” denilerek nafakanın sona erdiğinin kabul edilmesi de her dosyada doğru değildir. Nitekim Hukuk Genel Kurulunun KPSS kararında da mezuniyet sonrasında hemen iş bulunamaması ve mesleğe hazırlanılması dikkate alınmıştır.

Böyle bir uyuşmazlıkta kurs kayıtlarının yanında kişinin sınavlara girip girmediği, iş başvuruları, çalışma geçmişi, SGK kayıtları, elde ettiği gelir, mesleği ve ekonomik koşulları incelenebilir.

Çocuk gerçekten kendi geçimini sağlamaya başlamışsa yardım ihtiyacının devam ettiğinden söz etmek güçleşir. Nafaka zaten mahkeme kararıyla yardım nafakası olarak bağlanmışsa, koşulların sonradan değişmesi hâlinde nafakanın kaldırılması talep edilebilir.

Üniversite Sınavına Hazırlanan Ergin Çocuk Nafaka Alabilir mi?

Her çocuk 18 yaşına geldiği anda üniversiteye yerleşmiş olmayabilir. Lise mezuniyetinden sonra üniversite sınavına hazırlanan, dershaneye veya hazırlık kursuna devam eden gençler bakımından da eğitim sürecinin sona erip ermediği tartışılmaktadır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 18.07.2005 tarihli, 2005/7849 E., 2005/8137 K. sayılı kararında, üniversitede okuma isteğinde bulunan ve bu amaçla hazırlık kurslarına devam etmek isteyen yeni ergin olmuş çocuğun durumu değerlendirilmiştir. Çocuğun bir petrol istasyonunda düşük ücretle çalışması da tek başına nafaka ihtiyacını ortadan kaldırmak için yeterli görülmemiştir.

Dolayısıyla lise bittiği gün çocuğun eğitim sürecinin mutlaka sona erdiği kabul edilemez. Üniversite sınavına hazırlanılan geçiş dönemi de koşulları varsa değerlendirmeye alınabilir.

Ancak burada da hazırlık süresinin gerçekliği önemlidir.

Çocuk Üç-Dört Yıldır Üniversite Sınavına Hazırlanıyorsa Ne Olur?

Bir yıl sınava hazırlanmak ile yıllarca herhangi bir üniversiteye yerleşmeden hazırlığın devam ettiğini söylemek arasında fark vardır. Fakat bunun için de kanunda otomatik bir süre sınırı konulmamıştır.

Mahkeme yalnızca “üç yıl geçti” diyerek veya yalnızca “dershaneye kayıtlı” denildiği için karar vermek yerine, somut durumu değerlendirmek zorundadır.

Çocuğun sınavlara gerçekten girip girmediği, eğitim hayatına devam etme iradesinin bulunup bulunmadığı, hazırlık sürecinde çalışıp çalışmadığı, elde ettiği gelir ve ailesinin ekonomik koşulları önem kazanabilir.

Başka bir ifadeyle eğitimin uzaması tek başına nafakayı ortadan kaldırmadığı gibi, yalnızca eğitim adı altında bir programa kayıtlı bulunmak da tek başına nafakanın devamını garanti etmez.

Üniversiteyi Normal Süresinde Bitiremeyen Çocuğun Nafakası Kesilir mi?

Üniversitenin dört yıllık olması, nafakanın mutlaka dördüncü yılın sonunda sona ereceği anlamına gelmez.

Öğrenci derslerini uzatmış, sınıf tekrarı yapmış veya eğitim programını öngörülen süreden daha geç tamamlamış olabilir. Kanunda ergin çocuğun üniversiteyi mutlaka normal süresi içerisinde bitirmesi gerektiğini düzenleyen genel bir nafaka şartı bulunmamaktadır.

Nitekim Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 05.10.2004 tarihli, 2004/9535 E., 2004/10483 K. sayılı kararında, Açık Öğretim Lisesinde kayıtlı ergin öğrencinin yardım nafakası talebi değerlendirilirken öğrencinin okulunu mutlaka süresinde bitirmesi veya devamsızlık yapmaması gibi ayrıca bir şart aranması doğru bulunmamıştır.

Bu yaklaşım, eğitim süresinin uzamasının tek başına nafaka hakkını ortadan kaldırmadığını göstermektedir.

Bununla birlikte üniversitenin yıllarca uzamasının nedenleri somut uyuşmazlıkta önem taşıyabilir. Gerçekten eğitimini tamamlamaya çalışan öğrenci ile fiilen öğrencilik hayatını sürdürmeyip yalnız kaydını açık tutan kişinin durumu aynı değildir.

28 Yaşındaki Üniversite Öğrencisine Nafaka Ödenir mi?

Yardım nafakasında kamuoyunda sanıldığı gibi herkes için geçerli kesin bir “25 yaş” veya “28 yaş” sınırı bulunmamaktadır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 03.06.2003 tarihli, 2003/6210 E., 2003/6881 K. sayılı kararında, 28 yaşında olup üniversite eğitimine devam eden kişinin yardım nafakasının artırılması talebi incelenmiştir. İlk derece mahkemesinin eğitim giderlerine katılma bakımından makul sürenin geçtiği gerekçesiyle davayı reddetmesi doğru bulunmamış; eğitimin fiilen devam ettiği ve tarafların ekonomik koşullarının değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Bu karar “28 yaşındaki herkes nafaka alır” anlamına gelmez. Fakat yaşın tek başına nafakayı kesen mekanik bir sınır olmadığını göstermesi bakımından önemlidir.

Dolayısıyla bir kişi 28 yaşındaysa mahkemenin önündeki soru yalnız “Kaç yaşında?” değildir. Neden hâlâ eğitim görüyor, eğitim gerçekten devam ediyor mu, kendi geçimini sağlayabiliyor mu ve karşı tarafın mali gücü nedir? soruları birlikte değerlendirilir.

Açıköğretimde Okuyan Çocuğa Nafaka Ödenir mi?

Açıköğretimde eğitim görülmesi, yardım nafakası talebinin kendiliğinden reddedilmesi için yeterli değildir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 19.07.2005 tarihli, 2005/7842 E., 2005/8204 K. sayılı kararında, açıköğretimde okuyan ergin çocuğun yardım nafakası isteyebileceği kabul edilmiş ve eğitim şeklinin açıköğretim olması tek başına ret sebebi sayılmamıştır.

Bu nedenle “Açıköğretim zaten evden okunuyor, çocuk çalışabilir” düşüncesi her olayda hukuki sonucu belirlemez.

Bununla birlikte açıköğretime kayıt yaptırılmış olması da tek başına nafaka bağlanmasını sağlamaz. Öğrencinin gelirinin bulunup bulunmadığı, geçimini nasıl sağladığı ve ekonomik yardıma gerçekten ihtiyaç duyup duymadığı ayrıca değerlendirilir.

İkinci Öğretimde Okuyan Çocuk Çalışabilir Diye Nafaka Alamaz mı?

İkinci öğretimde derslerin günün ilerleyen saatlerinde yapılması nedeniyle öğrencinin gündüz çalışabileceği ve bu sebeple nafaka alamayacağı ileri sürülebilmektedir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 01.06.2004 tarihli, 2004/5968 E., 2004/5883 K. sayılı kararında, ikinci öğretimde okuyan öğrencinin sırf çalışma imkânı bulunabileceği gerekçesiyle nafaka talebinin reddedilmesi doğru bulunmamıştır.

Dolayısıyla teorik olarak çalışabilecek durumda olmak ile fiilen çalışıp kendi geçimini sağlayacak gelir elde etmek birbirinden ayrılmalıdır.

Çocuk Hem Çalışıyor Hem Okuyorsa Nafaka Kesilir mi?

Bir öğrencinin çalışması, nafakanın her durumda sona ereceği anlamına gelmez.

Önemli olan elde edilen gelirin çocuğu ekonomik olarak ne ölçüde bağımsız hâle getirdiğidir.

Üniversite öğrencisinin eğitim giderlerini karşılayabilmek için yarı zamanlı çalışması veya çok düşük ücretli geçici bir işte bulunmasıyla, düzenli ve yeterli gelir elde ettiği tam zamanlı bir işe başlaması aynı değildir.

Nitekim Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2005/7849 E., 2005/8137 K. sayılı kararında üniversiteye hazırlanırken düşük ücretle çalışan genç bakımından çalışıyor olmanın tek başına yardım ihtiyacını sona erdirmediği kabul edilmiştir.

Buna karşılık düzenli işe girilmesi ve kişinin kendi geçimini sağlayabilir hâle gelmesi nafakanın kaldırılması bakımından güçlü bir değişikliktir.

Hukuk Genel Kurulunun KPSS kararında da nafaka alan kişinin yargılama sırasında işe başlaması sonucunda, yardım ihtiyacının işe başladığı tarihten itibaren ortadan kalkması önemsenmiştir.

Yüksek Lisans Yapan Çocuk Nafaka İsteyebilir mi?

Üniversite diplomasının alınması her durumda eğitim hayatının tamamen sona erdiğini göstermediği gibi yüksek lisans eğitimi de koşulları varsa nafaka değerlendirmesine konu olabilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 21.04.2005 tarihli, 2005/4125 E., 2005/6578 K. sayılı kararında, yüksek lisans eğitimine devam eden ergin çocuk yönünden yardım nafakası koşullarının değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Ancak burada da yalnız yüksek lisansa kayıt yaptırılmış olması yeterli değildir. Eğitimin fiilen devam etmesi, çocuğun ekonomik bağımsızlığını kazanıp kazanmadığı ve ebeveynin ödeme gücü birlikte değerlendirilir.

Yüksek lisans öğrencisinin düzenli ve yeterli bir gelirle tam zamanlı çalışmasıyla herhangi bir geliri bulunmadan akademik eğitimine devam etmesi aynı sonucu doğurmayabilir.

Doktora Yapan Çocuğa Nafaka Ne Zamana Kadar Ödenir?

Kanunda üniversite, yüksek lisans veya doktora için ayrı ayrı belirlenmiş yaş sınırları bulunmamaktadır. Bu nedenle doktora öğrencisinin nafaka talebinin yalnız eğitim seviyesinin ileri olması nedeniyle kabul veya reddedileceği söylenemez.

Yaş ilerledikçe ve eğitim süresi uzadıkça kişinin ekonomik bağımsızlık kazanıp kazanmadığı daha önemli hâle gelebilir. Doktora yapan kişinin bursu, araştırma görevlisi geliri, başka bir işi veya düzenli kazancı varsa bunların yardım ihtiyacını ortadan kaldırıp kaldırmadığı incelenir.

Dolayısıyla doktora öğrenciliği nafakanın otomatik devamını sağlayan bir statü değildir; ancak yalnızca “lisans mezuniyeti yıllar önce gerçekleşti” denilerek destek ihtiyacının bulunmadığı sonucuna da otomatik olarak varılamaz.

İkinci Üniversite Okuyan Çocuk Nafaka Alabilir mi?

İlk üniversitesini tamamlayan kişinin daha sonra yeni bir bölüme başlaması, ilk kez meslek edinmeye çalışan öğrenciyle her zaman aynı şekilde değerlendirilmeyebilir.

Örneğin çocuk ilk eğitimini tamamlamış, çalışabilecek bir meslek kazanmış ve kendi geçimini sağlama imkânına ulaşmışken yalnız kişisel tercihi nedeniyle ikinci bir üniversiteye başlamış olabilir. Bu durumda anne veya babanın ikinci eğitimin bütün giderlerini karşılamak zorunda olup olmadığı ayrıca tartışılır.

Buna karşılık ilk eğitimin kişinin meslek edinmesini sağlamadığı veya ikinci eğitimle bağlantılı özel koşullar bulunduğu olaylarda farklı değerlendirme yapılabilir.

Bu nedenle “İkinci üniversiteye başladıysa nafaka kesin devam eder” şeklinde genel bir sonuç doğru değildir.

Sadece Öğrenci Belgesi Getirmek Nafaka İçin Yeterli mi?

Özellikle uzun yıllar süren eğitim uyuşmazlıklarında öğrenci belgesi önemli olmakla birlikte dosyanın tamamını tek başına çözmez.

Kişi resmî olarak kayıtlı öğrenci olabilir fakat fiilen eğitimine devam etmiyor olabilir. Buna karşılık eğitimini gerçekten sürdüren öğrencinin bazı dersleri uzamış veya dönem kaybı yaşamış olması da mümkündür.

Mahkeme ihtiyaç gördüğünde eğitim kayıtları yanında gelir durumunu, SGK kayıtlarını, çalışma geçmişini, ekonomik ve sosyal koşulları ve tarafların sunduğu diğer delilleri değerlendirebilir.

Özellikle nafakanın yıllardır devam ettiği dosyalarda “öğrenci mi değil mi?” sorusunun yanında “kendi geçimini sağlayabiliyor mu?” sorusu da önem taşır.

Çocuğun Çalışabilecek Yaşta Olması Tek Başına Nafakayı Bitirir mi?

Ergin ve sağlıklı kişinin teorik olarak çalışma gücüne sahip olması ile fiilen iş bulmuş ve kendi geçimini sağlayabilecek gelir elde etmiş olması aynı şey değildir.

Yargıtayın eski tarihli yardım nafakası kararlarında da yalnız “sağlıklı ve çalışabilir yaşta” olmanın nafaka talebini reddetmek için yeterli olmadığı görülmektedir.

Özellikle eğitimine devam eden, düzenli geliri bulunmayan ve fiilen iş sahibi olmadığı ortaya çıkan genç bakımından ekonomik koşulların tamamı değerlendirilir.

Ancak kişi çalışabilecek durumda olmakla kalmayıp gerçekten düzenli ve yeterli gelir elde etmeye başlamışsa yardım nafakasının devamını gerektiren ihtiyaç ortadan kalkabilir.

Eğitim Kasten Uzatılıyorsa Nafaka Ne Olur?

Nafaka hukukunun amacı bir kişiye ömür boyu öğrenci statüsü sağlamak değildir. Diğer taraftan öğrencinin birkaç dersinin kalması veya eğitimini geç tamamlaması da tek başına hakkın kötüye kullanıldığını göstermez.

Bu nedenle özellikle çok uzun süren eğitimlerde dosyanın gerçek nedenleri önem kazanır.

Çocuğun sürekli bölüm değiştirmesi, herhangi bir eğitim başarısı göstermeden yalnız kayıt yenilemesi, yıllarca sınava hazırlanmasına rağmen sınavlara dahi girmemesi veya gerçekte çalışıp gelir elde ettiği hâlde ekonomik durumunu farklı göstermesi iddia ediliyorsa bunların somut delillerle ortaya konulması gerekir.

Mahkeme yalnız “30 yaşına geldi” veya “üniversiteyi altı yılda bitiremedi” şeklindeki soyut değerlendirmeyle değil, kişinin gerçek eğitim ve ekonomik durumuyla karar verir.

Nafaka Alan Çocuk İşe Girerse Nafaka Kendiliğinden Kesilebilir mi?

Burada hangi nafakanın ödendiği önemlidir.

Çocuk 18 yaşını doldurmadan önce hükmedilmiş iştirak nafakası zaten erginlikle sona erer. Buna karşılık ergin çocuk lehine ayrıca yardım nafakasına hükmedilmişse ve daha sonra çocuk işe girerek kendi geçimini sağlayabilir hâle gelmişse, nafakanın kaldırılması gündeme gelir.

Özellikle devam eden bir mahkeme kararına dayalı yardım nafakası varken “Artık işe girdi, ben bundan sonra ödeme yapmıyorum” şeklinde hareket edilmesi yerine nafakanın kaldırılmasının hukuki yoldan talep edilmesi daha güvenlidir.

Hukuk Genel Kurulunun 2018/904 E., 2019/1181 K. sayılı kararında da KPSS hazırlığı sırasında yardıma muhtaç kabul edilen kişinin sonradan işe başlaması, nafakanın hangi tarihten itibaren kaldırılacağının belirlenmesinde esas alınmıştır.

Nafaka Kaç Yaşına Kadar Devam Edebilir?

Bu sorunun herkes için geçerli “22 yaş”, “25 yaş” veya “30 yaş” şeklinde tek bir cevabı yoktur.

Ergin çocuk bakımından değerlendirme yalnız nüfus kaydındaki yaşa göre yapılmaz. Eğitim gerçekten devam ediyor mu, eğitim veya mesleğe hazırlık süreci makul biçimde sürdürülüyor mu, çocuk kendi geçimini sağlayabiliyor mu ve nafaka yükümlüsünün ekonomik gücü ne durumda soruları birlikte önem taşır.

Bu nedenle 28 yaşında öğrenci olduğu için nafaka alan bir kişinin bulunması, bütün 28 yaşındaki öğrencilerin nafaka alacağı anlamına gelmez. Aynı şekilde 23 yaşındaki üniversite mezununun yalnız diploması bulunduğu için artık hiçbir şekilde desteğe ihtiyaç duymadığı da varsayılamaz.

KPSS, açıköğretim, ikinci öğretim, uzayan üniversite, yüksek lisans ve üniversiteye hazırlık dönemlerinin tamamında ortak ölçüt şudur: Çocuğun eğitim ve meslek edinme süreci gerçekten devam ediyor mu ve çocuk bu süreçte kendi geçimini sağlayabiliyor mu?

Nafakanın devam edip etmeyeceği de esasen bu iki sorunun cevabına göre şekillenir.