Boşanma Davasında Hangi Deliller Mahkeme Tarafından Otomatik Olarak Getirilir?

Boşanma davası açıldığında mahkemenin evlilik boyunca yaşanan bütün olayları kendiliğinden araştıracağı, telefon kayıtlarından banka hesaplarına kadar her belgeyi otomatik olarak toplayacağı düşünülür. Oysa çekişmeli boşanma davalarında kural bu değildir. Mahkeme, tarafların ileri sürdüğü vakıalar ve süresi içinde gösterdiği deliller üzerinden inceleme yapar. Eşinizin kimi aradığını, hangi otelde kaldığını, parasını nereye gönderdiğini veya başka biriyle yazışıp yazışmadığını hâkim kendiliğinden araştırmaz.

Bu nedenle boşanma davasında yalnızca haklı olmak yeterli değildir. Yaşanan olayların dava dilekçesinde açıkça anlatılması, bu olayların hangi delillerle ispatlanacağının belirtilmesi ve mahkemeden gerekli kayıtların süresi içinde istenmesi gerekir.

Boşanma Davasında Nüfus Kayıtları Kendiliğinden Gelir mi?

Boşanma davasında tarafların nüfus aile kayıtları mahkeme tarafından getirtilir. Bu kayıtlar sayesinde tarafların evlenme tarihi, önceki evlilikleri, müşterek çocukları ve nüfus kayıtlarında görülen diğer aile bağları tespit edilir.

Nüfus kayıtlarının getirtilmesi için çoğu zaman ayrıca ayrıntılı bir talepte bulunmaya gerek kalmaz. Bununla birlikte nüfus kaydında bulunmayan olaylar bu kayıtlarla ortaya çıkmaz. Örneğin eşin fiilen birlikte yaşadığı kişi, gizlediği çocuk veya nüfusa hiç işlenmemiş yabancı ülke kayıtları yalnızca aile nüfus kayıt tablosundan anlaşılamaz.

Nüfus Kaydında Eski Eş, Tanınan Çocuk ve Önceki Soybağı Bilgileri Görünür mü?

Evet. Mahkeme tarafından getirtilen nüfus kayıtları yalnızca mevcut evliliği değil, kişinin önceki evliliklerini, boşanmalarını, soybağı ilişkilerini ve çocuk bilgilerini de ortaya koyabilir. Nüfus kayıtlarında kişinin daha önce evlenip boşandığı, eski eş bilgileri, tanıma yoluyla üzerine kayıtlı çocukları, evlat edinme yoluyla kurulan soybağı ilişkileri ve kişinin daha önce doğurup başka kişilerin üzerine kaydedilen çocuklarla ilgili bilgiler de kayıtlar da görülebilir.

Bu nedenle boşanma davalarında nüfus kayıtları yalnızca “evli mi, bekâr mı?” bilgisini gösteren basit bir belge değildir; tarafların aile geçmişi ve soybağı ilişkileri bakımından önemli bir delildir.

Sosyal ve Ekonomik Durum Araştırması Otomatik Yapılır mı?

Taraflardan nafaka veya tazminat talep edilmişse mahkemeler genellikle tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının araştırılmasına karar verir. Uygulamada bu araştırma kolluk aracılığıyla yapılır. Tarafların mesleği, yaklaşık geliri, oturduğu ev, kira durumu, araç ve taşınmazları ile bakmakla yükümlü oldukları kişiler hakkında bilgi toplanır.

Sosyal ve ekonomik durum araştırması ile sosyal inceleme raporu birbirinden farklıdır. Halk arasında her ikisi de zaman zaman “SİR raporu” olarak adlandırılsa da sosyal inceleme raporu özellikle çocuk, velayet ve kişisel ilişki konusunda uzman değerlendirmesi gerektiğinde hazırlanır.

Her Çekişmeli Boşanma Davasında Sosyal İnceleme Raporu Alınır mı?

Çekişmeli boşanma davası sosyal inceleme raporu alınmadan bitmez. Taraf yurt dışında da yaşasa SİR raporu muhakkak aldırılık. Sir raporunun içeriği gerçeği yansıtmasa dahi prosedür olarak dosyaya gimeden dava bitmez.

Pedagog Çocukla Her Boşanma Davasında Görüşür mü?

Anlaşmalı boşanma davası olmadığı sürece çekişmeli boşanma davasında müşterek çocuk varsa muhakkak pedagog raporu aldırılır. Çocukların veya velayet isteyen tarafın yurt dışında olması fark etmez.

Çocuğun yaşı ve gelişim düzeyi de önemlidir. Çok küçük yaştaki bir çocuktan doğrudan tercih açıklaması beklenmez. Daha büyük çocukların görüşü alınabilir. Uzman, çocuğun üstün yararını, ebeveynlerle ilişkisini, bakım koşullarını ve varsa yönlendirilip yönlendirilmediğini birlikte değerlendirir.

Telefon Kayıtları Mahkeme Tarafından Kendiliğinden İstenir mi?

Telefon kayıtları boşanma dosyasına otomatik olarak gelmez. Tarafın hangi telefon numarasına ilişkin, hangi tarih aralığındaki ve hangi vakıanın ispatı amacıyla kayıt istediğini açıklaması gerekir.

Mahkemeden HTS veya iletişim trafik kayıtları istendiğinde operatörden genellikle arayan ve aranan numaralar, iletişimin tarihi, saati ve süresi gibi trafik bilgileri gelebilir. Telefon görüşmelerinin ses içeriği getirilemez. SMS’in kimden kime gönderildiğine dair sınırlı trafik bilgileri bulunabilse de mesajın içeriği operatörden istenerek elde edilemez.

WhatsApp ve SMS İçerikleri Mahkemeden İstenebilir mi?

WhatsApp konuşmalarının içeriği mahkemenin WhatsApp’a yazı yazmasıyla elde edilemez. Telefon operatörleri de WhatsApp veya SMS içeriklerini mahkemeye göndermez. WhatsApp yazışmasına dayanan taraf, hukuka uygun biçimde elinde bulunan mesajları ekran görüntüsü, dışa aktarılan konuşma, cihaz incelemesi gibi yöntemlerle kendisi sunmalıdır.

Başkasının telefonuna casus yazılım yüklenmesi, şifresinin kırılması veya rızası dışında özel yazışmalarına girilmesi hukuka uygun delil elde etme yöntemi değildir. Anayasa Mahkemesi de eşlerin birbirlerine karşı sınırsız biçimde özel hayat alanından yoksun kabul edilemeyeceğini ve kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesinin özel hayata saygı hakkı yönünden ciddi sorun doğurduğunu belirtmiştir.

Kişinin tarafı olduğu bir WhatsApp konuşmasını sunması ile eşinin başka bir kişiyle yaptığı konuşmaları gizlice telefonundan alması aynı şey değildir. Delilin nasıl elde edildiği, yalnızca içeriği kadar önemlidir.

WhatsApp Üzerinden Gönderilen Ses Kayıtları Boşanma Davasında Delil Olur mu?

WhatsApp üzerinden gönderilen ses kayıtlarının delil olarak kullanılıp kullanılamayacağı, ses kaydının nasıl elde edildiğine ve içeriğine göre değişir.

Eşlerden birinin kendi isteğiyle yazmak yerine WhatsApp üzerinden sesli mesaj göndermesi, yani mesajı kendisi kaydettiği ve karşı tarafa gönderdiği durumlarda bu kayıtlar kural olarak delil olarak kullanılabilir. Çünkü burada kişinin kendi iradesiyle oluşturduğu ve gönderdiği bir iletişim söz konusudur.

Ancak WhatsApp üzerinden gönderilmiş gibi görünen her ses kaydı hukuka uygun delil değildir. Örneğin kişinin bilgisi dışında ortam dinlemesi yapılarak elde edilen, gizlice kaydedilen veya üçüncü kişilerin konuşmalarının izinsiz şekilde kayda alınmasıyla oluşturulan ses dosyaları whatsap üzeirndne atılsa dahi hukuka aykırı delil niteliğinde olabilir ve mahkemece dikkate alınmayabilir.

Buna karşılık kişiyle yapılan bir konuşma sırasında karşı tarafa açıkça “seni kayda alıyorum, şimdi konuş” denilerek kayıt yapılmışsa, karşı taraf kayıt yapıldığını bildiği için bu kayıt gizli bir kayıt değildir. Böyle bir durumda alınan ses kaydının delil olarak değerlendirilmesi mümkündür.

Otel Kayıtları Kendiliğinden Araştırılır mı?

Mahkeme, tarafların otel kayıtları otomatikman istenmez. Taraflarca talep edilmesi ve dilekçelerinde listelenen delillerden olması gerekir.Boşanma davası açıldığında açık ve net talep yoksa mahkeme kendiliğinden otel kaydı getirtmez.

Banka Hesapları ve Kredi Kartı Dökümleri Otomatik Gelir mi?

Banka hesapları, kredi kartı harcamaları ve para transferleri boşanma dosyasına kendiliğinden gelmez. Hangi bankadaki hangi hesapların, hangi tarihler arasındaki dökümler bakımından istendiği belirtilmelidir.

Bankalar da 10 yıldan eski kayıtları saklamaz. 10 yıldan eski kayıtlara dair bir vakıa varsa bu kayıtların sizin tarafınızdan sunulması gerekebilir.

Alışveriş ve Kargo Kayıtları Kendiliğinden Gelir mi?

İnternet alışverişleri, kargo teslimleri, uygulama siparişleri ve mağaza kayıtları mahkemece otomatik olarak araştırılmaz. Bu kayıtların hangi şirketten, hangi hesap veya telefon numarası üzerinden ve hangi dönem için istendiğinin belirtilmesi gerekir.

Eşin üçüncü bir kişiye hediye gönderdiği, başka bir adrese düzenli sipariş verdiği veya gizli bir konutun ihtiyaçlarını karşıladığı iddia ediliyorsa alışveriş ve kargo kayıtları yardımcı delil olabilir. Ancak nereden alışveriş yapıldığı dahi bilinmiyorsa bütün şirketlere yazı yazılarak kapsamlı bir tarama yapılması pratikte son derece zordur. 3 aşşağı 5 yukarı tahmin ile delil listesi oluşturulabilir.

Tapu ve Araç Kayıtları Kendiliğinden Gelir mi?

Eşin kendi adına kayıtlı taşınmaz ve araçlarının araştırılması talep edilebilir. Delil listesinde istenmemişse tapu ve araç kayıtları kendiliğinden gelmez. Anne baba ve diğer akrabalarım mal varlığının araştırılması ekstrem bir durum olduğundan mahkemenin bir çok delille ikna edilmesi gerekebilir.

Eşin malını annesi, babası veya başka bir yakını adına aldığı ileri sürülüyorsa yalnızca akrabalık ilişkisi yeterli değildir. Hangi taşınmazın veya aracın, ne zaman, kimin parasıyla ve hangi nedenle yakın kişi adına alındığı somutlaştırılmalıdır. Aksi takdirde bütün aile bireylerinin malvarlığının araştırılması mümkün değildir.

UYAP Entegre Sisteminde Hâkim Hangi Bilgileri Görür ve Bunları Otomatik Olarak Kullanabilir mi?

UYAP ve entegre kurum sistemleri sayesinde hâkimler, yargı görevi kapsamında taraflara ilişkin birçok resmi kayda erişebilme imkânına sahiptir. Hâkim; kişinin banka hesaplarının bulunduğu bankalara ilişkin bilgileri, tapu kayıtlarını, araç kayıtlarını, adına kayıtlı aktif ve pasif telefon hatlarını, sabıka kaydını, aktif ve pasif icra dosyalarını ve taraf olduğu dava dosyalarını sistem üzerinden görebilir.

Ancak hâkimin sistem üzerinden ulaşabildiği her bilgi, o davada kendiliğinden kullanılabilecek bir delil anlamına gelmez. Hâkimin ekranında bulunan bir kaydın boşanma davasında kusur değerlendirmesine esas alınabilmesi için kural olarak taraflarca delil listesiyle usulüne uygun şekilde dosyaya kazandırılması gerekir.

Hâkim, UYAP ekranında gördüğü her bilgiyi dosyaya koymak, çıktı almak veya tarafların tartışmasına sunmadan hükme esas almak zorunda değildir. Delil listesinde dayanılmış olması gerekir.

Tüm Avukatlar UYAP Üzerinden Bu Bilgilere Ulaşabilir mi?

Hayır. Avukatların UYAP erişimi hâkimlerde olduğu gibi değildir. Bir avukat yalnızca vekâlet ilişkisi bulunduğu ve yetkilendirildiği dosyaları görebilir.

Örneğin bir kişi adına boşanma davası açan avukat, o boşanma dosyasının içeriğini görebilir; ancak sırf o kişinin avukatı olduğu için müvekkilinin bütün dava geçmişine, tüm icra dosyalarına veya kişisel kayıtlarına otomatik olarak ulaşamaz.

Aynı şekilde kişinin taraf olduğu başka bir dava, avukatın yetkilendirildiği dosya dışında kalıyorsa bu dosyayı ve içeriğini inceleme yetkisi bulunmaz.

Soruşturma Dosyaları ve Diğer Davalar Otomatik Olarak Gelir mi?

Eş hakkında yürütülen ceza soruşturması, koruma kararı dosyası, başka bir boşanma davası, iş davası veya hukuk davasının içeriği aile mahkemesinin önüne kendiliğinden gelmez.

Bu dosyaya dayanılacaksa dosyanın bulunduğu adliye, mahkeme veya savcılık ile mümkünse dosya numarası bildirilerek celbi talep edilmelidir. Yalnızca “eşimin bütün soruşturma ve dava dosyaları araştırılsın” şeklindeki geniş kapsamlı talepler çoğu zaman yeterince somut değildir.

UYAP sisteminde başka bir dosyanın varlığının görülebilmesi, o dosyanın bütün içeriğinin boşanma davasında otomatik olarak inceleneceği anlamına gelmez. İlgili dosyanın getirtilmesi için ayrıca talepte bulunulması gerekir.

Eşin Sevgilisinin WhatsApp Yazışmaları Getirilebilir mi?

Üçüncü kişiye ait WhatsApp konuşmaları mahkeme tarafından uygulamadan talep edilerek getirilemez. Eşin sevgilisi olduğu ileri sürülen kişinin telefonu da sırf bu iddia nedeniyle genel biçimde incelenemez.

Tarafın elinde hukuka uygun şekilde bulunan bir yazışma varsa mahkemeye sunulabilir. Ancak üçüncü kişinin hesabına girilmesi, telefonunun gizlice incelenmesi veya casus yazılımla yazışmalarının ele geçirilmesi özel hayat ve haberleşme özgürlüğü bakımından hukuka aykırılık doğurur

Mahkeme, delil listesinde istense dahi özel yazışmalarını araştırmaz.

Boşanma Davasında Hâkim Bütün Gerçeği Kendiliğinden Araştırır mı?

Boşanma davalarında hâkimin tarafların ikrarıyla bağlı olmaması ve delilleri serbestçe takdir etmesi, bütün delilleri kendiliğinden toplamak zorunda olduğu anlamına gelmez. Hâkim, önüne getirilen vakıalar ve gösterilen deliller üzerinden değerlendirme yapar.

Taraf “Eşim beni aldattı” demiş fakat bu iddiaya ilişkin kişi, tarih, yer ve delil göstermemişse mahkeme kendiliğinden telefon, otel, banka, kamera ve sosyal medya araştırması yaparak aldatmayı ortaya çıkarmaya çalışmaz.

Boşanma dosyasında yaşanan hayatın tamamı değil, tarafların usulüne uygun şekilde dava konusu yaptığı ve ispat etmeye çalıştığı olaylar incelenir. Bu nedenle dava dilekçesinin hazırlanması, delillerin toplanmasından önce başlayan en önemli aşamadır.

Delilin Getirilmesi İçin Ne Yapmak Gerekir?

Delilin dilekçede yalnızca adının yazılması çoğu zaman yeterli değildir. Delilin hangi vakıayı ispat edeceği, nereden getirileceği ve mümkünse hangi dönemle sınırlı olduğu açıklanmalıdır.

“Telefon kayıtları” yazmak yerine hangi telefon numarasının hangi tarih aralığındaki kayıtlarının istendiği belirtilmelidir. “Banka kayıtları” denilecekse banka adı, hesap sahibi ve incelenmesi istenen dönem açıklanmalıdır. “Kamera kayıtları” bakımından yer, tarih ve yaklaşık saat yazılmalıdır. “Otel kayıtları” için emniyet müdürlüğüne müzekkere yazılması istenmelidir.

Mahkemenin taraf adına delil araması değil, tarafın belirlediği delili ilgili kurumdan getirtmesi esastır.

Dava Başında Bildirilmeyen Delil Sonradan Sunulabilir mi?

Kural olarak tarafların delillerini dilekçeler aşamasında bildirmesi gerekir. Delil listesi için ayrıca süre verilmişse bu süre de kaçırılmamalıdır. Süresinde bildirilmeyen bir delilin yargılamanın ilerleyen aşamasında sunulması her zaman mümkün değildir.

Bu nedenle “şimdi yazmayalım, gerekirse sonra isteriz” düşüncesi ciddi hak kaybı doğurabilir. Başlangıçta bilinen ve ulaşılması mümkün olan deliller süresi içinde bildirilmelidir.

Sonradan Yeni Tanık Eklenebilir mi?

Tanık deliline dayanılmışsa tanıkların adları, adresleri ve hangi olay hakkında dinlenecekleri süresi içinde bildirilmelidir. Tanık listesi sunulduktan sonra kural olarak ikinci bir tanık listesi verilemez.

Bu nedenle ilk listede eksik bırakılan bir kişinin daha sonra kolayca eklenebileceği düşünülmemelidir. Tanıkların belirlenmesi sırasında kimin hangi olayı doğrudan gördüğü, duyuma dayalı mı konuşacağı ve anlatacağı olayın dava dilekçesinde bulunup bulunmadığı dikkatle değerlendirilmelidir.

Tanık listesindeki bir tanığın anlatımının zayıf olduğu sonradan anlaşılırsa onun yerine başka bir tanık eklenmesi de kural olarak mümkün değildir.

Tanık Ölürse veya Tanıklıktan Çekilirse Yeni Tanık Sunulabilir mi?

Listede bulunan tanığın ölmesi, kanunda düzenlenen bir sebeple tanıklıktan çekilmesi veya dinlenmesinin sonradan imkânsız hâle gelmesi durumunda yerine başka bir tanık gösterilmesine bazı hâllerde izin verilebilir. Ancak bu durum sıradan bir tanık değişikliği gibi düşünülmemelidir. Mahkemeye imkânsızlığın belgelenmesi ve yeni tanığın aynı vakıa bakımından neden gerekli olduğunun açıklanması gerekir.

Tanığın hasta veya yatağa bağımlı olması tanıklık yapamayacağı anlamına gelmez. Mahkeme gerekli görürse tanığın bulunduğu yerde dinlenmesine veya istinabe yoluyla beyanının alınmasına karar verebilir.

Bildirilen Tanıktan Vazgeçilebilir mi?

Bir tanık mahkemeye bildirildikten sonra tanığın dinlenmesinden tek taraflı olarak vazgeçilemez. Karşı tarafın vazgeçmeye muvafakatı aranır. Karşı taraf tanığın dinlenmesini istiyorsa mahkeme tanığı dinleyebilir.

Tanık Telefonda Dinlenebilir mi?

Tanığın hâkimi sıradan bir telefon görüşmesiyle arayarak beyanda bulunması mümkün değildir. Tanık beyanı kimlik tespiti, yemin, tarafların soru sorma hakkı ve duruşma düzeni içinde alınır.

Tanık başka şehirdeyse bulunduğu yerdeki mahkeme aracılığıyla dinlenebilir.

Tanık Mektup Yazarak Tanıklık Yapabilir mi?

Tanığın mahkemeye gönderdiği mektup, dilekçe veya imzalı açıklama usulüne uygun tanık beyanının yerini tutmaz. Tanığın mahkemede kimlik tespitinden geçip yemini alınarak dinlenmesi gerekir.

Yurt Dışındaki Deliller Mahkeme Tarafından Getirilebilir mi?

Yurt dışındaki banka, otel, hastane, çalışma, nüfus veya şirket kayıtlarının getirtilmesi teorik olarak istinabe ile mümkün olsa da Türk Hakiminin Yurt Dışında zorlayıcı gücü yoktur ve Türkiye’deki gibi müzekkere yazarak istediği delili getirtmesi her zaman mümkün olmayabilir.

Boşanma Davasında Delil Bildirirken En Sık Yapılan Hata Nedir?

En önemli hata, mahkemenin gerçeği kendiliğinden bulacağı düşüncesidir. Hâkim tarafın yerine geçerek delil aramaz. Boşanma sebebi olarak anlatılan her olayın karşısına onu ispatlayabilecek delilin konulması gerekir.

Boşanma Davasında Hangi Deliller Siz İstemeseniz de Gelir?

Boşanma davasında nüfus kayıtları mahkemece getirtilir. Nafaka ve tazminat talepleri bakımından sosyal ve ekonomik durum araştırması yapılması da oldukça yaygındır. Müşterek çocuk varsa hâkim pedagog incelemesi ve sosyal inceleme raporu alabilir.

Buna karşılık telefon kayıtları, otel girişleri, banka hesapları, alışveriş ve kargo kayıtları, WhatsApp içerikleri, başka dava ve soruşturma dosyaları, eşin yakınlarının tapuları ve üçüncü kişilerin özel yazışmaları otomatik olarak dosyaya gelmez.

Boşanma davasında mahkemenin önüne gelen dosya, yaşanan evliliğin eksiksiz bir kaydı değildir. Dosya, tarafların süresinde anlattığı olaylar ve bu olayları ispatlamak için usulüne uygun şekilde gösterdiği deliller ölçüsünde oluşur. Bu nedenle delil hazırlığı, boşanma davasının sonunda değil, dava daha açılmadan önce yapılmalıdır.

Delil veya inceleme	Delil listesinde yazılmasa da mahkemece getirilebilir mi?	Açıklama
Tarafların nüfus ve aile kayıtları	Evet	Nüfus kayıtları mahkemece dosyaya alınır.
Sosyal ve ekonomik durum araştırması	Evet	Tarafların gelir ve yaşam koşullarının araştırılması için kolluğa yazı yazılır ve polisler tarafları arayıp gelir durumlarını sorar. Ancak ayrıntılı banka, tapu ve şirket kayıtları bu araştırmaya otomatik olarak dâhil değildir.
Sosyal inceleme raporu	Evet	Evet mahkeme çalışanı pedagog taraflarla ve çocuklar görüşür
Telefon ve HTS kayıtları	Hayır	İlgili telefon numarası, tarih aralığı ve ispatlanmak istenen olay belirtilerek süresinde talep edilmelidir.
Telefon görüşmelerinin ses içeriği	Hayır; delil istesinde gösterilse de gelmez	Operatörler görüşme içeriğini saklayıp boşanma mahkemesine göndermez. En fazla mevcut trafik bilgileri getirilebilir.
SMS içerikleri	Hayır	Operatörler görüşme içeriğini saklayıp boşanma mahkemesine göndermez. En fazla mevcut trafik bilgileri getirilebilir.
WhatsApp ve diğer mesajlaşma içerikleri	Hayır	Mahkeme WhatsApp’a yazı yazarak konuşma içeriklerini elde etmez. Yazışmaya dayanan taraf, elindeki hukuka uygun delili kendisi sunmalıdır.
Otel kayıtları	Hayır	Emniyete müzekkere yazılması istenmişse gelir
Banka hesap hareketleri	Hayır	Banka, hesap sahibi, dönem ve kayıtların istendiği belirtilmelidir.
Kredi kartı harcamaları	Hayır	Belirli banka ve dönem gösterilerek ayrıca talep edilmelidir.
Tapu kayıtları	Hayır	Eş adına taşınmaz araştırması dahi açıkça talep edilmelidir. Anne, baba veya üçüncü kişiler adına kayıtların araştırılması için daha somut bir bağlantı kurulması gerekir.
Araç kayıtları	Hayır	Tarafın adına kayıtlı araçların araştırılması ayrıca istenmelidir.
Şirket ortaklıkları ve ticaret sicili kayıtları	Hayır	İlgili şirket veya kişi belirtilerek ticaret sicili, vergi ve şirket kayıtlarının celbi talep edilmelidir.
SGK ve işveren kayıtları	Hayır	Ayrıntılı hizmet dökümü, ücret bordrosu veya işveren kaydı gerekiyorsa açıkça talep edilmesi gerekir
Alışveriş, kargo ve sipariş kayıtları	Hayır	Şirket, hesap, telefon numarası, adres ve tarih aralığı belirtilmelidir.
Hastane ve sağlık kayıtları	Hayır	İlgili hastane, tedavi tarihi ve ispatlanmak istenen olay açıklanarak talep edilmelidir.
Kamera kayıtları	Hayır	Kayıtların bulunduğu yer, tarih ve yaklaşık saat belirtilmelidir. Kayıtların kısa sürede silinebileceği dikkate alınmalıdır.
Ceza soruşturması dosyaları	Hayır	Savcılık, soruşturma numarası veya olay bilgisi belirtilerek dosyanın ya da ilgili evrakın celbi istenmelidir.
Diğer mahkeme dosyaları	Hayır	Mahkeme ve dosya numarası bildirilerek ilgili dosyanın getirtilmesi talep edilmelidir.
Koruma ve uzaklaştırma dosyaları	Hayır	Dosya bilgileriyle birlikte ayrıca dayanılması ve celbinin istenmesi gerekir.
Tanıklar	Hayır	Mahkeme tarafların yerine tanık araştırmaz. Tanık adı, adresi ve hangi olay hakkında dinleneceği süresinde bildirilmelidir.
Fotoğraf, video ve ses kaydı	Hayır	Bu deliller tarafça sunulmalıdır. Mahkeme yalnızca hukuka uygun olup olmadığını ve ispat değerini değerlendirir.
Sosyal medya paylaşımları	Hayır	Paylaşımlar tarafça sunulmalı veya belirli hesap ve içerik hakkında uygun tespit talep edilmelidir.
Eşin sevgilisi olduğu iddia edilen kişinin yazışmaları	Hayır	Üçüncü kişinin telefon ve WhatsApp içerikleri genel bir araştırma yoluyla getirilemez. Hukuka uygun biçimde elde edilmiş somut delilin tarafça sunulması gerekir.
Yurt dışındaki kayıtlar	Hayır	İstinabe ile istenebilirse de takdir yurt dışı hakiminde olacaktır

Karşı Tarafın Aleyhimde Delil Sunmasını Nasıl Engellerim?

Karşı tarafın usulüne uygun şekilde elde ettiği ve süresi içinde sunduğu delilleri mahkemeye vermesini engellemek mümkün değildir. Her taraf, kendi iddia ve savunmasını ispatlamak amacıyla delil sunma hakkına sahiptir. Ancak hukuka aykırı şekilde elde edilen ses kayıtları, gizlice ele geçirilen özel yazışmalar, şifre kırılarak ulaşılan telefon içerikleri veya özel hayatın gizliliğini ihlal eden diğer veriler yasak delil niteliğinde olabilir ve mahkemece hükme esas alınmaması istenir. Bunun dışında delilin davayla ilgisiz olduğu, süresinden sonra sunulduğu, ileri sürülen vakıayı ispatlamaya elverişli bulunmadığı, üzerinde oynama yapıldığı veya gerçeği yansıtmadığı yönünde itiraz edilebilir. Bu nedenle amaç, karşı tarafın delil sunmasını engellemek değil; sunulan delilin hukuka uygunluğunu, süresini, doğruluğunu ve ispat gücünü tartışmaya açmaktır.

Boşanma Davasında Tanıkla İspat Yeterli midir?

Boşanma davalarında hakaret, şiddet, ilgisizlik, aşağılayıcı davranış, aile müdahalesi, eve geç gelme, ortak konutu terk etme ve eşlerin fiilî yaşamına ilişkin pek çok olay tanık beyanıyla ispatlanabilir. Bu nedenle boşanma davasında yalnızca yazılı delil bulunmadığı için davanın ispatlanamayacağı düşünülmemelidir. Aile içinde yaşanan olayların çoğu yazılı belge düzenlenmeden ve üçüncü kişilerin bulunmadığı ortamlarda gerçekleştiğinden tanık delili uygulamada büyük önem taşır. Ancak tanığın olayı bizzat görmüş veya duymuş olması gerekir. Taraflardan birinin sonradan anlattıklarını aktaran, sebep ve zamanı açıklamayan ya da soyut ifadeler kullanan tanık beyanları yeterli görülmez.

Yazılı deliller ise özellikle mesaj, e-posta, banka hareketi, sağlık kaydı, kolluk tutanağı, kamera görüntüsü veya başka bir resmî kayıt bulunduğunda iddianın daha güçlü ve objektif biçimde ispatlanmasını sağlar. Bununla birlikte boşanma davasında yazılı delilin tanıktan her durumda üstün olduğu veya yalnızca yazılı delille karar verilebileceği söylenemez. Mahkeme tanık anlatımlarını, yazışmaları, resmî kayıtları ve dosyadaki diğer delilleri birlikte değerlendirir. Doğrudan görgüye dayalı, tutarlı bir tanık anlatımı önemlidir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki senetle ispat sınırı da boşanma vakıasına uygulanmaz. Bu sınır esas olarak belirli bir miktarı aşan hukuki işlemlerin, örneğin borç verme veya para ödeme anlaşmasının ispatıyla ilgilidir. Hakaret, şiddet, sadakatsizlik, kötü muamele ve evden kovma gibi hukuki fiiller bakımından parasal bir tanıkla ispat sınırı bulunmaz. Ayrıca altsoy ve üstsoy, kardeşler, eşler, kayınbaba, kaynana ile gelin ve damat arasındaki işlemler, senetle ispat zorunluluğunun istisnaları arasında yer alır. Bu nedenle aile bireyleri arasında gerçekleşen ve miktarı senetle ispat sınırını aşan bazı parasal işlemler de tanıkla ispatlanabilir.

Tanığın eşin annesi, babası, kardeşi veya başka bir yakını olması da beyanının geçersiz sayılmasına neden olmaz. Aile içinde yaşanan olayları çoğu zaman en yakından bilen kişiler yine aile bireyleridir. Mahkeme, tanığın taraflarla yakınlığını, olayları nereden bildiğini, anlatımının tutarlılığını ve diğer delillerle uyumunu değerlendirerek beyana ne ölçüde değer verileceğine karar verir. Önemli olan tanığın akraba olup olmamasından çok, anlattığı olay hakkında doğrudan bilgisinin bulunmasıdır.

Tanık deliline dayanılacaksa bu delilin dava veya cevap dilekçesinde süresinde bildirilmesi ve tanıkların usulüne uygun şekilde gösterilmesi gerekir. Süresinde dayanılmayan tanık beyanları sonradan dosyaya alınsa bile kusur değerlendirmesinde dikkate alınmayabilir. Yargıtay da tarafın dilekçesinde dayanmadığı veya süresinde bildirmediği tanıkların anlatımlarının eşe kusur yüklenmesinde esas alınamayacağını kabul etmektedir.