Türkiye’de boşanma davası açabilmek için Türk vatandaşı olmak zorunlu değildir. Türk vatandaşıyla evli yabancılar, eşlerin ikisinin de yabancı olduğu evlilikler, mülteciler, vatansız kişiler ve Türk vatandaşlığından izinle çıkarak Mavi Kart alan kişiler gerekli şartlar oluştuğunda Türk mahkemelerinde boşanma davası açabilir.
Ancak yabancıların Türkiye’de boşanabilmesi için yalnızca taraflardan birinin Türkiye’ye gelip dava dilekçesi vermesi yeterli değildir. Öncelikle Türk mahkemelerinin davaya bakmaya yetkili olup olmadığı, daha sonra da boşanmaya hangi ülke hukukunun uygulanacağı belirlenir. Türk mahkemesinde dava açılması, boşanmanın her durumda doğrudan Türk Medeni Kanunu’na göre sonuçlandırılacağı anlamına gelmez.
- Yabancı Uyruklu Kişi ile Türk Vatandaşı Türkiye’de Boşanabilir mi?
- Yabancı Eş Yurt Dışındaysa Dava Açılabilir mi?
- Yabancı Kişinin Türkiye’de Oturma İzni Olması Şart mı?
- Mavi Kartlı Kişiler Türkiye’de Boşanma Davası Açabilir mi?
- Mülteciler Türkiye’de Boşanabilir mi?
- Yabancı Kişi Avukata Nasıl Vekâletname Verebilir?
- Yabancı Kişinin Dava Süresince Türkiye’de Yaşaması Gerekir mi?
- Deport Edilmek Boşanma Davasını Düşürür mü?
- İki Yabancı Türkiye’de Birbirinden Boşanabilir mi?
- Yabancıların Boşanma Davasında Hangi Ülke Hukuku Uygulanır?
- Hâkim Yabancı Hukuku Kendiliğinden Araştırır mı?
- Yabancı Hukuk Türk Kamu Düzenine Aykırıysa Ne Olur?
- Boşanmanın Yasak Olduğu Ülke Vatandaşı Türkiye’de Boşanabilir mi?
- Yabancı Eşler Anlaşmalı Boşanabilir mi?
- Taraflar Anlaşamazsa Çekişmeli Boşanma Açılabilir mi?
- Yabancı Davacı Teminat Yatırmak Zorunda mı?
- Türkiye’de Verilen Boşanma Kararı Yabancı Ülkede Kendiliğinden Geçerli Olur mu?
- Yabancı Kişi Pasaportuyla Vekâletname Verebilir mi?
- Yabancı Kişi Mavi Kartıyla Vekâletname Verebilir mi?
- İçtihatlar
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2010/4537 E, 2011/8105 K, 10.5.2011 T
- Yargıtay 2. HD., E. 2022/3764 K. 2022/5114 T. 30.5.2022
- İlgili Kanun
Yabancı Uyruklu Kişi ile Türk Vatandaşı Türkiye’de Boşanabilir mi?
Evet. Eşlerden birinin Türk, diğerinin yabancı olması Türkiye’de boşanma davası açılmasına engel değildir.
Boşanma davalarında Türk hukukundaki yetki kurallarına göre eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkili olabilir.
Örneğin Türk vatandaşı eş Samsun’da yaşıyor, yabancı eş ise uzun süredir yurt dışında bulunuyorsa şartları varsa Samsun Aile Mahkemesinde boşanma davası açılması mümkündür. Davalı eşin Türkiye’de bulunmaması davayı engellemez; ancak dava dilekçesi ve duruşma günü yabancı ülkedeki adresine usulüne uygun şekilde tebliğ edilmelidir. Yurt dışındaki yabancı kişilere yapılacak tebligat, ilgili ülkenin makamları ve uluslararası adli yardımlaşma usulleri üzerinden gerçekleştirilebilir.
Yabancı Eş Yurt Dışındaysa Dava Açılabilir mi?
Evet. Yabancı eşin Türkiye dışında yaşaması, kendisine boşanma davası açılamayacağı anlamına gelmez.
Davacının, davalı eşin yurt dışındaki açık adresini mahkemeye bildirmesi gerekir. Tebligat süreci ilgili ülkeye, uluslararası sözleşmelere ve tebligat yöntemine bağlı olarak Türkiye içindeki tebligata göre daha uzun sürebilir.
Yurt dışında bulunan tarafların, tanıkların veya diğer kişilerin dinlenmesi gerektiğinde uluslararası istinabe yoluna başvurulması da mümkündür. Adalet Bakanlığı, yabancı ülkede taraf ve tanık dinlenmesi ile belge ve delil teminini uluslararası istinabe kapsamında yürütülebilecek işlemler arasında saymaktadır.
Yabancı Kişinin Türkiye’de Oturma İzni Olması Şart mı?
Türkiye’de oturma izni bulunması boşanma davasında dava şartı değildir. Ancak kişinin Türkiye’de yerleşim yeri veya mutat meskeninin bulunması, Türk mahkemelerinin yetkisinin belirlenmesinde önemli olabilir.
Yabancı kimlik numarası ve oturma izni bulunan kişinin adresinin Türkiye’de kayıtlı olması, yetkili mahkemenin tespitini kolaylaştırır.
Mavi Kartlı Kişiler Türkiye’de Boşanma Davası Açabilir mi?
Evet. Türk vatandaşlığından izinle çıkan ve Mavi Kart sahibi olan kişi Türkiye’de boşanma davası açabilir veya kendisine karşı dava açılabilir.
Mavi Kartlı kişinin artık Türk vatandaşı olmaması, boşanma davasından bağışık olduğu anlamına gelmez. “Ben Türk vatandaşlığından çıktım, Türkiye’de beni boşayamazsın” şeklindeki bir savunmanın hukuki dayanağı yoktur.
Bununla birlikte Mavi Kartlı kişi yabancı unsur taşıyan bir davanın tarafı olduğundan, uygulanacak hukuk ve mahkemenin yetkisi MÖHUK hükümleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. Mavi Kart sahibinin daha önce Türk vatandaşı olması tek başına her durumda Türk hukukunun uygulanmasını sağlamaz.
Mülteciler Türkiye’de Boşanabilir mi?
Evet. Mülteci veya vatansız kişinin Türkiye’de boşanma davası açması mümkündür.
MÖHUK’un vatandaşlığa göre uygulanacak hukuku düzenleyen 4. maddesine göre mülteciler ve vatansızlar bakımından öncelikle yerleşim yeri hukuku; yerleşim yeri yoksa mutat mesken hukuku, o da yoksa dava tarihinde bulundukları ülkenin hukuku dikkate alınır.
Yargıtay da mültecilerin taraf olduğu boşanma davalarında mahkemenin doğrudan Türk Medeni Kanunu’nu uygulamak yerine, önce MÖHUK’un 4, 5 ve 14. maddeleri uyarınca uygulanacak hukuku belirlemesi gerektiğini kabul etmektedir.
Yabancı Kişi Avukata Nasıl Vekâletname Verebilir?
Yabancı kişi Türkiye’de geçerli pasaportu veya Türk mercilerince kabul edilen kimlik belgesiyle noterliğe başvurarak avukata boşanma vekâletnamesi verebilir. Türkçe bilmeyen kişi bakımından noterlikte yeminli tercüman kullanılması gerekebilir.
Boşanma vekâletnamesinin genel vekâletnameden farklı olarak fotoğraflı olması ve boşanma davası açma veya açılmış davayı takip etme konusunda özel yetki içermesi gerekir.
Yabancı kişi yurt dışındaysa vekâletname verme yöntemi bulunduğu ülkeye göre değişebilir. Türk dış temsilciliğinin noterlik işlemi yapabildiği durumlarda konsolosluk üzerinden vekâletname düzenlenebilir. Bunun mümkün olmadığı hâllerde ilgili ülke noterinde vekâletname hazırlanarak apostil veya konsolosluk tasdiki yaptırılması ve Türkçe tercümesinin sunulması gerekebilir.
Yabancı Kişinin Dava Süresince Türkiye’de Yaşaması Gerekir mi?
Kural olarak hayır. Yabancı kişi avukat aracılığıyla davasını takip edebilir ve dava devam ederken yurt dışında yaşayabilir.
Çekişmeli boşanma davasında tarafın her duruşmaya bizzat gelmesi zorunlu değildir. Deliller toplanabilir, tanıklar dinlenebilir, tarafların beyanları gerekli usullerle alınabilir ve dosyadaki delillere göre karar verilebilir.
Ancak mahkeme tarafın bizzat dinlenmesine karar verirse kişinin hazır bulunması veya uygun usulle beyanının alınması gerekebilir. Özellikle anlaşmalı boşanma bakımından durum farklıdır.
Deport Edilmek Boşanma Davasını Düşürür mü?
Hayır. Bir yabancı hakkında sınır dışı etme kararı verilmesi veya kişinin Türkiye’den ayrılması, açılmış boşanma davasını kendiliğinden sona erdirmez.
Kişi avukatla temsil ediliyorsa dava takip edilebilir. Tebligat adresi, yurt dışındaki iletişim bilgileri ve gerekiyorsa uluslararası istinabe işlemleri düzenlenmelidir.
Ancak sınır dışı edilen kişinin anlaşmalı boşanma duruşmasında bizzat dinlenmesi gerekiyorsa uygulamada sorun çıkabilir. Çünkü Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi uyarınca hâkim, anlaşmalı boşanmada tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir. Bu nedenle kişinin Türkiye’ye giriş yasağı bulunması, anlaşmalı boşanmanın yürütülme yönteminin ayrıca değerlendirilmesini gerektirir.
İki Yabancı Türkiye’de Birbirinden Boşanabilir mi?
Evet, fakat Türk mahkemelerinin davaya bakmaya yetkili olması gerekir.
Eşlerin her ikisinin de yabancı olması, Türk mahkemelerinde boşanmayı kendiliğinden engellemez. Taraflardan birinin Türkiye’de yerleşim yeri veya mutat meskeninin bulunması gibi Türkiye ile yeterli bağlantı mevcutsa dava açılabilir.
Yabancıların Boşanma Davasında Hangi Ülke Hukuku Uygulanır?
MÖHUK’un 14. maddesine göre boşanma ve ayrılık sebepleri ile boşanmanın hükümleri öncelikle eşlerin müşterek millî hukukuna tabidir.
Sıralama şöyledir:
- Eşler aynı ülkenin vatandaşıysa ortak vatandaşlık hukuku uygulanır.
- Eşler farklı ülke vatandaşlarıysa müşterek mutat mesken hukuku uygulanır.
- Müşterek mutat mesken de bulunmuyorsa Türk hukuku uygulanır.
Örneğin her iki eş de Irak vatandaşıysa kural olarak Irak hukukunun araştırılması gerekir. Eşlerden biri Türk, diğeri Irak vatandaşıysa müşterek millî hukuk bulunmadığından eşlerin ortak mutat meskeninin bulunduğu ülke hukuku dikkate alınır. Eşler birlikte Türkiye’de yaşamışsa Türk hukuku uygulanabilir.
Yargıtay, yabancılık unsuru taşıyan davalarda tarafların vatandaşlığı araştırılmadan ve MÖHUK’un 14. maddesindeki sıra uygulanmadan doğrudan Türk hukukuna göre karar verilmesini hukuka aykırı bulmaktadır.
Hâkim Yabancı Hukuku Kendiliğinden Araştırır mı?
Evet. Hâkim, uygulanacak hukuku ve yabancı hukukun içeriğini resen araştırmakla yükümlüdür. Taraflardan yabancı hukuk kurallarının tespitine yardımcı olmalarını isteyebilir.
Mahkeme;
- Adalet Bakanlığı aracılığıyla,
- ilgili ülke makamlarından,
- uzman görüşünden,
- üniversitelerden veya karşılaştırmalı hukuk kaynaklarından yararlanabilir.
Bütün araştırmalara rağmen uygulanacak yabancı hukukun somut olaya ilişkin hükümleri tespit edilemezse Türk hukuku uygulanır. Yargıtay da müşterek millî hukukun araştırılmasını, ancak tüm çabalara rağmen içeriği belirlenemezse Türk hukukuna geçilmesini istemektedir.
Bu nedenle “Hâkim yabancı hukuku bulamazsa doğrudan Türk hukukunu uygular” denebilir; ancak önce yabancı hukukun ciddi ve yeterli biçimde araştırılmış olması gerekir.
Yabancı Hukuk Türk Kamu Düzenine Aykırıysa Ne Olur?
MÖHUK’un 5. maddesine göre uygulanması gereken yabancı hukuk hükmünün somut olayda doğuracağı sonuç Türk kamu düzenine açıkça aykırıysa bu hüküm uygulanmaz. Gerekli görülen hâllerde Türk hukuku uygulanır.
Ancak her farklı yabancı hukuk kuralı kamu düzenine aykırı sayılmaz. Yabancı hukukun Türk hukukundan farklı olması tek başına yeterli değildir. Aykırılığın açık ve temel hukuk değerlerini ihlal edecek düzeyde olması gerekir.
Yargıtay, kadın ve erkek arasında hukukî haklar bakımından açık eşitsizlik oluşturan yabancı hukuk hükümlerinin Türk Anayasası ile Türk Medeni Kanunu’nun eşitlik anlayışı karşısında kamu düzenine aykırılık oluşturabileceğini kabul etmiştir.
Mesela şeriatla yönetilen ülkelerde 3 talakla boşanmış olmak Türkiye’de kamu düzenine aykırıdır.
Boşanmanın Yasak Olduğu Ülke Vatandaşı Türkiye’de Boşanabilir mi?
Boşanmayı hiç kabul etmeyen veya çok ağır biçimde sınırlayan bir ülke hukukunun uygulanması gündeme geldiğinde MÖHUK’un kamu düzeni istisnası değerlendirilebilir.
Örneğin eşlerin müşterek millî hukuku boşanmaya hiçbir şekilde izin vermiyorsa Türk mahkemesi bu yasağın somut olayda Türk kamu düzenine açıkça aykırı olup olmadığını inceler. Kamu düzenine aykırılık kabul edilirse Türk hukukunun boşanma hükümleri uygulanabilir.
Mesela Filipin vatandaşı kişi Türkiye’de boşanıp Türkiye’de yeniden evlenebilir.
Türk mahkemesinde kesinleşen boşanma kararı Türkiye’de hüküm doğurur. Ancak kararın eşlerin vatandaşı olduğu veya yaşadığı yabancı ülkede de geçerli olabilmesi için o ülkenin tanıma kurallarının ayrıca yerine getirilmesi gerekebilir. Türkiye’de boşanmış sayılmak ile yabancı ülke nüfus kayıtlarında boşanmış sayılmak aynı konu değildir.
Yabancı Eşler Anlaşmalı Boşanabilir mi?
Şartları varsa evet.
Türk hukukunun uygulandığı bir durumda anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin boşanma ve mali sonuçlar ile çocukların durumu konusunda anlaşması ve hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi gerekir.
Tarafların yalnızca avukatlarının duruşmaya katılması, anlaşmalı boşanma için kural olarak yeterli değildir. Eşlerin mahkeme huzurunda boşanma iradelerini bizzat açıklamaları gerekir.
Taraflar Anlaşamazsa Çekişmeli Boşanma Açılabilir mi?
Evet. Boşanma, velayet, nafaka, tazminat ve diğer sonuçlar konusunda anlaşma sağlanamıyorsa dava çekişmeli olarak görülür.
Ancak yabancılık unsuru bulunan davalarda her talebe aynı hukuk uygulanmayabilir. Boşanmanın sebepleri ve sonuçları MÖHUK’un 14. maddesine göre belirlenirken mal rejimi, nafaka, velayet ve çocukla kişisel ilişki gibi konular bakımından ayrı kanunlar ihtilafı hükümleri veya uluslararası sözleşmeler devreye girebilir.
Yabancı Davacı Teminat Yatırmak Zorunda mı?
Yabancı gerçek veya tüzel kişilerin Türkiye’de dava açarken yargılama ve takip giderlerini karşılamak üzere teminat göstermesi gündeme gelebilir. Ancak karşılıklılık, uluslararası sözleşme veya kanuni muafiyet bulunması hâlinde teminat istenmeyebilir.
Türkiye’de Verilen Boşanma Kararı Yabancı Ülkede Kendiliğinden Geçerli Olur mu?
Her zaman değil.
Türkiye’de verilen ve kesinleşen boşanma kararı Türkiye bakımından geçerlidir. Ancak eşlerin vatandaşı olduğu veya yaşadığı ülkede de medeni hâl kayıtlarının değiştirilmesi için Türk kararının o ülkede tanınması gerekebilir.
Benzer biçimde yabancı ülkede verilen boşanma kararının Türkiye’de hüküm doğurması için de kararın Türkiye’de tanınması veya şartları varsa nüfus müdürlüğüne tescil edilmesi gerekir.
Bu nedenle yabancı taraflı boşanma dosyalarında yalnızca Türkiye’de karar almak değil, kararın diğer ülkede nasıl tanınacağının da baştan değerlendirilmesi önemlidir.
Yabancı Kişi Pasaportuyla Vekâletname Verebilir mi?
Evet, yabancı kişi geçerli pasaportuyla vekâletname verebilir.
Türkiye’de noterde vekâletname
Yabancı uyruklu kişi Türkiye’de bulunuyorsa, kimliğini ispata elverişli geçerli pasaportunun aslıyla notere başvurabilir. Türkiye’de oturma izni veya yabancı kimlik numarasının bulunması işlemi kolaylaştırır; ancak her durumda Mavi Kart sahibi olmak şart değildir.
Kişi Türkçe bilmiyorsa noter işlemi yeminli tercüman aracılığıyla yapılır. Boşanma davası için düzenlenecek vekâletnamenin ayrıca fotoğraflı olması gerekir.
Türk konsolosluğunda vekâletname
Yabancı kişinin Türk konsolosluğunda vekâletname vermesi de bazı temsilciliklerde mümkündür. Ancak bu konuda her konsolosluğun yetkisi ve istediği belgeler aynı olmayabilir.
Bazı Türk dış temsilcilikleri yabancı uyruklu kişilerin noterlik işlemlerini kabul etmekte ve yabancı kişi Türkçe bilmiyorsa yeminli tercüman istemektedir.
Konsolosluk işlemlerinde randevu alınması ve kişinin şahsen başvurması gerekir.
Yabancı Kişi Mavi Kartıyla Vekâletname Verebilir mi?
Mavi Kart sahibi kişi, geçerli Mavi Kartı ve gerektiğinde yabancı ülke pasaportu veya kimlik belgesiyle Türkiye’de notere ya da yurt dışında Türk konsolosluğuna başvurarak vekâletname verebilir. Boşanma vekâletnamesinin fotoğraflı olması ve boşanma davası açma ve takip etme konusunda özel yetki içermesi gerekir. Noter veya konsolosluk, kimlik tespiti amacıyla Mavi Kartın yanında güncel yabancı pasaportun da sunulmasını isteyebilir.
İçtihatlar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2010/4537 E, 2011/8105 K, 10.5.2011 T
Davanın tarafları yabancıdır. Yabancı unsur ihtiva eden davalarda Tük mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibarıyla yetki kuralları tayin eder. ( 5718 s. MÖHUK. md. 40 ) iç hukuk, bir davada yer itibarıyla hangi mahkemeyi ( veya mahkemeleri ) yetkili göstermiş ise, bu mahkeme, o davada milletlerarası yetkiye de sahiptir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 168. maddesine göre; boşanma veya ayrılık davaları, eşlerden birinin yerleşim yerinde veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılır. Bu yerlerden birini seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kendi yerleşim yerinin İstanbul olduğunu ileri sürdüğüne göre, İstanbul’un dava tarihi itibarıyla davacının yerleşim yeri olup olmadığı belirlenmelidir. ……Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nden, davacının “yabancılar kütüğünde” kaydının olup olmadığı ve aynı kütükte dava tarihi itibarıyla Türkiye’deki yerleşim yeri adresiyle ilgili bir bilginin bulunup bulunmadığı sorulup tespit edilmeli, kişilerin adres beyan formundaki bildirimlerinin aksi sabit oluncaya kadar geçerli ( Yönetmelik md.13/1 ) olacağı da dikkate alınmalı, bu ve tarafların gösterdikleri tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Açıklanan yönler araştırılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.
Yargıtay 2. HD., E. 2022/3764 K. 2022/5114 T. 30.5.2022
MAHKEMESİ : …Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : Boşanma
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı kadın tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Tarafların ikisinin de …uyruklu oldukları, Türkiye’de “mülteci” olarak bulundukları dosyadaki belgelerden anlaşılmaktadır. Buna göre dava, tarafları bakımından “yabancılık” unsuru taşımaktadır. Bu durumda davada uygulanacak hukuk, 5718 sayılı Kanun hükümlerine göre tespit edilecektir (5718 s. MÖHUK m. 1). Bu Kanuna göre, boşanma ve ayrılık sebepleri ve hükümleri, eşlerin müşterek milli hukukuna tabidir. Tarafların ayrı vatandaşlıkta bulunmaları halinde müşterek mutat mesken hukuku, bulunmadığı takdirde Türk hukuku uygulanır (m. 14/1). Hakim, Türk Kanunlar ihtilafı kurallarını ve bu kurallara göre yetkili olan yabancı hukuku re’sen uygular. Bu hususta yetkili yabancı hukukun muhtevasının tespitinde tarafların yardımını isteyebilir. Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi halinde Türk hukuku uygulanır. Uygulanacak yabancı hukukun kanunlar ihtilafı kurallarının başka bir hukuku yetkili kılması, sadece kişinin hukuku ve aile hukukuna ilişkin ihtilaflarda dikkate alınır ve bu hukukun maddi hukuk hükümleri uygulanır (5718 S.K. m. 2). Mültecilerin Hukuki Statüsüne Dair 1951 tarihli Birleşmiş Milletler Sözleşmesi hükümlerine göre de, mülteciler bulundukları akit Devlet ülkesinde mahkemelere serbestçe ve kolayca müracaat etme hakkına sahip ve adli yardım ve teminat akçesinden muafiyet dahil, mahkemelere müracaat bakımından vatandaş gibi muamele görürler (Söz.md.16). Aynı sözleşme, bu sözleşmede öngörülen, daha müsait hükümler saklı kalmak üzere her akit devletin mültecilere genel olarak yabancılara tanıdığı rejimi bahşedeceğini öngörmüştür (Söz.md.7). Anılan hükümler uyarınca boşanma davasının Türkiye’de açılması ve sonuca bağlanması mümkündür. Mahkemece yapılacak iş; davanın kişi bakımından “yabancı unsur” ihtiva ettiği dikkate alınarak “Türk Milletlerarası Özel Hukuku” hükümlerine göre boşanmada uygulanacak yetkili hukuku re’sen belirlemek (5718 s.MÖHUK.md.2), aynı Kanun hükümleri uyarınca yetkili olan hukukun vatandaşlık esasına göre tayin edildiği hallerde, Kanunda aksi öngörülmemiş ise, mülteciler hakkında yetkili hukuku 5718 sayılı Yasanın 4. maddesinin (a) bendine göre tespit etmek, bu yolla belirlenen yetkili yabancı hukukun Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması halinde Türk hukukunu uygulamak (5718 s.MÖHUK.md.5), yetkili hukuk açıklanan şekilde aranıp belirlendikten sonra, tarafların delillerini toplayıp hasıl olacak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Somut olayda, mahkemenin uyuşmazlığın çözümünde uyguladığı …Cumhuriyeti’ne ait boşanmaya ilişkin mevzuat hükümlerinin kadın ve erkeğe eşit haklar tanımadığı anlaşılmaktadır. Her iki eşin hukukî hakları yönünden eşitlik ilkesini benimseyen ve anayasal güvence (Türkiye Cumhuriyet Anayasası m. 10,41) altında bulunan Türk Medeni Kanunu’na aykırı hükümler içeren yabancı devlete ait bir hukukî düzenleme, Türk kamu düzenine açıkça aykırılık oluşturur. Eş anlatımla, tarafların müşterek milli hukukları Türk kamu düzenine aykırıdır. Bu durumda, Türk hukuku uygulanıp sonucu çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken davacı kadının dava dilekçesinde dayandığı ve ispatladığı vakaların tarafların müşterek milli hukuklarında sayılan boşanma sebepleri arasında yer almadığından bahisle yazılı şekilde karar verilmesi doğru bulunmamış bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda gösterilen sebeplerle bölge adliye mahkemesinin esastan red kararının KALDIRILMASINA, ilk derece mahkemesi kararının BOZULMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine, oy birliğiyle karar verildi. 30.05.2022
İlgili Kanun
Kamu düzenine aykırılık
MADDE 5 – (1) Yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk
kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde,
Türk hukuku uygulanır.
Boşanma ve ayrılık
MADDE 14 – (1) Boşanma ve ayrılık sebepleri ve hükümleri, eşlerin müşterek millî
hukukuna tâbidir. Tarafların ayrı vatandaşlıkta olmaları hâlinde müşterek mutad mesken
hukuku, bulunmadığı takdirde Türk hukuku uygulanır.
(2) Boşanmış eşler arasındaki nafaka talepleri hakkında birinci fıkra hükmü uygulanır.
Bu hüküm ayrılık ve evlenmenin butlanı hâlinde de geçerlidir.
(3) Boşanmada velâyet ve velâyete ilişkin sorunlar da birinci fıkra hükmüne tâbidir.
(4) Geçici tedbir taleplerine Türk hukuku uygulanır.
Evlilik malları
MADDE 15 – (1) Evlilik malları hakkında eşler evlenme anındaki mutad mesken veya
millî hukuklarından birini açık olarak seçebilirler; böyle bir seçimin yapılmamış olması hâlinde
evlilik malları hakkında eşlerin evlenme anındaki müşterek millî hukuku, bulunmaması hâlinde
evlenme anındaki müşterek mutad mesken hukuku, bunun da bulunmaması hâlinde Türk
hukuku uygulanır.
(2) Malların tasfiyesinde, taşınmazlar için bulundukları ülke hukuku uygulanır.
(3) Evlenmeden sonra yeni bir müşterek hukuka sahip olan eşler, üçüncü kişilerin
hakları saklı kalmak üzere, bu yeni hukuka tâbi olabilirler.