Babalık Davasında Mahkeme Masrafları: DNA, Adli Tıp ve Feth-i Kabir Ücretleri

Babalık davasının ne kadara mal olacağı dosyanın özelliklerine göre ciddi biçimde değişebilir. Baba hayattaysa, Türkiye’de bulunuyorsa ve DNA incelemesine katılıyorsa giderler daha sınırlı kalır. Baba ölmüşse mezarın açılması, kemikten DNA incelemesi veya yakın akrabalardan örnek alınması gerekebilir. Taraflardan birinin yurt dışında bulunması hâlinde ise tebligat, tercüme ve uluslararası adli yardım giderleri ayrıca ortaya çıkar.

Bu nedenle “babalık davasının masrafı şu kadardır” şeklinde tek bir rakam vermek doğru değildir. Dava açılırken yatırılan gider avansı ile daha sonra istenen DNA ve Adli Tıp ücretleri de aynı masraf değildir.

Babalık Davası Açarken Ne Kadar Gider Avansı Yatırılır?

2026 yılında uygulanmakta olan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesine göre davacı, dava açılırken 530 TL sabit gider avansı ile taraf sayısının beş katı tutarında tebligat ücretini mahkeme veznesine yatırır. Gider avansı tebligat ve posta gibi yargılama sırasında yapılacak işlemlerin karşılanması için alınır.

Bu tutar babalık davasının toplam maliyeti değildir. DNA incelemesi, Adli Tıp Kurumu raporu, gerekiyorsa feth-i kabir ve diğer bilimsel incelemeler için mahkeme yargılama sırasında ayrıca masraf isteyebilir.

Özellikle baba ölmüş ve dava onun mirasçılarına karşı açılmışsa taraf sayısı arttığı için tebligat gideri de artar. Mirasçıların yurt dışında bulunması hâlinde bu giderlere yabancı ülkeye yapılacak tebligat ve gerektiğinde tercüme masrafları da eklenebilir.

Babalık Davasında DNA Testi Ücreti 2026 Yılında Ne Kadar?

Babalık davasının en önemli gider kalemlerinden biri genetik incelemedir. Adli Tıp Kurumunun güncel fiyat listesinde delil veya şahıs materyalinde otozomal/gonozomal STR DNA incelemesi her bir materyal için 10.000 TL olarak gösterilmektedir.

Buradaki “her bir materyal” ifadesi önemlidir. Ücret yalnızca dosya başına tek bir DNA testi ücreti şeklinde düşünülmemelidir. Mahkemenin anne, çocuk ve baba olduğu ileri sürülen kişiden ayrı ayrı örnek aldırması hâlinde incelenecek materyal sayısına göre toplam Adli Tıp gideri artar.

Adli Tıp Kurumu ayrıca şahıstan biyolojik örnek alma işlemi için 500 TL, dosya tetkiki için 1.000 TL ve posta gideri için 250 TL tutarlarını güncel tarifesinde ayrı kalemler hâlinde göstermektedir.

Bu nedenle mahkemenin istediği avansın yalnız “DNA testi 10.000 TL” üzerinden hesaplanacağını düşünmemek gerekir. Kaç kişiden örnek alınacağı, kaç materyalin inceleneceği ve ilave işlem gerekip gerekmediği dosyadan dosyaya değişebilir.

Anne, Çocuk ve Baba İçin Ayrı Ayrı DNA Ücreti mi Alınır?

Adli Tıp Kurumunun tarifesi DNA inceleme ücretini her bir materyal üzerinden belirlemektedir. Bu nedenle anne, çocuk ve baba olduğu ileri sürülen kişiden ayrı örneklerin incelenmesi hâlinde her materyal için tarifedeki DNA inceleme bedeli gündeme gelebilir.

Mahkemenin somut dosyada kimlerden örnek alınmasına karar vereceği ise ayrıca belirlenir. Bu nedenle dava açıldığı gün kesin toplam DNA masrafının söylenmesi her zaman mümkün değildir. Mahkeme sevk işlemini yaptıktan ve Adli Tıp incelemesinin kapsamı belli olduktan sonra yatırılması gereken avans daha net ortaya çıkar.

Özel Laboratuvarda Daha Ucuza DNA Testi Yaptırmak Mahkeme Masrafını Ortadan Kaldırır mı?

Tarafların dava açmadan önce özel bir laboratuvarda DNA testi yaptırmış olması, mahkemenin gerekli gördüğü resmî genetik incelemenin masrafını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Soybağının kurulması nüfus kaydı, nafaka ve mirasçılık gibi sonuçlar doğurduğundan, mahkeme örneklerin kime ait olduğunun denetlenebildiği bilimsel bir inceleme yaptırabilir. Bu nedenle tarafların ellerindeki özel DNA raporu bulunsa dahi yargılama sırasında yeniden örnek alınması ve Adli Tıp incelemesi yapılması gündeme gelebilir.

Bu durumda özel laboratuvara daha önce ödenen ücret, mahkemece istenen DNA ve Adli Tıp giderlerinden ayrı bir masraftır.

Babalık Davasında DNA İncelemesi Neden En Büyük Masraf Kalemlerinden Biridir?

Babalık davasında yalnız dava açılış harcı ve tebligat giderleriyle dosyanın sonuçlanması çoğu zaman mümkün değildir. Babalığın bilimsel biçimde belirlenebilmesi için genetik inceleme yapılması gerektiğinde Adli Tıp giderleri toplam yargılama masrafının önemli bölümünü oluşturabilir.

2026 tarifesinde normal şahıs materyalinden STR DNA incelemesi her materyal için 10.000 TL iken, kemik örneğinden yapılacak aynı nitelikteki inceleme her materyal için 16.500 TL olarak belirlenmiştir.

Bu fark özellikle baba öldükten sonra açılan babalık davalarında önem kazanır. Mezardan alınan kemik örneğinin incelenmesi, normal kan veya ağız içi sürüntü örneğine göre daha pahalıdır. Üstelik buna feth-i kabir işlemi ve mezarlıkta yapılacak diğer işlemler de eklenebilir.

Bu nedenle baba hayattayken yürütülen bir babalık davası ile baba öldükten sonra açılan babalık davasının masrafı aynı değildir.

Baba Ölmüşse Babalık Davasının Masrafı Artar mı?

Baba olduğu ileri sürülen kişi hayatta değilse babalık davasının masrafı, hayatta olan bir kişiden kan veya ağız içi sürüntü alınarak yapılan incelemeye göre artabilir. Bunun nedeni yalnız DNA testinin pahalı olması değildir. Gerekirse mezarın açılması, mezardan DNA incelemesine uygun örnek alınması, kemik üzerinde genetik inceleme yapılması ve doğrudan sonuç alınamazsa yakın akrabalardan yeni örnekler toplanması gerekebilir.

Adli Tıp Kurumunun güncel fiyat listesinde normal şahıs materyalinden otozomal/gonozomal STR DNA incelemesi her bir materyal için 10.000 TL iken, kemik örneğinden aynı tür DNA incelemesi her bir materyal için 16.500 TL olarak belirlenmiştir. Ayrıca Adli Tıp Şube Müdürlükleri için feth-i kabir işlemi 12.500 TL olarak gösterilmektedir.

Bu rakamlar birbirinin alternatifi değildir. Mezardan kemik alınacak bir dosyada feth-i kabir işleminin bedeli ile kemik üzerinde yapılacak DNA analizinin bedeli ayrı kalemler olarak ortaya çıkabilir. Buna mahkemenin keşif için yaptığı diğer giderler de eklenebilir.

2026 Yılında Feth-i Kabir Ücreti Ne Kadardır?

Adli Tıp Kurumunun 2026 yılında uygulanan güncel fiyat listesinde feth-i kabir işlemi 12.500 TL olarak yer almaktadır. Aynı listede adli ölü muayenesi ve keşif için 2.000 TL, şahıstan biyolojik örnek alma işlemi için ise 500 TL ayrı ücret kalemleri olarak gösterilmiştir.

Ancak “feth-i kabir 12.500 TL olduğuna göre baba ölmüşse davaya yalnız 12.500 TL eklenir” şeklinde bir hesap yapılmamalıdır. 12.500 TL mezarın açılması işlemine ilişkin Adli Tıp ücretidir. Mezardan alınan kemik veya diğer biyolojik materyalin genetik incelemesi ayrıca ücretlendirilir.

Üstelik feth-i kabir mahkeme kararıyla ve mezarın bulunduğu yerde gerçekleştirileceğinden, somut dosyada keşif, görevli personelin yol giderleri, araç giderleri ve işlemin gerçekleştirilebilmesi için gerekli başka harcamalar da yargılama giderlerine eklenebilir. Bunların miktarı Adli Tıp fiyat tarifesindeki 12.500 TL’nin içinde sabitlenmiş değildir.

Mezardan Alınan Kemiğin DNA Testi 2026 Yılında Ne Kadar?

Adli Tıp Kurumu Biyoloji İhtisas Dairesinin güncel tarifesinde kemik örneğinden otozomal/gonozomal STR DNA incelemesi her bir materyal için 16.500 TL olarak belirlenmiştir. Normal kan, sürüntü veya diğer şahıs materyalindeki aynı tür STR incelemesinin bedeli ise her bir materyal için 10.000 TL’dir.

Kemik DNA incelemesinin daha pahalı olmasının babalık davalarındaki pratik sonucu açıktır. Baba hayattayken alınabilecek standart bir örnek yerine mezardan çıkarılan ve yıllar boyunca çevresel koşullara maruz kalmış materyal üzerinde çalışma yapılmaktadır.

Adli Tıp Kurumu feth-i kabir yapılacak dosyalarda mümkünse çürümemiş yumuşak doku yanında azı dişi ile femur, tibia veya sternum gibi kemiklerden örnek gönderilmesini istemektedir. Bu materyaller uygun biçimde muhafaza edilerek soğuk taşıma zinciri içinde kuruma gönderilir.

Bu nedenle mezarın açılması ile DNA raporunun hazırlanması tek bir işlem değildir. Önce uygun materyal elde edilir, ardından Biyoloji İhtisas Dairesinde genetik inceleme gerçekleştirilir.

Feth-i Kabir Yapıldığında Toplam Masraf 29.000 TL midir?

Yalnızca 12.500 TL feth-i kabir + 16.500 TL bir kemik materyalinin DNA incelemesi toplandığında 29.000 TL ortaya çıkar. Fakat bunu “baba ölmüşse babalık davasının feth-i kabir masrafı kesin 29.000 TL’dir” şeklinde vermek doğru olmaz.

Çünkü dosyada çocuktan, anneden veya başka kişilerden ayrıca örnek alınması gerekebilir. Adli Tıp tarifesinde standart STR incelemesi materyal başına 10.000 TL, şahıstan biyolojik örnek alma 500 TL, dosya tetkiki 1.000 TL ve posta gideri 250 TL olarak ayrıca gösterilmektedir. İleri ek DNA analizi gerektiğinde Y-STR, X-STR veya benzeri çalışmalar için de örnek başına her bir çalışma 5.500 TL olarak ücretlendirilmektedir.

Bu nedenle 29.000 TL ancak belirli iki tarife kaleminin toplamıdır. Dosyanın gerçek toplam gideri, Adli Tıp’ın hangi kişilerden kaç materyal üzerinde hangi incelemeleri yapacağı belli olduktan sonra ortaya çıkar.

Mezar Açılır Ama DNA Elde Edilemezse Masraf Boşa mı Gider?

Feth-i kabir yapılması her zaman ilk denemede kullanılabilir bir DNA profili elde edileceği anlamına gelmez. Cesedin ne kadar süre önce defnedildiği, mezarın fiziksel koşulları ve elde edilen materyalin niteliği sonucu etkileyebilir.

Yargıtay uygulamasında da mezarın açılmış olmasına rağmen genetik incelemenin sonuçlandırılamadığı dosyalar bulunmaktadır. Böyle bir durumda ilk işlemden sonuç alınamadığı gerekçesiyle babalık araştırmasının hemen bırakılması gerekmeyebilir. Mahkeme yeniden feth-i kabir yapılmasına veya başka bilimsel yöntemlere başvurulmasına karar verebilir.

Bu ihtimal masraf açısından önemlidir. İkinci bir mezar açma işlemi, yeni materyallerin incelenmesi veya başka kişilerden örnek alınması davanın giderlerini artırabilir. Bu nedenle baba yıllar önce ölmüşse dava açılışında kesin toplam masraf vermek çoğu zaman mümkün değildir.

Yargıtay’ın çeşitli babalık dosyalarında feth-i kabir yoluyla alınan örneklerle DNA incelemesi yaptırıldığı ve bunun sonucuna göre babalık hakkında karar verildiği görülmektedir. Örneğin Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/4487 E., 2023/5224 K. sayılı kararına konu dosyada müteveffadan genetik örnek elde etmek amacıyla feth-i kabir yapılmış ve Adli Tıp raporu babalık hükmünün dayanaklarından biri olmuştur.

Mezardan Örnek Alınamazsa Kardeş veya Diğer Akrabalardan DNA Alınabilir mi?

Doğrudan babadan genetik materyal elde edilmesi mümkün değilse mahkeme uygun yakın akrabalardan alınacak örneklerle incelemeye devam edebilir. Ancak her akrabanın örneği aynı bilimsel değeri taşımaz ve hangi kişinin incelemeye elverişli olduğu Adli Tıp değerlendirmesine göre belirlenir.

Bu durumda masraf da değişir. Hayatta olan yakın akrabadan alınan materyal üzerinde standart STR incelemesi yapılacaksa güncel tarifedeki materyal başına 10.000 TL bedel gündeme gelebilir. Soy hattının belirlenmesi için ayrıca Y-STR, X-STR veya başka ileri genetik çalışmalar gerekirse tarife örnek başına her bir ileri çalışma için 5.500 TL öngörmektedir.

Yargıtay da doğrudan baba örneği alınamayan dosyalarda yakın akraba incelemesini kabul etmektedir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024/672 E., 2024/1191 K. sayılı kararında, önce ölen baba olduğu ileri sürülen kişiden feth-i kabir yoluyla örnek alınması, bunun mümkün olmaması hâlinde ise kardeş olduğu ileri sürülen kişi üzerinden DNA incelemesine gidilmesi gerektiğini belirten önceki bozma kararı aktarılmıştır.

Bu nedenle baba öldüğünde “kardeşten kan alınır, masraf da normal DNA testi kadar olur” şeklinde baştan kesin bir hesap yapmak doğru değildir. Akrabalığın hangi yöntemle araştırılacağı ve ileri DNA çalışmasına ihtiyaç bulunup bulunmadığı önce belirlenmelidir.

Birden Fazla Mirasçı Varsa Babalık Davasının Masrafı Artar mı?

Baba ölmüşse babalık davası TMK m. 301 gereğince mirasçılarına karşı açılır. Mirasçı sayısının fazla olması DNA inceleme ücretini kendiliğinden her mirasçı için artırmaz; çünkü her mirasçıdan mutlaka DNA örneği alınması gerekmez.

Ancak tebligat giderleri taraf sayısıyla birlikte artar. Mirasçıların davaya dahil edilmesi, her birine dava dilekçesi, duruşma ve gerektiğinde karar veya kanun yolu evrakının tebliğ edilmesini gerektirebilir. Mirasçılardan bazılarının yurt dışında yaşaması hâlinde ayrıca yurt dışı tebligat giderleri ortaya çıkar.

Bu nedenle çok sayıda mirasçısı bulunan ve mirasçıları farklı ülkelerde yaşayan ölmüş bir babaya ilişkin dava, yalnız DNA yönünden değil usul işlemleri bakımından da daha masraflı olabilir.

Baba Yurt Dışında Yaşıyorsa DNA Testinin Ek Masrafı Ne Kadardır?

Baba hayatta olmakla birlikte yurt dışında yaşıyorsa biyolojik örneğin uluslararası istinabe yoluyla alınması gündeme gelebilir. Adalet Bakanlığının 2026 Yurt Dışı Tebligat ve İstinabe Tebliği bu işlemler için ayrıca avans öngörmektedir.

2026 tarifesine göre:

• DNA testinin yabancı ülkede yapılmasının istenmesi hâlinde 250 avro,
• yalnız kan tahlili yapılmasının istenmesi hâlinde 150 avro,
• DNA incelemesi Türkiye’de yapılacak ancak yurt dışındaki kişiden yalnız kan veya doku örneğinin alınması istenecekse 100 avro veya bunların Türk lirası karşılığı, her bir işlem için mahkeme veznesine avans olarak yatırılır.

Bu ayrım önemli. Baba Almanya’da yaşıyorsa her dosyada “Almanya’da DNA testi yapılacak ve 250 avro ödenecek” denilemez. Mahkeme yalnız kişinin biyolojik örneğinin Almanya’da alınarak Türkiye’ye gönderilmesini istiyorsa Tebliğdeki 100 avroluk örnek alma avansı gündeme gelir. Testin kendisinin yabancı ülkede yaptırılması isteniyorsa 250 avroluk kalem söz konusu olur.

Ayrıca Bakanlık veya dış temsilciliklerin aracı olduğu yurt dışı istinabe taleplerinde 2026 yılı için KKTC’de 400 TL, diğer ülkelerde 700 TL posta gideri alınmaktadır.

Almanya’da Yaşayan Baba veya Mirasçılar Davanın Masrafını Nasıl Etkiler?

Almanya’da yaşayan kişinin dosyada bulunması yalnız DNA masrafını artırmaz. Yurt dışına tebligat yapılması, evrakın gerekli hâllerde tercüme edilmesi ve Almanya’daki makamlardan istinabe yoluyla işlem istenmesi ek giderlere neden olabilir. Adalet Bakanlığı, hukuk istinabe taleplerinde evrakın Türkçesiyle birlikte gönderilecek devlet dilinde tercümesinin de hazırlanmasını istemektedir.

Almanya bakımından 2026 Tebliği bazı işlemleri ayrıca fiyatlandırmıştır. Örneğin Almanya’da her bir tanığın dinlenmesi için 250 avro avans yatırılır. Sosyal ve ekonomik durum araştırmaları Almanya’da ifade alma şeklinde yapıldığından, bu tür bir talep için de aynı 250 avroluk avans öngörülmüştür. Adres araştırmalarında ise şehre göre ayrıca 6, 11 veya 15 avroluk giderler bulunabilmektedir.

Babalık davasında her dosyada tanık dinletilmesi veya sosyal ekonomik durum araştırması yapılması zorunlu değildir. Bu nedenle söz konusu ücretlerin tamamını dava açılırken toplam masrafa eklemek doğru olmaz. Hangi işlemin Almanya’dan isteneceğine göre masraf doğar.

Yurt Dışında Yaşayan Her Mirasçı İçin Ayrı Tebligat Masrafı Ödenir mi?

Yurt dışı tebligat işlemleri muhatap bazında yapılır. Adalet Bakanlığının yurt dışı tebligat açıklamasında da posta masrafının her bir muhatap için ayrı ayrı yatırılması gerektiği belirtilmektedir.

Bu nedenle baba ölmüş ve örneğin dört mirasçısı Almanya’da yaşıyorsa, tek bir yurt dışı tebligat ücretiyle bütün mirasçılara tebligat yapılacağı düşünülmemelidir. Her bir mirasçı yönünden gerekli tebligat işlemi ayrıca yapılır; tercüme edilecek evrakın hacmi de masrafı etkileyebilir.

Özellikle çok sayıda ve farklı ülkelerde yaşayan mirasçının bulunduğu babalık davalarında tebligat ve tercüme giderleri DNA masrafından bağımsız olarak önemli bir kalem hâline gelebilir.

Babalık Davasında DNA ve Adli Tıp Masrafını Kim Yatırır?

Babalık davasında DNA incelemesinin yapılabilmesi için gerekli gider mahkeme tarafından belirlenir ve yargılama sırasında taraflardan yatırılması istenebilir. Ancak soybağı davalarının özelliği nedeniyle bu konuda sıradan bir alacak davasındaki delil avansı sistemi aynen uygulanmaz.

TMK m. 284 uyarınca hâkim soybağına ilişkin maddi olguları kendiliğinden araştırmak zorundadır. HMK m. 325 ise tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği davalarda hâkimin re’sen başvurduğu delillerin giderinin taraflardan birine veya belirlenen oranda her iki tarafa yükletilebileceğini düzenlemektedir.

Bu nedenle mahkeme DNA incelemesi için gerekli avansın başlangıçta davacı tarafından yatırılmasına karar verebilir; bazı durumlarda gideri taraflar arasında paylaştırabilir. Bu, masrafın dava sonunda mutlaka davacının üzerinde kalacağı anlamına gelmez. Yargılama tamamlandığında giderlerin nihai olarak kimin üzerinde bırakılacağı ayrıca kararda gösterilir.

DNA Testi İçin Verilen Kesin Sürede Para Yatırılmazsa Babalık Davası Reddedilir mi?

DNA masrafının süresinde yatırılmaması ile dava açılırken yatırılması gereken gider avansının eksik bırakılması aynı şey değildir.

HMK m. 324’te, tarafın kendi gösterdiği bir delil için gerekli avansı kesin sürede yatırmaması hâlinde o delilden vazgeçilmiş sayılması düzenlenmiştir. Ancak aynı maddenin üçüncü fıkrası, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği davaları özellikle saklı tutmaktadır. Babalık davasında da hâkim TMK m. 284 gereğince soybağını re’sen araştırır.

Bu nedenle mahkeme babalığın belirlenmesi için DNA incelemesini gerekli görmüşse, “davacı DNA ücretini kesin sürede yatırmadı; delilden vazgeçmiş sayılır ve dava reddedilir” şeklinde otomatik bir sonuç kurulamaz.

HMK m. 325 bu ihtimali ayrıca düzenlemektedir. Hâkim tarafından re’sen başvurulan delil için belirlenen gider verilen sürede taraflarca yatırılmazsa, kanun giderin ileride sorumlusundan tahsil edilmek üzere Hazineden karşılanmasına imkân vermektedir.

Dolayısıyla DNA, feth-i kabir veya soybağının belirlenmesi için zorunlu başka bir bilimsel inceleme bakımından verilen avansın yatırılmaması, her durumda babalık davasının sona ermesi anlamına gelmez. Mahkemenin istenen masrafın niteliğini ve incelemenin soybağının belirlenmesi için zorunlu olup olmadığını değerlendirmesi gerekir.

DNA Masrafını Taraflar Yatırmazsa Hazine Ödeyebilir mi?

Soybağının belirlenmesi için hâkimin re’sen yaptırdığı bir inceleme söz konusuysa evet.

HMK m. 325’e göre tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işlerde, hâkim re’sen başvurduğu delilin giderini taraflardan birinin veya her ikisinin yatırmasına karar verir. Verilen sürede gerekli avans yatırılmazsa gider, daha sonra ödemesi gereken kişiden tahsil edilmek üzere Hazineden karşılanabilir.

Bu düzenleme, maddi imkânsızlık nedeniyle gerekli DNA incelemesinin hiç yapılamaması ile soybağının araştırılmasının yarıda bırakılmasını birbirinden ayırır. Devletin gideri başlangıçta karşılaması, masrafın tamamen silindiği anlamına gelmez; dava sonunda bu giderin kime yükletileceği ayrıca belirlenir.

Babalık Davasında Adli Yardım Alınabilir mi?

Babalık davası açmak isteyen kişi yargılama giderlerini karşılayabilecek ekonomik durumda değilse adli yardım talep edebilir.

HMK m. 334’e göre kişi, kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeden yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeyemiyorsa ve iddiasının haklı olduğu konusunda mahkemede kanaat oluşturabiliyorsa adli yardımdan yararlanabilir. Talep edilirken mali durumu gösteren belgeler ile davanın dayandığı delillerin mahkemeye sunulması gerekir.

Adli yardım kararı verilmesi hâlinde kişi bütün yargılama giderlerinden geçici olarak muaf tutulabilir ve dava sırasında yapılması gereken giderler Devlet tarafından avans olarak karşılanabilir. Mahkeme yardımın tamamına değil, yalnız belirli giderler bakımından uygulanmasına da karar verebilir.

Bu nedenle babalık davasında adli yardım kabul edilmiş ve karar gerekli yargılama giderlerini kapsıyorsa, DNA ve diğer zorunlu inceleme giderlerinin kişinin dava açabilmesini fiilen engellemesi önlenebilir.

Adli Yardım Feth-i Kabir ve DNA Giderini de Kapsar mı?

HMK m. 335 adli yardımın kapsamını yalnız harçlarla sınırlandırmamaktadır. Karar, dava sırasında yapılması gereken tüm yargılama giderlerinin Devlet tarafından avans olarak ödenmesini kapsayabilir. HMK m. 323’te de keşif, bilirkişi, resmî kurumlardan alınan belgeler ve yargılama sırasında yapılan diğer giderler yargılama giderleri arasında sayılmaktadır.

Dolayısıyla ölmüş baba bakımından feth-i kabir ve genetik inceleme mahkemece soybağının tespiti için gerekli görülmüşse, kabul edilen adli yardımın kapsamına göre bu işlemlerin giderlerinin de Devletçe avans olarak karşılanması mümkündür.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, adli yardımın “bütün masraflar artık hiçbir zaman ödenmeyecek” anlamına gelmemesidir. Kanun bunu geçici bir muafiyet ve Devlet tarafından avans verilmesi şeklinde düzenlemiştir.

Adli Yardım Alan Kişi Davayı Kaybederse Masrafları Öder mi?

Adli yardım kararı, yargılama giderlerini ortadan kaldırmaz.

HMK m. 339’a göre adli yardım nedeniyle ertelenen giderler ve Devlet tarafından ödenen avanslar, dava sonunda haksız çıkan kişiden tahsil edilir. Adli yardımdan yararlanan kişinin davayı kaybetmesi hâlinde mahkeme uygun görürse bu giderlerin en fazla bir yıl içinde aylık eşit taksitlerle ödenmesine karar verebilir.

Bu nedenle adli yardım esasen kişinin ekonomik durumu nedeniyle mahkemeye erişiminin engellenmesini önler; davanın sonucundan bağımsız olarak bütün yargılama giderlerini Devletin üzerinde bırakan bir sistem değildir.

Babalık Davasını Kazanan Kişi Ödediği DNA ve Feth-i Kabir Masraflarını Geri Alabilir mi?

Kural olarak yargılama giderleri dava sonunda haksız çıkan tarafa yükletilir. HMK m. 323 DNA incelemesi, bilirkişi, keşif, tebligat ve yargılama sırasında yapılan diğer zorunlu giderlerin yargılama gideri kapsamında değerlendirilmesine imkân vermekte; m. 326 ise aksi yönde özel bir hüküm bulunmadıkça bu giderlerin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceğini düzenlemektedir.

Bu nedenle davacı dava sırasında DNA, Adli Tıp veya gerekli feth-i kabir giderlerini peşinen yatırmış olsa bile, babalık davasını kazandığında mahkeme bu giderlerin nihai olarak davalı tarafa yükletilmesine karar verebilir. Tarafların kısmen haklı çıkması hâlinde ise giderler haklılık oranına göre paylaştırılabilir.

Burada “davayı kazanınca Adli Tıp yatırdığınız parayı doğrudan size iade eder” şeklinde bir işlem yoktur. Yargılama giderinin karşı tarafa yüklenmesi mahkemenin hükmüyle gerçekleşir.

Baba Ölmüşse DNA ve Feth-i Kabir Masrafı Mirasçılardan mı Alınır?

Baba öldüğünde babalık davası onun mirasçılarına karşı yürütülebilir. Dava sonunda yargılama giderlerinden sorumluluk da mahkemenin vereceği karara göre belirlenir.

HMK m. 326, aleyhine hüküm verilenlerin birden fazla olması hâlinde mahkemenin giderleri bu kişiler arasında paylaştırabileceğini veya koşullarına göre müteselsilen sorumluluğa karar verebileceğini düzenlemektedir.

Dolayısıyla baba öldüğü için davacı başlangıçta feth-i kabir ve DNA masraflarını yatırmış olsa bile, dava kabul edildiğinde bu giderlerin mutlaka davacının üzerinde kalacağı söylenemez. Mahkeme yargılama giderlerinin hangi taraf üzerinde ve hangi oranda bırakıldığını hükümde gösterir.

Babalık Davasında Avukatlık Ücreti Mahkeme Masraflarına Dahil midir?

Burada iki farklı avukatlık ücretini ayırmak gerekir.

Birincisi, kişinin kendi avukatıyla yaptığı sözleşmeye göre ödeyeceği avukatlık ücretidir. Bu ücret DNA, Adli Tıp, feth-i kabir, tebligat ve diğer mahkeme giderlerinden ayrıdır. Davanın teknik zorluğu, babanın hayatta olup olmaması, yurt dışı işlemleri ve dosyanın kapsamına göre avukatla ayrıca kararlaştırılır.

İkincisi ise dava sonunda mahkemenin karşı tarafa yükleyebileceği karşı vekâlet ücretidir. HMK m. 323 karşı vekâlet ücretini yargılama giderleri arasında saymakta, m. 330 ise vekille takip edilen davalarda mahkemece tarifeye göre belirlenecek vekâlet ücretinin taraf lehine hükmedileceğini düzenlemektedir.

2025-2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde asliye mahkemelerinde takip edilen davalar için maktu ücret 45.000 TL olarak belirlenmiştir. 2026-2027 tarifesi ise Ağustos 2026 itibarıyla henüz yürürlüğe girmemiş; Türkiye Barolar Birliği yeni tarife çalışmalarının devam ettiğini açıklamıştır.

Bu nedenle sitede “2026 avukatlık ücreti 45.000 TL’dir” şeklinde yazmak da yanıltıcı olur. 45.000 TL, yürürlükteki tarifedeki karşı vekâlet ücreti bakımından esas alınan maktu tutardır; müvekkilin kendi avukatıyla anlaşacağı ücret değildir.

Babalık Davası Reddedilirse Davacı Karşı Vekâlet Ücreti Öder mi?

Davanın reddedilmesi hâlinde yargılama giderlerinin kural olarak aleyhine karar verilen davacıya yükletilmesi söz konusu olur. Davalı kendisini avukatla temsil ettirmişse tarifeye göre karşı vekâlet ücreti de yargılama giderleri arasında değerlendirilir.

Bu nedenle babalık davası açılırken yalnız “DNA testi ne kadar?” hesabı yapılmamalıdır. Davanın reddedilmesi hâlinde kişinin kendi yaptığı giderlerin yanında karşı taraf lehine hükmedilebilecek yargılama giderleri ve vekâlet ücreti de dikkate alınmalıdır.

DNA Testine Gelmeyen Baba Ek Masraflardan Sorumlu Olabilir mi?

HMK m. 327 gereğince bir taraf gereksiz yere davanın uzamasına veya fazladan gider yapılmasına sebep olmuşsa, dava sonunda lehine karar verilmiş olsa bile sebep olduğu giderlerin tamamı veya bir kısmı kendisine yükletilebilir.

Bu nedenle DNA incelemesine haklı bir neden olmaksızın tekrar tekrar katılmayan, tebligat ve sevk işlemlerinin yenilenmesine neden olan kişinin davranışı yargılama giderleri bakımından ayrıca değerlendirilebilir. Bunun