Trafikte bir kediye, köpeğe, ineğe, ata veya başka bir hayvana çarpan sürücünün olay yerinden ayrılması yalnızca vicdani değil, hukuki sorumluluk da doğurabilir. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 21. maddesine göre bir hayvana çarparak zarar veren sürücü, hayvanı en yakın veteriner hekime veya tedavi ünitesine götürmek ya da götürülmesini sağlamak zorundadır.
Bu yükümlülük yalnızca sahipli hayvanlar için değil, sahipsiz hayvanlar için de geçerlidir. Sürücünün “Hayvanın sahibi yoktu” veya “Yola aniden çıktı” diyerek yaralı hayvanı olay yerinde bırakması hukuken kabul edilemez.
- Hayvana Çarpan Sürücü Olay Yerinde Ne Yapmalıdır?
- Hayvanı Veterinere Bırakmak Yeterli midir?
- Hayvana Çarpıp Kaçmanın Cezası Nedir?
- Hayvanın Tedavi Masraflarını Trafik Sigortası Karşılar mı?
- Kasko Hayvanın Tedavi Masraflarını Karşılar mı?
- Sahipli ve Sahipsiz Hayvan Arasında Fark Var mıdır?
- Hayvan Aniden Yola Çıkarsa Sürücü Yine Sorumlu Olur mu?
- Sahipli Hayvan Kazaya Neden Olursa Araç Zararını Kim Öder?
- Hayvana Kasten Çarpan Kişi Hapis Cezası Alır mı?
- Hayvan Sahibi Tazminat Davası Açabilir mi?
- Sürücünün Sorumluluğu Hayvanı Veterinere Götürmekle Sınırlı mıdır?
- Araç İşleteninin Kusursuz Sorumluluğu Ne Anlama Gelir?
- Sigorta Tahkim Komisyonunun Konuya İlişkin Kararları
- Emsal Karar
Hayvana Çarpan Sürücü Olay Yerinde Ne Yapmalıdır?
Sürücü öncelikle kendi güvenliğini ve trafik güvenliğini sağlamalı, mümkünse aracı güvenli bir yere çekerek dörtlü ikaz lambalarını yakmalıdır. Ardından hayvanın daha fazla zarar görmesini önleyecek şekilde hareket etmeli ve en yakın veteriner kliniği, belediye veterinerlik birimi ile iletişime geçmelidir.
Yaralı hayvanın kontrolsüz biçimde taşınması hem hayvanın yaralanmasını ağırlaştırabilir hem de korku nedeniyle sürücünün ısırılmasına veya yaralanmasına yol açabilir. Bu nedenle mümkünse veteriner hekimden veya hayvan nakli konusunda bilgili bir kişiden yardım alınmalıdır.
Kazadan sonra şu işlemlerin yapılması önemlidir:
- Olay yerinin, aracın ve hayvanın fotoğrafları çekilmelidir.
- Kazanın yeri ve saati kaydedilmelidir.
- Varsa tanıkların iletişim bilgileri alınmalıdır.
- Hayvan veterinere götürülmeli veya götürülmesi sağlanmalıdır.
- Veteriner raporu ve tedavi faturaları saklanmalıdır.
- Sigorta şirketine süresi içinde yazılı bildirim yapılmalıdır.
Hayvanı Veterinere Bırakmak Yeterli midir?
Kanun, sürücüyü hayvanı veterinere götürmek veya götürülmesini sağlamakla yükümlü tutmaktadır. Ancak hayvanı kliniğin kapısına bırakıp hiçbir bilgi vermeden ayrılmak, yükümlülüğün gereği gibi yerine getirildiği anlamına gelmeyebilir.
Veteriner hekime olayın bir trafik kazası sonucu meydana geldiği açıklanmalı; sürücünün kimlik, iletişim ve araç bilgileri verilmelidir.
Tedavi masrafları kazayı yapan kişi tarafından karşılanıp şartları varsa bu giderler zorunlu trafik sigortasından talep edilebilir.sigortaya başvuru ile sigortadan tahsil edilmektedir.
Hayvana Çarpıp Kaçmanın Cezası Nedir?
5199 sayılı Kanun’un 28. maddesinde, 21. maddede düzenlenen yardım yükümlülüğüne aykırı davrananlara hayvan başına idari para cezası verilmesi öngörülmektedir. Kanun metnindeki temel tutar 1.500 TL olmakla birlikte idari para cezaları her yıl yeniden değerleme oranında artırılmaktadır. Bu nedenle güncel ceza miktarı, olayın gerçekleştiği yıl için yayımlanan resmî idari para cezası cetvelinden kontrol edilmelidir. 2026 yılı cezalarının yeniden değerleme oranına göre uygulanacağı Emniyet Genel Müdürlüğünün güncel duyurusunda da belirtilmiştir.
Hayvanın Tedavi Masraflarını Trafik Sigortası Karşılar mı?
Hayvanın tedavi masraflarının zorunlu trafik sigortasından karşılanması talep edilebilir. Ancak sigorta şirketinin her olayda, hiçbir inceleme yapmadan ve otomatik olarak ödeme yapacağını söylemek doğru değildir.
Başvuruda genellikle şu belgeler sunulur:
- Trafik kazasını ve olayın oluş biçimini gösteren tutanak,
- Veteriner hekim raporu,
- Hayvanın yaralanmasını gösteren fotoğraf ve görüntüler,
- Tedavi faturaları,
- Ödeme belgeleri,
- Araç ruhsatı,
- Sürücü belgesi,
- Zorunlu trafik sigortası poliçesi,
- Başvuranın banka hesap bilgileri.
Sigorta şirketi zararın poliçe kapsamında bulunmadığını ileri sürerek talebi reddedebilir. Böyle bir durumda ret gerekçesine göre Sigorta Tahkim Komisyonuna veya görevli mahkemeye başvuru yapılması değerlendirilebilir.
Sigorta Tahkim Komisyonunun 2015/23049 Esas, 2016/28217 Karar ve 07.10.2016 tarihli kararında, sürücünün çarptığı sahipsiz yavru kedinin tedavi giderlerinin sigorta şirketince karşılanmasına karar verilmiştir
Kasko Hayvanın Tedavi Masraflarını Karşılar mı?
Kasko sigortası esas olarak sigortalı aracın uğradığı zararları güvence altına alır. Bu nedenle hayvanın veteriner tedavi giderleri standart kasko teminatının doğal bir parçası değildir.
Bununla birlikte poliçede özel veya ek teminat bulunabilir. Kesin değerlendirme yapılabilmesi için kasko poliçesinin genel ve özel şartları incelenmelidir.
Sahipli ve Sahipsiz Hayvan Arasında Fark Var mıdır?
Sürücünün hayvana yardım etme yükümlülüğü bakımından sahipli veya sahipsiz hayvan ayrımı yoktur. Her iki durumda da yaralanan hayvanın veterinere ulaştırılması veya ulaştırılmasının sağlanması gerekir.
Tazminat ve sigorta yönünden ise farklılık ortaya çıkabilir. Sahipli hayvanda hayvan sahibinin yaptığı tedavi giderleri ve somut olayın özelliklerine göre diğer maddi zararlar talep edilebilir. Ayrıca hayvan sahibi, hayvanla kurduğu bağ ve olayın ağırlığına göre manevi tazminat isteminde bulunabilir.
Hayvan Aniden Yola Çıkarsa Sürücü Yine Sorumlu Olur mu?
Hayvanın aniden yola çıkması, sürücünün yardım yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Sürücü kusursuz olduğunu düşünse bile yaralanan hayvanı veterinere götürmek veya götürülmesini sağlamak zorundadır.
Buna karşılık tedavi giderleri, araç hasarı ve tazminat sorumluluğunun kim üzerinde kalacağı belirlenirken kazanın oluş biçimi ve tarafların kusuru incelenebilir. Sürücünün hız sınırına uyup uymadığı, görüş koşulları, fren ve kaçınma imkânı, hayvanın kontrolsüz şekilde yola çıkması gibi hususlar önem taşır.
Sahipli Hayvan Kazaya Neden Olursa Araç Zararını Kim Öder?
Hayvan sahibinin hayvanı gözetim ve denetim altında tutma yükümlülüğü vardır. Sahipli bir hayvanın kontrolsüz biçimde yola çıkması sonucu araçta zarar meydana gelirse, şartları oluştuğunda hayvanı bulunduran kişinin sorumluluğuna gidilebilir.
Hayvan sahibi, zararın doğmasını önlemek için gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini veya zarar ile kendi davranışı arasında uygun nedensellik bağı bulunmadığını ispatlamaya çalışabilir. Kazada sürücünün de hız, dikkatsizlik veya başka bir nedenle kusuru bulunuyorsa tazminat kusur oranlarına göre paylaştırılabilir.
Aracın zararı kasko sigortası tarafından karşılanmışsa sigorta şirketi, yaptığı ödeme ölçüsünde sorumlu kişiye rücu edebilir.
Hayvana Kasten Çarpan Kişi Hapis Cezası Alır mı?
Bir hayvana bilerek ve isteyerek araçla çarpmak, sıradan bir trafik kazası olarak değerlendirilemez. 5199 sayılı Kanun’un 28/A maddesine göre, kanundaki istisnalar dışında bir ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldüren kişi altı aydan dört yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılabilir.
Ancak ceza sorumluluğu için çarpmanın gerçekten kasten gerçekleştirildiğinin ispatlanması gerekir. Sürücünün hayvanı gördüğü hâlde yönünü üzerine çevirmesi, hızlanması, görüntüler, tanık anlatımları ve olay öncesindeki davranışları kastın belirlenmesinde değerlendirilebilir.
Hayvanın yalnızca yaralanması hâlinde de eylemin niteliğine göre hayvana işkence veya acımasız ve zalimce muamele hükümleri gündeme gelebilir. Kanun, ev hayvanına veya evcil hayvana işkence eden ya da acımasız ve zalimce davranan kişi hakkında altı aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörmektedir.
Hayvan Sahibi Tazminat Davası Açabilir mi?
Sahipli bir hayvanın yaralanması veya ölmesi hâlinde hayvan sahibi, kusurlu sürücü ve şartları varsa araç işleteni ile sigorta şirketine karşı talepte bulunabilir.
Talep edilebilecek zararlar somut olaya göre şunları içerebilir:
- Veteriner muayene ve tedavi giderleri,
- İlaç ve ameliyat masrafları,
- Rehabilitasyon giderleri,
- Ölüm hâlinde doğrudan maddi zararlar,
- Şartları varsa manevi tazminat.
Tedavi giderinin hayvanın piyasa değerini aşması, giderin mutlaka reddedileceği anlamına gelmez. Tedavinin gerekli, makul ve olayla bağlantılı olup olmadığı değerlendirilir
Sürücünün Sorumluluğu Hayvanı Veterinere Götürmekle Sınırlı mıdır?
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 21. maddesi, hayvana çarparak zarar veren sürücüye hayvanı en yakın veteriner hekime veya tedavi ünitesine götürme ya da götürülmesini sağlama yükümlülüğü yüklemektedir. Madde metninde tedavi ücretini kimin ödeyeceği açıkça düzenlenmemiştir.
Buna rağmen sürücünün yaralı hayvanı kliniğe bırakarak hiçbir sorumluluk üstlenmeden ayrılabileceğini kabul etmek, hükmün hayvanın yaşamını koruma amacıyla bağdaşmaz. Türk Borçlar Kanunu’ndaki haksız fiil hükümleri ve Karayolları Trafik Kanunu’ndaki araç işletenin sorumluluğu birlikte değerlendirildiğinde, kazayla bağlantılı gerekli ve makul tedavi giderlerinden sürücü ile araç işleteninin sorumlu tutulması mümkündür.
Araç İşleteninin Kusursuz Sorumluluğu Ne Anlama Gelir?
Karayolları Trafik Kanunu, motorlu araç işleteninin sorumluluğunu tehlike esasına bağlamıştır. Buna göre işletenin sorumluluğu için her durumda kişisel kusurunun ispatlanması gerekmez. Aracın işletilmesi ile meydana gelen zarar arasında uygun nedensellik bağının bulunması kural olarak yeterlidir.
İşletenin sorumluluktan tamamen kurtulabilmesi için kazanın mücbir sebepten, zarar görenin ağır kusurundan veya üçüncü kişinin ağır kusurundan kaynaklandığını ve kendisinin ya da eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurunun bulunmadığını ispatlaması gerekir. Sahipsiz bir hayvanın aniden yola çıkması, her olayda işleteni otomatik olarak sorumluluktan kurtarmaz. Yolun özellikleri, sürücünün hızı, görüş mesafesi ve kazadan kaçınma imkânı birlikte incelenir.
Sigorta Tahkim Komisyonunun Konuya İlişkin Kararları
Sigorta Tahkim Komisyonunun konuya ilişkin kararları birbiriyle tamamen uyumlu değildir. Bazı kararlarda sürücünün yükümlülüğünün yalnızca hayvanı veterinere götürmekten ibaret olduğu veya sigorta genel şartlarındaki zarar tanımının sahipsiz hayvanın tedavi giderlerini kapsamadığı kabul edilmiştir.
Buna karşılık 09.04.2022 tarihli, 2021.E.174714 Esas ve 2022.İ.10635-2022/İHK-16257 Karar sayılı İtiraz Hakem Heyeti kararında, sahipsiz hayvan yönünden kusur değerlendirmesi yapılmaksızın araç işleteninin sorumluluğuna gidilebileceği belirtilmiştir.
22.04.2022 tarihli, 2021.E.163078 Esas ve 2022.İ.6016-2022/İHK-19012 Karar sayılı İtiraz Hakem Heyeti kararında ise sahipsiz hayvana kusur yüklenemeyeceği, işletenin kusursuz sorumluluk hükümlerine tabi olduğu ve belgelenen tedavi zararının sigortacı tarafından karşılanması gerektiği kabul edilmiştir.
Emsal Karar
II. KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK (TRAFİK)
SİGORTASI POLİÇESİNDEN DOĞAN UYUŞMAZLIKLARA İLİŞKİN KARARLAR
22.04.2022 Tarih ve K-2022/92279 Sayılı Hakem Kararı
BAŞVURU KONUSU UYUŞMAZLIK VE YARGILAMA USULÜNE İLİŞKİN
BİLGİLER
1.1.Uyuşmazlık Konusu Olay ve Talep
Uyuşmazlık, sigorta Şirketi tarafından düzenlenen XXX no.lu ZMSS (Trafik) Sigorta poliçesi
teminatı altına alınan XXX plakalı aracın 24.10.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası
sonucunda bir köpeğe çarparak yaralaması sonucu sigorta şirketi tarafından ödenmediği beyan
edilen teşhis ve tedavi giderleri masraflarının sigortacıdan tahsili talebine ilişkindir.
1.2.Başvurunun Hakeme İntikaline İlişkin Süreç
Dosya 18.01.2022 tarihinde teslim alınarak yargılamaya başlanmış, 22.04.2022 tarihinde karara
varılarak tahkim yargılamasına son verilmiştir.
2-TARAFLARIN ORTAYA KOYDUĞU MADDİ VE HUKUKİ İDDİALAR
2.1 Başvuru Sahibinin İddia, Delil ve Talepleri
Başvuru sahibi başvurusunda özetle;
”..24.10.2021 tarihinde D 765 karayolu üzerinde Kırıkkale Keskin istikametinde XXX plakalı
aracı ile seyir halinde ilerlerken yola aniden çıkan köpeğe farketmeden çarptığını ve en yakın
veteriner kliniğine götürdüğünü, tedavilerinin yapıldığını ve tedavi masrafları için 11421,00
TL sigorta şirketinden ödenmesini, temerrüt tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini
talep ettiğini”
Beyan etmiştir. Başvuru sahibi başvurusuna ek olarak poliçeyi, kaza tutanağını, hasar
belgelerini delil olarak sunmuştur.
2.2 Sigorta Kuruluşunun İddia, Delil ve Talepleri
Sigorta Kuruluşu başvuruya cevap vermemiştir.
3-UYUŞMAZLIĞA UYGULANACAK HÜKÜMLER
Konu uyuşmazlığın hallinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK), Türk Ticaret Kanunu
(TTK), Türk Borçlar Kanunu (TBK), Sigortacılık Kanunu, 2918 Sayılı Karayolları Trafik
Kanunu (KTK), 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu
Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları, tarafların iddia ve savunmaları ile bunları
tevsik eden deliller çerçevesinde değerlendirme yapılmıştır.
27
4-DEĞERLENDİRME, GEREKÇELİ KARAR VE HUKUKİ DAYANAK
4.1 Değerlendirme
Başvuruya konu uyuşmazlık, sigorta şirketine zorunlu Trafik sigortası ile sigortalı XXX plakalı
aracın 24.10.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda araç sürücüsü XXX’ın
sokak köpeğine çarpması ve köpeğin yaralanması nedeniyle oluşan tedavi giderlerinin
sigortacının sorumluluğunda olup olmadığı, araç sürücüsünün ve işletenin hukuki sorumluluğu
bulunup bulunmadığının belirlenmesi hususundadır.
Dosyaya sunulan belgelerin incelenmesinden, araç sürücüsü XXX 24.12.2021 tarihinde
Cankurtaran mevkiinde sokak köpeğine çarptığını ve kaza sonucunda köpeği araçla veterinere
götürdüğünü ve köpeğin tedavisinin veteriner tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır.
Dosya mevcudu ve delil durumu itibariyle oluşan tedavi masraflarının miktarının tespiti için
bilirkişi incelemesine karar verilmiş, Adli Yargı Sigorta Bilirkişisi Prof. Dr. XXX tarafından
dosyaya sunulan bilirkişi raporunda;
“Travma ya bağlı makul hospitalize 10 gün olarak değerlendirilmiştir.
Köpeğin yapılan muayene ve kontroller sonrasında bel kemiğinde ayrılma olduğu tespit edildiği
laminektomi operasyonun yapılmış olduğunun anlaşıldığı, operasyon sonrasında köpeğin post
operatif durumunun belirtilmediği raporda, köpeğin hospitalize edildiğinin anlaşıldığı, yapılan
işlemlerin travmaya bağlı gelişen hasarların tedavisi ile uyumlu olduğu anlaşıldı.
C-SONUÇ : Takdiri Sayın Hakem / Hakem Heyeti’nde olmak üzere;
Dosyada yer alan mevcut evrakların incelenmesinde kaza sonrasında yaralanan ve bel
kemiğinde (lumbar bölge) travma’ya bağlı ayrılma oluştuğu, Kazayla oluşan hasarın uyumlu
olduğu,
Köpeğin travma şokunun atlatılması için ilk müdahale – medikal uygulamaları ve sonrasında
lanminektomi operasyonu baz alınarak,
Kazaya bağlı oluşan hasarın tespiti, hospitalizasyon ve tedavisi için kullanılan ilaçların aynı
zamanda işlemlerin tetkikinde kliniğin bağlı bulunduğu Ekim 2021 tarihinde veteriner hekim
odasının fiyat listesi gözetlenerek davaya konu olan köpeğin tedavisinin KDV dahil 8215,00
TL’ye yapılabileceği
Bilgi ve görüşlerinize sunulur.”
tespit ve mütalaa edilmiştir. Taraflara iletilen rapora karşı sigorta kuruluşu herhangi bir beyanda
bulunmamıştır. Bilirkişi raporu ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli olduğundan itirazlar
yerinde görülmemiş, ödenmesi gereken teşhis ve tedavi giderlerinin raporda belirtildiği şekilde
8.215,00.TL olduğu kanaatine varılmıştır.
4.2 Gerekçeli Karar ve Hukuki Dayanak
Araç işleteninin sorumluluğu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk
(TRAFİK)Sigortası’na ilişkin hükümler Karayolları Trafik Kanunu’nda düzenlenmiştir.
Kanunun “İşleten ve Araç İşleticisinin Bağlı Olduğu Teşebbüs Sahibinin Hukuki Sorumluluğu”
başlığını taşıyan 85. Maddesine göre; “ Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne
veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın birteşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” Kanunun 90. Maddesinde; Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Kanunun 91.Maddesinde ise; işletenin sorumluluklarını karşılamak üzere, mali sorumluluk sigortası yapılması zorunluluğu getirilmiştir. İşletenin sorumluluğunu düzenleyen Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesi, işletenin sorumluluğunu sınırlamamış, bilakis “bir şeyin zarara uğramasına sebep olunması” ifadesi ile zarar verilen her şeyi (istisna tutulanlar hariç) kapsamasını öngörülmüştür. Karayolları Trafik Kanununda veya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında hayvanlara verilen zararların teminat dışında kalacağına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Diğer taraftan, 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun “Trafik Kazaları” başlıklı 21. Maddesi “Bir hayvana çarpan ve ona zarar veren sürücü, onu en yakın veteriner hekim ya da tedavi ünitesine götürmek veya götürülmesini sağlamak zorundadır.” hükmü ile trafik kazası sonucu hayvana çarpana yükümlülük getirmiştir. Aynı Kanunun 4. Maddesi “a” fıkrası; “Bütün hayvanlar eşit doğar ve bu Kanun hükümleri çerçevesinde yaşama hakkına sahiptir.” hükmünü, “b” fıkrası “Evcil hayvanlar, türüne özgü hayat şartları içinde yaşama özgürlüğüne sahiptir. Sahipsiz hayvanların da, sahipli hayvanlar gibi yaşamları desteklenmelidir.” hükmünü içermektedir. Sahipsiz bir hayvan dahi olsa, her Türk vatandaşının hayvanların yaşama hakkını koruma yükümlülüğü bulunmaktadır. Kaldı ki somut olayda, kazada zarar gören köpek, sahipsiz bir sokak köpeği olmayıp, başvuru sahibine aittir. Yani bir kişiye ait korunması gereken varlıkniteliğindedir.
Somut olayda yaralanan köpeğin sahipsiz biçimde aniden yola çıktığı ve araç sürücüsününistemsizce köpeğe çarptığı iddia edilmiştir. Şehir içi ve hatta sokak içi yollarda araç sürücülerine yayalara ne de hayvanlara nazaran yolda otomatik geçiş üstünlüğüne sahip değildir. KTKMaddesi uyarınca işletenin kusursuz tehlike sorumluluğu esastır.
2918 Sayılı KTK.nun 86. Maddesinde;
29
“İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden
sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş
olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır
kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.
Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi,
kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve
şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.”
Hükmü yer almaktadır. Şu halde davaya konu olayda davalının sigortalısı olan işleteni hukuki
sorumluluktan kurtaracak ve zarar ile nedensellik bağını kesecek herhangi bir etken bulunup
bulunmadığı, zarar görenin bu anlamda ağır kusurlu olup olmadığı ve bu kusurun işletenin
sorumluluğunu kaldıran bir hal olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir.
Zarar görenin ağır kusuru, zararla motorlu aracın işletilmesi arasındaki uygun illiyet bağını
keser. İşletenin, zarar görenin ağır kusuruna yaslanarak sorumluluğunu bertaraf edebilmesi için
KTK m.86 f.1 uyarınca, öncelikle kusursuzluğunu ve ayrıca kurtuluş kanıtı getirerek, kazanın
ve zararın münhasıran zarar görenin ağır kusurundan ileri geldiğini ispatlamakla yükümlüdür.
Ancak zarar görenin ağır nitelikteki kusuru, zararla motorlu aracın işletilmesi arasındaki uygun
illiyet bağını keser. Böylelikle kazanın meydana gelmesinde motorlu aracın işletme tehlikesini
önemsizleştirir; zararın, asli ve tek sebebini oluşturur. Hafif nitelikteki kusursa, uygun illiyet
bağını kesmez. İşletme tehlikesi önemini korur; zarar görenin hafif kusurlu davranışı, zararın
asli ve tek sebebini oluşturmaz.
“…Ağır kusur kavramı bir özel hukuk kavramı olup, kast olmamakla birlikte, kasta yakın bir
kusurun varlığını ifade eder. Ancak “tam kusur” mutlaka bir “ağır kusur” sayılmayabilir.
Somut olayın özelliğine ve delil durumuna göre, bu husus mahkemece tartışılarak ve somut
kanıtları gösterilerek takdir edilmelidir…” (11. HD 20.10.2003 gün ve 2003/3093-9548 E. K.)
İşleten, zarar görenin her türlü kusuruna dayanarak sorumluluktan kurtulamaz. İşleten, ancak
zarar görenin ağır kusurunu mahkemeye taşıyarak sorumluluğunu omuzlarından atabilir.
Bunun dışında zarar görenin hafif kusurunu hâkimin önüne getirerek, sorumluluktan
sıyrılamaz. Zarar görenin, trafik kazasının meydana gelmesinde hafif kusurunun varlığı
halinde, işletenin sorumluluğu devam eder. İşleten, zarar görenin hafif kusuruna dayanarak
KTK m.86 f.2 uyarınca tazminattan indirime gidilmesini talep edebilir.”(Y. 4. H.D. 02.04.2001
gün ve 2000/12206 E. 2001/3218 K.)
Köpeğin sahipsiz olması halinde kime kusur verilecektir. Bu duruma yanıt olarak, 5199
Kanunun 4/b maddesindeki “Sahipsiz hayvanların da, sahipli hayvanlar gibi yaşamları
desteklenmelidir.” hükmü yok sayılıp yoldaki köpek için “ezilmeye zaten müstehak” olduğu
ileri sürülemeyeceğine göre, kusur belirlemesinin evcil hayvana sahip çıkılıp çıkılmamakla
ilgisi olmayıp, kazadaki eylemin ve eylemsizliğin değerlendirilmesinden ibaret olduğunu kabul
etmek gerekir. Aksi düşüncenin savunulması, hukuki iradesini kullanma ve sorumluluk
yönünden evcil hayvandan çok da farklı konumda olmayan ve veli/vasi desteğine ihtiyacı
bulunan bir küçük çocuğu veya bir engelliyi yol kenarında ve hatta yol ortasında durmakta iken, dalgınlığı sebebiyle görmeyip ezen sürücüyü de kusursuz kabul etmeyi gerektirirdi ki, bu kadar hukuk dışı bir düşüncenin kabulü mümkün değildir. Esasen tehlike sorumluluğu ilkesi gereği sorumluluktan kurtulma sebeplerinin ve hiç kusursuz olduğunun ispatı işletene ve onun sigortacısına aittir. Bu nedenle, somut olayda sigortalı işletenin hukuki sorumluluktan kurtulmasını sağlayacak bir delil sunulmadığına göre tehlike sorumluluğu ilkesi gereği davalının zarardan hukuken sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Açıklanan nedenlerle başvurunun bilirkişi raporuyla doğrulanan 8.215,00.TL üzerinden kısmen kabulü gerekmiştir. Başvuru sahibinin 12.10.2021 tarihinde sigortacıya başvurduğu, sigortacının 2918 Sayılı KTK nun 99/1. Maddesi uyarınca 8 işgünün dolduğu tarih olan 25.10.2021 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşıldığından anılan tarihten itibaren yasal faize hükmedilmiştir.
KARAR
1- Başvurunun KISMEN KABULÜ ile 8.215,00.TL sigorta tazminatının 25.10.2021
tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte sigorta kuruluşundan TAHSİLİ ile başvuru
sahibine ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2- Başvuru sahibince sarf edilen 350,00.TL başvuru ücreti, 625,00.TL bilirkişi ücreti olmak
üzere toplam 975,00.TL tahkim yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 701,50.TL
lık kısmının sigorta kuruluşundan TAHSİLİ ile başvuru sahibine ÖDENMESİNE, aşan
kısmın başvuru sahibi üzerinde bırakılmasına,
3- Başvuru sahibi kendisini avukatla temsil ettiğinden Avukatlık Kanunu ve TBB. A.A.Ü.T.
uyarınca belirlenen 5.100,00.TL vekalet ücretinin başvuru sahibinden TAHSİLİ ile sigorta
kuruluşuna ÖDENMESİNE,
5684 sayılı Kanunun 30/12. maddesi hükmü gereği, kararın bildirim tarihinden itibaren 10 gün
içinde Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde itiraz yolu açık olmak üzere karar verild