Boşandığım Halde Nüfusta Neden Evli Görünüyorum?

Boşanma davası sonuçlandıktan sonra veya anlaşmalı boşanma duruşmasından çıktıktan sonra birçok kişi “artık boşandım” düşüncesiyle hareket eder. Ancak hukuken boşanmanın sonuç doğurabilmesi için yalnızca karar verilmesi yeterli değildir. Gerekçeli kararın taraflara tebliğ edilmesi ve ardından kesinleşmesi gerekir.

Aksi halde, mahkeme boşanmaya karar vermiş olsa bile hukuken hâlâ evli sayılırsınız.

Duruşmada hâkim “boşanmanıza karar verildi” dedi diye süreç bitmiş olmuyor. İnsanlar o an boşandığını düşünse de aslında boşanmış sayılmıyor.

Öncelikle şunu netleştirmek gerekiyor: Duruşma tutanağına geçen karar, yani kısa karar, gerekçeli karar değildir. Orada yazan şey sadece hükmün özetidir. Asıl önemli olan, mahkemenin daha sonra yazdığı gerekçeli karardır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre hâkimin bu gerekçeli kararı 294/4 maddesi gereği 1 ay içinde yazması gerekir. Yani duruşma günü gerekçeli kararın yazılması genelde pek mümkün değildir. Hakim de 1 aylık süre hakkını kullanmayı tercih edebilir. Daha erken de yazabilir. Bazen bu 1 aylık süreyi aştığı da görülmektedir.

Gerekçeli kararın sadece yazılması yetmez, taraflara tebliğ edilmesi gerekir. Çünkü istinaf süresi ve dolayısıyla kesinleşme, kararın yazıldığı tarihten değil, tebliğ edildiği tarihten itibaren başlar.

Kanunen ceza dosyalarında tebligat kendiliğinden çıksa da hukuk dosyalarında karar tebligatı kendiliğinden çıkmaz. Yani “mahkeme nasıl olsa gönderir” diye beklenirse dosya aylarca ve yıllarca askıda kalabilir. Taraflardan birinin ya da taraflardan birinin avukatının tebliğ talep etmesi gerekir.

Boşanma Kararı Tebliğ Edilmezse Ne Olur?

Boşanma kararının tebliğ edilmemesi halinde ortaya çıkan temel sonuçlar şunlardır:

1. Karar Kesinleşmez

Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilmeden istinaf süresi başlamaz. Bu nedenle karar kesinleşmez. Tarafın kararı e devlette görmesi sonuç doğurmaz. Tebliğ gerekir.

2. Hukuki Sonuç Doğurmaz

Tebliğ edilip kesinleşmeyen karar hüküm doğurmaz.

• Nüfusta hâlâ evli görünmeye devam edersiniz
• Yeniden evlenemezsiniz
• Mal rejimi tasfiyesi işlemleri boşanmanın kesinleşmesini bekler
• Tazminat kararları icraya konulamaz

3. İstinaf ve Temyiz Süreleri Başlamaz

Boşanma kararına karşı yapılacak başvurular için süreler, kararın açıklanmasından değil, tebliğinden itibaren başlar.

4. Karar Kendiliğinden Kesinleşmez

En kritik noktalardan biri budur:
Tebliğ edilmeyen karar yıllar geçse bile kendiliğinden kesinleşmez.

Mahkeme Kararı Kendiliğinden Tebliğe Çıkar mı?

Hayır. Taraflardan birinin veya taraflardan birinin avukatının talebi gerekir. Ceza davalarında tebligat kendiliğinden çıkar ama hukuk davalarında talep gereklidir.

Tebligat Yapıldıktan Sonra Süreç Nasıl İşler?

Kararın tebliğ edilmesiyle birlikte süreç hızla ilerler:

• Tebligat sonrası 2 hafta içinde istinaf edilmezse karar kesinleşir
• Kesinleşme sonrası:
  • Nüfus kayıtları güncellenir
  • Taraflar resmen boşanmış sayılır
  • İddet süresi işlemeye başlar

İstinaftan Feragat Kesinleşmeyi Hızlandırır

Karardan memnun olan taraf istinaftan feragat edebilir. Tarafların her ikisi de istinaftan feragat ettiği an karar kesinleşir. Bu durumda mahkeme kalemi kararı nüfusa gönderir.

Karardan memnun olmayan kişi kararı ,istinaf edebilir. İstinaf kararından da memnun değilse temyiz edebilir. Bu işlemler süreci senelerce uzatır. Karar istinaf veya temyizdeyken hala evli olduğunuzu unutmayın.

Karar Çıktıktan Sonra Sadakat Yükümlülüğü Devam Ediyor mu?

Boşanma davasında karar verilmiş olması, evliliğin hukuken sona erdiği anlamına gelmez. Evlilik birliği, kararın kesinleşmesine kadar devam eder. Bu nedenle sadakat yükümlülüğü de bu süreçte varlığını sürdürür.

Karar çıktıktan sonra ihanetin ortaya çıkması veya bu süreçte sadakat yükümlülüğüne aykırı davranılması hukuki sonuç doğurabilir.

Anlaşmalı boşanma bakımından, karar sonrasında ihanetin ortaya çıkması ya da bu süreçte ihanet edilmesi halinde, dosya istinaf edilerek çekişmeli boşanmaya çevrilebilir.

Çekişmeli boşanma davalarında ise karar kesinleşmeden önce ihanetin ortaya çıkması veya bu süreçte sadakat yükümlülüğüne aykırı davranılması durumunda, bu yeni vakıalara dayanılarak ek boşanma davası açılması mümkündür.

Karar kesinleşmeden sadakat yükümlülüğü devam ettiğinden girilen münasebetlere dikkat edilmesi gerekmektedir.

Boşanma Kararı Kesinleşti Ama Hâlâ Nüfusta Evli Görünüyorum

Boşanma kararı kesinleşmesine rağmen nüfus kayıtlarında hâlâ evli görünülmesi, genellikle teknik veya idari bir gecikmeden kaynaklanır. Bu aşamada sorun mahkemeden değil, nüfus kayıtlarının güncellenmemesinden kaynaklanır.

Kesinleşen boşanma kararlarının nüfusa işlenmesi gerekir. Ancak uygulamada bu bildirimde gecikmeler yaşanabilmektedir. Bu durumda yapılması gereken, ilgili nüfus müdürlüğüne başvurarak kararın sisteme işlenmesini talep etmektir. Başvuru üzerine kayıtlar düzeltilir ve medeni hal güncellenir.

Boşanma Kararı Çıktı Ama Biz Barıştık, Kararı da Tebliğe Çıkartmadık: Bu Durumda Ne Olur?

Bu durumda taraflar hayatına evli olarak devam eder. Çünkü boşanma kararının hukuki sonuç doğurabilmesi için kesinleşmesi gerekir; tebligat yapılmadığı sürece kesinleşme gerçekleşmez.

Taraflardan birinin, uzun süre tebligat çıkartmayarak dosyayı bekletmesi ve bunu sonradan karşı taraf üzerinde baskı aracı olarak kullanması uygulamada karşılaşılan bir durumdur. Eşin, kararı yıllar sonra tebliğe çıkartarak diğer tarafı tehdit etmesi, kötü niyetli bir davranış olarak değerlendirilebilmektedir.

Bu tür bir durumda, tebligat yapıldıktan sonra yasal süresi içinde itiraz edilmesi halinde, dosyanın yeniden incelenmesi ve kararın bozulması söz konusu olabilmektedir.

YARGITAY 2. Hukuk Dairesi

E:2014/5585 K:2014/10949 T: 12.05.2014

Boşanma Davası

Gerekçeli Kararın Uzun Zaman Sonra Tebliğe Çıkarılması

Dürüstlük Kuralı

Özet: Davacı kadın tarafından açılan dava sonunda tarafların boşanmalarına karar verilmiş, mahkemenin gerekçeli kararının, aradan 4 yıldan fazla bir süre geçtikten sonra tebliğe çıkarılması ile. davalı süresi içerisinde kararı temyiz etmiştir.

Aradan uzun bir süre geçtikten sonra kararın tebliğe çıkarılması dürüstlük kuralına aykırı olduğu gibi, davalının temyiz dilekçesinde, boşanma kararından sonra eşi ile barışıp birlikte yaşadıklarını, evliliklerinin bu tarihe kadar fiilen devam ettiğini ileri sürmesi, davacı kadının boşanma iradesinden vazgeçtiğini ve tarafların birbirlerini affettiklerini göstereceğinden, mahkemece bu yön üzerinde durularak ulaşılacak sonuca göre karar verilmelidir.

(4721 s. MK m. 166, 2)

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; davacı kadın tarafından açılan dava sonunda 07.12.2009 tarihinde tarafların Türk Medeni Kanunun 166/1 maddesi uyarınca boşanmalarına karar verilmiş, mahkemenin gerekçeli kararı, aradan 4 yıldan fazla bir süre geçtikten sonra tebliğe çıkarılmış olup, kararın 14.01.2014 tarihinde davalı kocaya tebliğ edilmesi üzerine, davalı süresi içerisinde kararı temyiz etmiştir. Davalı koca temyiz dilekçesinde, boşanma kararından sonra eşi ile barışıp 2010 yılı Temmuz ayından 2013 yılı Kasım ayına kadar eski müşterek hanelerinde birlikte yaşadıklarını, evliliklerinin bu tarihe kadar fiilen devam ettiğini ileri sürmüştür. Kararın 4 yıl gibi uzun bir süre geçtikten sonra tebliğe çıkarılması, Türk Medeni Kanunun 2. maddesinde yer alan dürüstlük kuralına aykırı olduğunu göstermesi yanında, bu süre içinde tarafların birlikte yaşamaya devam etmesi davacı kadının boşanma iradesinden vazgeçtiğini ve tarafların geçmiş hadiseleri de karşılıklı olarak affettiklerinin kabulünü gerektirir. Bu bakımdan kararın oluşmasından sonra uzun süre tarafların birlikte yaşamaya devam etmeleri olgusu, hükmün sonucuna etkilidir. O halde, mahkemece bu yön üzerinde durulması ve ulaşılacak sonuç uyarınca karar verilmesi gerekir. Açıklanan sebeple kararın bozulması gerekir.

Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple (BOZULMASINA), bozma sebebine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 12.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.