Boşanma Davası Açmadan Önce Yapmanız Gerekenler

Boşanma Davası Açmadan Önce Yaşadığınız Tüm Olayları Yazın

Boşanma davası yalnızca “boşanmak istiyorum” denilerek yürütülen bir süreç değildir. Özellikle çekişmeli boşanma davalarında mahkeme, evlilik birliğinin neden sona erdiğini, eşlerin hangi davranışlarda bulunduğunu, olayların ne zaman yaşandığını ve tarafların kusur durumunu inceler. Bu nedenle dava açılmadan önce sizi boşanmaya sürükleyen olayları sakin bir şekilde düşünüp yazılı hâle getirmeniz son derece önemlidir.

Hazırlayacağınız bu yazılı döküm doğrudan mahkemeye sunulacak bir dilekçe olmak zorunda değildir. Öncelikle sizin yaşadıklarınızı unutmamanızı, olaylar arasındaki bağlantıyı kurmanızı ve avukatınıza eksiksiz bilgi vermenizi sağlar. Boşanma dilekçesinde dayanılan vakıaların açık ve düzenli şekilde gösterilmesi, delillerin de hangi olayları ispatlamak için kullanılacağının belirlenmesi gerekir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu, dava dilekçesinde iddianın dayanağı olan vakıaların ve bu vakıaların hangi delillerle ispat edileceğinin açıklanmasını aramaktadır.

Boşanma Sebeplerinizi Tarih Sırasına Göre Yazın

Boşanma davası açmadan önce yapılacak en faydalı hazırlık, evlilik boyunca yaşanan tüm önemli olayların tarih sırasına göre yazılmasıdır. Kesin tarihi hatırlamıyorsanız yaklaşık ayı, yılı veya dönemi belirtmeniz de anlatımın düzenlenmesine yardımcı olur. Önemli olan, olayları birbirinden kopuk şekilde değil, evlilik ilişkisinin nasıl bozulduğunu gösterecek bir bütünlük içinde aktarmaktır.

Örneğin eşinizin sizi tehdit ettiği, hakaret ettiği, evden kovduğu, ekonomik baskı uyguladığı veya ailesinin müdahaleleri karşısında sizi korumadığı bir olay yaşandıysa yalnızca “bana kötü davrandı” demek yeterli değildir. Olayın nerede gerçekleştiğini, ne söylendiğini, olay sırasında kimlerin bulunduğunu ve sonrasında ne yaşandığını açıklamak gerekir.

“2022 yılında tartıştık” şeklindeki genel bir anlatım yerine, “Mart 2022’de evde yaşanan tartışmada eşim beni tehdit etti, olay sırasında çocuğumuz ve yan komşumuz da evdeydi; tartışmadan sonra eşim tehdit içerikli mesajlar gönderdi” şeklindeki bir anlatım, olayın anlaşılmasını kolaylaştırır.

Boşanma davalarında mahkeme, tek bir cümleden ziyade olayın nasıl gerçekleştiğini ve evlilik birliğine nasıl etki ettiğini görmek ister. Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinde de evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenemeyecek derecede temelinden sarsılması boşanma sebebi olarak düzenlenmiştir.

Olayın Yeri, Tanıkları ve Delilleri Birlikte Belirlenmelidir

Yaşadığınız her olayın yanında, olayın nerede gerçekleştiğini ve kimlerin olaya şahit olduğunu da yazmanız gerekir. Bizzat tanıklık aranmaktadır.

Ancak tanık isimlerini yazarken, kişinin gerçekte neyi bildiğini de düşünmek gerekir.

Bazen etrafınızdaki kişilere neleri hatırladığını sormak daha fazla kullanılabilir vakıayı otaya çıkarmaya yarar

Küçük Gördüğünüz Olayları Atlamayın

Boşanma sürecinde kişiler çoğu zaman yalnızca en ağır olayı anlatma eğilimindedir. Oysa evlilik birliğini sona erdiren durum her zaman tek bir büyük olaydan ibaret değildir. Sürekli küçümseme, eşin ailesine karşı savunmasız bırakılma, ekonomik ihtiyaçların karşılanmaması, hakaret, ilgisizlik, ortak konuttan sık sık ayrılma veya evlilik sorumluluklarından kaçınma gibi davranışlar zaman içinde birikerek ortak hayatı çekilmez hâle getirebilir.

İnsanlar uzun süre aynı davranışlara maruz kaldığında bazı olayları normalleştirebilir ve anlatmaya değer görmeyebilir. Bu nedenle olayları yazarken yalnızca “beni en çok ne incitti?” diye değil, “evlilik hayatımızı hangi davranışlar bozdu?” diye düşünmek gerekir.

Mahkeme açısından önemli olan, davranışın yalnızca sizi ne kadar üzdüğü değil, evlilik yükümlülükleriyle bağdaşıp bağdaşmadığı ve ortak hayat üzerindeki etkisidir.

Eşin Ailesinin Davranışlarını ve Eşinizin Tutumunu Yazın

Boşanma davalarında yalnızca eşin doğrudan davranışları değil, eşin ailesinden kaynaklanan sorunlar karşısında nasıl davrandığı da önem taşır. Kayınvalide, kayınpeder veya diğer yakınların evliliğe sürekli müdahale etmesi, hakaret etmesi, eşleri birbirine karşı kışkırtması ya da ortak hayatın düzenini bozması tek başına yeterli anlatım değildir. Asıl olarak eşinizin bu davranışlara destek verip vermediği, sizi koruyup korumadığı ve müdahalelere sınır koyup koymadığı açıklanmalıdır.

Örneğin eşinizin ailesi tarafından hakarete uğradıysanız, yalnızca hakareti değil, eşinizin olay sırasında nasıl davrandığını da yazın. Eşiniz sizi savunmadıysa, ailesinin davranışlarını onayladıysa veya sizi özür dilemeye zorladıysa bu tutum da ayrıca belirtilmelidir.

Bu tür olaylarda tarih, yer ve tanık bilgisi özellikle önemlidir. “Ailesi beni hiç istemedi” gibi genel ifadeler yerine, bunu gösteren somut olaylar anlatılmalıdır.

Affedilen Olaylar ile Devam Eden Davranışları Ayırın

Boşanma davası hazırlığında geçmişte yaşanan her olayın aynı hukuki ağırlıkta olmayacağını bilmek gerekir. Eşlerin bir olaydan sonra barışması, ortak hayatı sürdürmesi ve davranışı affettiğini gösteren bir tutum sergilemesi, o olayın kusur değerlendirmesindeki etkisini değiştirebilir.

Ancak aynı davranışın daha sonra yeniden yaşanması veya kesintisiz şekilde devam etmesi farklıdır. Sürekli hakaret, devam eden ekonomik baskı, tekrarlanan ilgisizlik veya aile müdahalelerinin sürmesi hâlinde yalnızca yıllar önceki tek bir olaydan değil, devamlılık gösteren bir davranış biçiminden söz edilir.

Bu nedenle olayları yazarken, olaydan sonra barışılıp barışılmadığını, ortak hayatın nasıl devam ettiğini ve aynı davranışın tekrar edip etmediğini de belirtin. Son altı ay veya bir yıl içinde yaşanan olayları özellikle ayrıntılı yazmanız, evlilikteki sorunların güncel durumunu ortaya koyar. Bununla birlikte daha eski olayları tamamen dışarıda bırakmak da doğru değildir; eski olaylar, sonradan yaşananlarla birlikte evliliğin genel seyrini açıklayabilir.

Sizi Çok Etkilemeyen Bir Olay Hukuken Önemli Olabilir

Kişinin yaşadığı olaya verdiği duygusal tepki ile olayın hukuki niteliği her zaman aynı değildir. Bazı kişiler eşinin ağır bir davranışını “o zaman çok önemsememiştim” diyerek anlatmayabilir. Ancak eşin hakaret etmesi, ortak konutu terk etmesi, ekonomik yükümlülüklerini yerine getirmemesi veya eşini ailesine karşı yalnız bırakması hukuki değerlendirmede önem taşıyabilir.

Bu nedenle yalnızca sizi ağlatan veya ilişkinin bitmesine doğrudan neden olan olayları değil, evlilik yükümlülüklerine aykırı olduğunu düşündüğünüz tüm davranışları yazmanız gerekir. Hangi olayın davada kullanılacağına ve hukuki olarak nasıl nitelendirileceğine avukatınız karar verebilir. Sizin göreviniz yaşananları eksiksiz aktarmaktır.

Bir olayı önemsiz gördüğünüz için anlatmamanız, daha sonra o olayın dosya açısından değerli olduğunun anlaşılmasını engelleyebilir. Buna karşılık olayları abartmak, gerçekleşmeyen ayrıntılar eklemek veya yalnızca davayı güçlendirmek amacıyla gerçeğe aykırı anlatımda bulunmak da dosyanın güvenilirliğine zarar verir.

Delilleri Hukuka Uygun Şekilde Toplayın

Boşanma davası açmadan önce delil toplamak önemlidir; ancak delilin elde ediliş şekli de en az içeriği kadar önem taşır. Başkasının özel hayatını ihlal eden, gizlice yerleştirilen kameralarla elde edilen veya sistemli şekilde hukuka aykırı kayıt altına alınan görüntü ve sesler ciddi hukuki sorunlara yol açabilir.

Bu nedenle “delil topluyorum” düşüncesiyle eşin telefonuna izinsiz girmek, hesabının şifresini kırmak, takip programı yüklemek veya özel konuşmaları hukuka aykırı şekilde kaydetmek doğru değildir. Somut olayda delilin hukuka uygun olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.

Elinizde bulunan mesajları, size gönderilen e-postaları, kendi tarafı olduğunuz yazışmaları, resmî tutanakları ve açıkça erişebildiğiniz belgeleri muhafaza edin. Belgelerin ekran görüntüsünü almakla yetinmeyip mümkünse tarih, numara ve gönderici bilgilerinin de görünmesini sağlayın. Mesajların yalnızca seçilmiş birkaç satırını değil, konuşmanın bağlamını gösterecek şekilde saklanması da önemlidir.

Tanıklarınızı Olaylara Göre Belirleyin

Boşanma davasında çok sayıda tanık göstermek her zaman daha güçlü bir dosya anlamına gelmez. Önemli olan, tanığın hangi olayı bildiği ve bu bilgiyi nasıl edindiğidir. Aynı olayı gören beş kişi yerine, farklı önemli olayları bizzat bilen birkaç tanık daha faydalı olabilir.

Mahkemede sizin lehinize konuşacağını düşündünüz kişilerin tanıklığını sorgulamak daha mantıklı olacaktır. Kayınvalidem her şeye tanık deyip oğlu aleyhinde konuşmasını beklemeyin.

Olay dökümünüzü hazırlarken her olayın yanına tanık olabilecek kişileri yazın. Tanığın adını, soyadını, mümkünse adresini ve hangi olayı bildiğini ayrıca not edin. Böylece dava dilekçesi ve delil listesi hazırlanırken tanıkların hangi vakıalar için dinletileceği daha açık hâle gelir.

Tanığa ne söylemesi gerektiğini öğretmek veya yaşamadığı bir olayı anlatmasını istemek hem hukuken hem de dosyanın güvenilirliği açısından son derece sakıncalıdır. Tanık yalnızca gördüğü, duyduğu ve doğrudan bildiği olayları anlatmalıdır.

Maddi Durumunuzu ve Ekonomik Olayları da Kaydedin

Boşanma davası yalnızca evliliğin sona ermesiyle ilgili değildir. Nafaka, maddi ve manevi tazminat, ziynet alacağı, mal rejimi, ortak konut ve çocukların giderleri gibi pek çok konu ekonomik belgelerle bağlantılıdır.

Bu nedenle eşinizin gelirini, çalışma durumunu, sahip olduğu taşınmazları, araçları ve bilinen ekonomik kaynaklarını not edin. Kendi geliriniz, aylık giderleriniz, kira ödemeniz, çocukların okul ve sağlık masrafları gibi bilgileri de belgeleyin.

Eşiniz eve para vermiyorsa, sizi çalışmaktan alıkoyuyorsa, gelirinizi elinizden alıyorsa veya ortak borçları tek başınıza ödemek zorunda bırakıyorsa bunları yalnızca “ekonomik sorun yaşadık” şeklinde değil, somut örneklerle açıklayın. Banka dekontları, kredi kayıtları, faturalar ve yazışmalar bu anlatımı destekleyebilir.

Çocuklarla İlgili Olayları da Yazın

Ortak çocuk bulunuyorsa velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası yönünden çocukların günlük hayatına ilişkin bilgiler ayrıca hazırlanmalıdır. Çocuklarla fiilen kimin ilgilendiği, okul ve sağlık işlemlerini kimin takip ettiği, çocuğun hangi evde yaşadığı ve diğer eşin çocukla ilişkisi açıkça yazılmalıdır.

Çocuğun yanında yaşanan tartışmalar, çocuğa karşı ilgisizlik, bakım sorumluluğunun yerine getirilmemesi veya çocuğun diğer eşe karşı yönlendirilmesi gibi olaylar varsa tarihleriyle birlikte kaydedilmelidir. Ancak çocuk, boşanma davasında taraflar arasındaki mücadelenin aracı hâline getirilmemelidir.

Velayet bakımından mahkemenin temel ölçütü çocuğun üstün yararıdır. Bu nedenle anlatımınızın amacı diğer ebeveyni kötülemek değil, çocuğun fiilî yaşam düzenini ve ihtiyaçlarını doğru şekilde ortaya koymak olmalıdır.

Boşanma Dilekçesi Hazırlanmadan Önce Yazılı Döküm Neden Önemlidir?

Boşanma dilekçesinde olayların eksik, karışık veya birbirini tekrar eden şekilde anlatılması, davanın daha başlangıçta zayıf kurulmasına neden olabilir. Sonradan hatırlanan her olayın dosyaya sınırsız şekilde eklenebileceği düşünülmemelidir. Hukuk yargılamasında iddia ve savunmaların genişletilmesi belirli usul kurallarına ve aşamalara bağlıdır. Bu nedenle davanın başında hangi vakıalara dayanılacağı ve bu vakıaların hangi delillerle ispatlanacağı mümkün olduğunca eksiksiz belirlenmelidir.

Yazılı bir olay dökümü hazırladığınızda avukatınız yaşananları daha kolay sınıflandırabilir, hukuken önem taşıyan olayları ayırabilir ve dilekçeyi kronolojik bir bütünlük içinde oluşturabilir. Ayrıca hangi tanığın hangi olay için dinleneceği, hangi belgenin dosyaya sunulacağı ve hangi kurumdan kayıt isteneceği daha baştan belirlenebilir.

Bu hazırlık, dava devam ederken “bunu söylemeyi unuttum” veya “bu belgeyi daha önce sunmalıydım” şeklindeki sorunları azaltır. Aynı zamanda avukat görüşmesinin daha verimli geçmesini ve dava stratejisinin gerçek olaylar üzerinden kurulmasını sağlar.

Boşanma Avukatıyla Görüşmeye Giderken Ne Hazırlanmalıdır?

Avukatla ilk görüşmeye giderken olay dökümünüzü, elinizdeki belgeleri ve cevaplandırılmasını istediğiniz soruları birlikte götürmeniz yararlı olur. Belgeleri dağınık ekran görüntüleri hâlinde göstermek yerine tarih sırasına koymanız ve hangi olayla ilgili olduğunu yazmanız görüşmeyi kolaylaştırır.

Evlilik tarihi, çocukların doğum bilgileri, daha önce açılmış davalar, uzaklaştırma kararları, ceza soruşturmaları, nafaka veya icra dosyaları varsa bunların bilgilerini de hazırlayın. Ayrıca boşanmayla birlikte ne talep ettiğinizi düşünün. Velayet, nafaka, tazminat, ortak konutun kullanımı veya ziynet alacağı gibi taleplerin her biri farklı bilgi ve delil gerektirir.

Avukatınıza yalnızca karşı tarafın kusurlarını değil, sizin açınızdan sorun oluşturabilecek olayları da anlatmanız gerekir. Gizlenen bir olayın daha sonra karşı tarafça dosyaya sunulması, dava stratejisini zayıflatabilir. Sağlıklı hukuki değerlendirme ancak tüm olayların açıkça paylaşılmasıyla mümkündür.