Boşanma süreci yalnızca evliliğin mahkeme kararıyla sona erdirilmesinden ibaret değildir. Nafaka, velayet, aile konutu, ziynet eşyaları, maddi ve manevi tazminat, mal paylaşımı ve çocukla kişisel ilişki gibi birçok konu aynı dönemde gündeme gelir.
Bu nedenle boşanma kararı verilirken yalnızca “davayı nasıl açarım?” sorusuna değil, dava sırasında ve sonrasında ortaya çıkabilecek sonuçlara da hazırlıklı olmak gerekir. Yanlış hazırlanmış bir dilekçe, süresinde sunulmayan bir delil veya düşünülmeden imzalanmış anlaşmalı boşanma protokolü ileride telafisi güç hak kayıplarına yol açabilir.
Bu yazıda boşanma davasının nasıl başladığını, anlaşmalı ve çekişmeli boşanma arasındaki farkları, nafaka ve velayet taleplerini, mal kaçırma riskini ve boşanma sürecinde en sık yapılan hataları açıklıyoruz.
- Boşanmak İçin İlk Olarak Ne Yapılmalıdır?
- Boşanmadan Önce Hazırlık Yapılmalı mı?
- Anlaşmalı Boşanma ile Çekişmeli Boşanma Arasındaki Fark Nedir?
- Boşanma Sebepleri Nelerdir?
- Boşanma Davasında Hak Düşürücü Süreler
- Yabancı Uyruklu Kişiler Türkiye’de Boşanabilir mi?
- Boşanma Davası Hangi Mahkemede Açılır?
- Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir?
- Boşandıktan Sonra Hemen Yeniden Evlenilebilir mi?
- Boşanma Davası Tek Celsede Biter mi?
- Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
- Ücretsiz Avukat Talep Edilebilir mi?
- Boşanma Avukatı Ücreti Ne Kadardır?
- Boşanma Davasında Hangi Geçici Tedbirler İstenebilir?
- Tedbir Nafakası Nedir?
- Yoksulluk Nafakası Hangi Şartlarda Bağlanır?
- Boşanmada Erkek Her Zaman Nafaka Öder mi?
- Boşanma Davasında Velayet Nasıl Belirlenir?
- Pedagog Rapor Düzenlerken Delil Değerlendirir mi?
- Velayet Konusunda Çocuğun Görüşü Kaç Yaşında Sorulur?
- Sosyal İnceleme Raporu Nedir?
- Çocuğu Görmek Zorunlu mudur?
- Boşanma Davasında Deliller
- Mesajlar ve WhatsApp Yazışmaları Delil Olur mu?
- Telefon Kayıtları Mahkemeden İstenebilir mi?
- Gizli Ses Kaydı Delil Olur mu?
- Eşler Dava Devam Ederken Aynı Evde Yaşayabilir mi?
- Dava Açıldıktan Sonra Evi Terk Etmek Kusur mudur?
- Dava Açılmadan Önce Kilit Değiştirilebilir mi?
- Boşanma Sürecinde Mal Kaçırma
- Mal Paylaşımı Davası Boşanmayla Birlikte Açılır mı?
- Ziynet Eşyaları Kimde Kalır?
- Boşanma Davasında Maddi ve Manevi Tazminat
- Boşanma Davası Reddedilirse Ne Olur?
- Boşanma Davasından Vazgeçilebilir mi?
- Boşanma Sürecinde En Sık Yapılan Hatalar
- Anlaşmalı Boşanmada En Sık Yapılan Hatalar
- Sık Sorulan Sorular
- Boşanma davasını kimin açtığı önemli midir?
- Kadın çalışıyorsa nafaka alamaz mı?
- Erkek velayet alabilir mi?
- Boşanma davası açınca evden çıkmak gerekir mi?
- Tapu eşimin veya ailesinin üzerindeyse evde kalabilir miyim?
- Boşanma davası kesinleşmeden imam nikâhı yapılabilir mi?
- Boşanma davası açmadan önce ihtar çekmek gerekir mi?
Boşanmak İçin İlk Olarak Ne Yapılmalıdır?
Boşanma süreci, görevli ve yetkili mahkemeye dava dilekçesi verilmesiyle başlar. Ancak dilekçenin yalnızca boşanma isteğini içermesi yeterli değildir.
Boşanma dilekçesinde somut olayın özelliklerine göre şu konuların açıkça değerlendirilmesi gerekir:
- Boşanma sebebi ve vakıalar,
- Tarafların kusurlu davranışları,
- Nafaka talepleri,
- Maddi ve manevi tazminat,
- Çocukların velayeti,
- Çocukla kişisel ilişki,
- Aile konutunun kullanımı,
- Geçici hukuki koruma talepleri,
- Deliller ve tanıklar.
Boşanma davalarında tarafların dayandıkları vakıaları ve delilleri kanuni süreler içinde bildirmeleri gerekir. İnternetten alınan örnek bir dilekçenin kişisel olaya uyarlanmadan kullanılması, önemli taleplerin unutulmasına veya olayların eksik anlatılmasına neden olabilir.
Boşanmadan Önce Hazırlık Yapılmalı mı?
Özellikle çekişmeli boşanma düşünülüyorsa dava açılmadan önce bir hazırlık yapılması faydalıdır.
Öncelikle boşanmaya neden olan olaylar tarih sırasına göre not edilmeli; mesajlar, banka kayıtları, sağlık raporları, fotoğraflar ve diğer belgeler hukuka uygun şekilde korunmalıdır. Olayları doğrudan bilen tanıkların kimler olduğu da belirlenmelidir.
Bununla birlikte delil toplamak amacıyla eşin hesabını kırmak, telefonuna casus yazılım yüklemek, özel yazışmalarını hukuka aykırı şekilde ele geçirmek veya gizli alanlarda kayıt yapmak ayrıca hukuki ve cezai sorunlara yol açabilir.
Anlaşmalı Boşanma ile Çekişmeli Boşanma Arasındaki Fark Nedir?
Anlaşmalı boşanma
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Eşlerin boşanma ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu konusunda anlaşması şarttır.
Taraflar birlikte dava açabilir veya bir eşin açtığı davayı diğer eş kabul edebilir. Hâkim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmeli ve hazırlanan protokolü uygun bulmalıdır.
Hâkim özellikle çocukların velayeti, iştirak nafakası ve kişisel ilişki konusunda tarafların anlaşmasıyla tamamen bağlı değildir; çocuğun üstün yararına göre değişiklik önerebilir.
Çekişmeli boşanma
Taraflardan biri boşanmak istemiyorsa veya velayet, nafaka, tazminat ve diğer sonuçlarda anlaşma sağlanamıyorsa çekişmeli boşanma davası açılır.
Çekişmeli boşanmada evliliğin belirli bir süre devam etmiş olması gerekmez. Ancak boşanma sebebi olarak ileri sürülen olayların açıklanması ve ispatlanması gerekir.
Boşanma Sebepleri Nelerdir?
Türk Medeni Kanunu’nda özel ve genel boşanma sebepleri bulunmaktadır.
Özel boşanma sebepleri şunlardır:
- Zina,
- Hayata kast,
- Pek kötü veya onur kırıcı davranış,
- Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme,
- Terk,
- Akıl hastalığı
- Şiddetli geçimsizliktir.
Bunların dışında en sık başvurulan sebep, evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmasıdır.
Her olay boşanma sebebi sayılmaz. Davranışın evlilik birliğine etkisi, sürekliliği, ağırlığı ve diğer eş bakımından ortak hayatı çekilmez hâle getirip getirmediği değerlendirilir.
Boşanma Davasında Hak Düşürücü Süreler
Zina nedeniyle boşanma davası, zina fiilinin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde fiilden itibaren beş yıl içinde açılmalıdır.
Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranışta da öğrenme tarihinden itibaren altı aylık, olay tarihinden itibaren beş yıllık süre uygulanır.
Affeden taraf bu özel sebeplere dayanarak dava açamaz. Ancak affetme iradesinin açık veya davranışlardan tereddütsüz biçimde anlaşılır olması gerekir.
Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme sebebinde ise aynı altı aylık hak düşürücü süre düzenlenmemiştir.
Yabancı Uyruklu Kişiler Türkiye’de Boşanabilir mi?
Yabancı uyruklu kişiler de şartları varsa Türkiye’de boşanma davası açabilir. Bunun için kişinin mutlaka mavi kart sahibi veya uzun süreli oturma izni bulunan biri olması şart değildir.
Ancak Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, tarafların vatandaşlığı, yerleşim yeri, mutad meskeni ve uygulanacak hukuk ayrıca değerlendirilmelidir.
Yabancı ülkede daha önce bir boşanma kararı verilmişse, yeni bir boşanma davası açmak yerine kararın Türkiye’de nüfusa tescili veya tanınması gerekebilir.
Boşanma Davası Hangi Mahkemede Açılır?
Boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesinin bulunmadığı yerlerde dava, Aile Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür.
Dava eşlerden birinin yerleşim yerinde veya tarafların davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yerde açılabilir.
Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir?
Mahkemenin duruşmada boşanma kararı vermesiyle evlilik hemen sona ermez. Boşanmanın hukuki sonuç doğurması için kararın kesinleşmesi gerekir.
Süreç genel olarak şöyledir:
- Mahkeme son duruşma kısa kararı açıklar.
- 30 gün içinde gerekçeli karar yazılır.
- Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilir.
- Tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf başvurusu yapılabilir.
- Kanun yoluna başvurulmaz veya taraflar usulüne uygun biçimde kanun yolundan feragat ederse karar kesinleşir.
- Kesinleşme bilgisi nüfus kayıtlarına gönderilir.
Hukuk davalarında istinaf süresi, gerekçeli kararın usulüne uygun olarak tebliğinden itibaren iki haftadır.
Gerekçeli kararın yazılmış olması ve kanun yolundan geçerli şekilde feragat edilmesi halinde erken kesinleşme mümkündür.
Boşandıktan Sonra Hemen Yeniden Evlenilebilir mi?
Boşanma kesinleşip nüfus kaydına işlendiğinde erkek bakımından kanuni bir bekleme süresi bulunmaz.
Kadın bakımından ise evliliğin sona ermesinden itibaren 300 günlük bekleme süresi vardır. Kadının hamile olmadığının anlaşılması veya eski eşiyle yeniden evlenmek istemesi hâlinde mahkemeden bu sürenin kaldırılması talep edilebilir.
Boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 300 gün içinde doğan çocuk bakımından eski eş lehine babalık karinesi gündeme gelebilir. Çocuğun biyolojik babası farklıysa soybağına ilişkin ayrıca işlem veya dava gerekebilir.
Boşanma Davası Tek Celsede Biter mi?
Anlaşmalı boşanma dosyaları, belgelerin eksiksiz olması ve tarafların duruşmaya katılarak protokolü kabul etmeleri hâlinde tek celsede sonuçlanabilir.
Bununla birlikte “tek celsede bitti” demek kararın aynı gün kesinleştiği anlamına gelmez. Gerekçeli kararın yazılması ve kesinleşme işlemlerinin tamamlanması gerekir.
Çekişmeli başlayan bir dava da tarafların sonradan bütün konularda anlaşması hâlinde anlaşmalı boşanmaya dönüştürülebilir. Anlaşmalı boşanma da çekişmeli boşanmaya dönüştürülebilir.
Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Her dava için geçerli sabit bir süre yoktur.
Süreyi etkileyen başlıca unsurlar şunlardır:
- Taraflara tebligatın yapılıp yapılamaması,
- Tanık sayısı,
- Kurumlardan gelecek cevapların vaktinde gelip gelmemesi
- Sosyal inceleme raporu,
- Bilirkişi incelemesi,
- Karşı dava veya birleşen dava bulunması,
- Mahkemenin iş yoğunluğu,
- İstinaf ve temyiz süreci.
Anlaşmalı boşanma genellikle daha kısa sürerken çekişmeli boşanma davaları dosyanın kapsamına göre uzun sürebilir.
Ücretsiz Avukat Talep Edilebilir mi?
Avukat tutacak mali gücü bulunmayan kişiler, bulundukları ilin barosunun adli yardım bürosuna başvurabilir.
Adli yardım başvurusunda kişinin gelir ve mal varlığı durumu incelenir. Başvurunun kabul edilmesi otomatik değildir.
Ayrıca mahkeme harç ve giderlerini karşılayamayacak durumda olan kişiler, şartları varsa mahkemeden adli yardım talep ederek yargılama giderlerinden geçici olarak muaf tutulmayı isteyebilir.
Boşanma Avukatı Ücreti Ne Kadardır?
Avukatla kararlaştırılan ücret, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında olamaz.
Mahkemenin karşı tarafa yüklediği karşı vekâlet ücreti ile müvekkil ve avukat arasında kararlaştırılan ücret aynı şey değildir.
Boşanma Davasında Hangi Geçici Tedbirler İstenebilir?
Boşanma davası devam ederken mahkeme, eşlerin barınması, geçimi, malların yönetimi ve çocukların korunması konusunda geçici önlemler alabilir.
Somut olayın özelliklerine göre şu talepler ileri sürülebilir:
- Tedbir nafakası,
- Çocuğun geçici velayeti,
- Aile konutunun bir eşe özgülenmesi,
- Çocukla geçici kişisel ilişki kurulması,
- Mallar üzerine ihtiyati tedbir,
- Şiddet durumunda uzaklaştırma ve iletişim yasağı.
Şiddet veya şiddet tehlikesi varsa boşanma davası açılması beklenmeden 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbirler talep edilebilir. Ortak konutun korunan kişiye tahsisi ve şiddet uygulayanın konuttan uzaklaştırılması bu tedbirler arasında yer alabilir.
Tedbir Nafakası Nedir?
Tedbir nafakası, boşanma veya ayrılık davası devam ederken eşin ve çocukların geçimine katkı sağlamak amacıyla hükmedilen geçici nafakadır.
Tedbir nafakasının değerlendirilmesinde tarafların gelirleri, mal varlıkları, yaşam koşulları, çocukların ihtiyaçları barınma ve eğitim giderleri dikkate alınır.
Tedbir nafakası bakımından kusur, yoksulluk nafakasındaki gibi temel ölçüt değildir. Ancak nafaka otomatik olarak bağlanmaz; ekonomik durum ve ihtiyaç somut biçimde değerlendirilir.
Ödenmiş tedbir nafakasının, boşanma sonunda nafaka alan eş kusurlu bulundu diye iade alınması söz konusu olmaz.
Yoksulluk Nafakası Hangi Şartlarda Bağlanır?
Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, kusuru diğer eşten daha ağır olmamak şartıyla yoksulluk nafakası isteyebilir.
Nafaka cinsiyete bağlı değildir. Şartları varsa kadın da erkek de nafaka talep edebilir.
Bir kişinin çalışıyor veya asgari ücret alıyor olması, tek başına nafaka talebinin reddedileceği anlamına gelmez. Gelirin kişiyi yoksulluktan kurtarıp kurtarmadığı; tarafların ekonomik ve sosyal durumlarıyla birlikte değerlendirilir.
Boşanmada Erkek Her Zaman Nafaka Öder mi?
Hayır. Erkeğin her boşanmada otomatik olarak nafaka ödeyeceğine ilişkin bir kural yoktur.
Yoksulluk nafakası bakımından talepte bulunan tarafın boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olması ve kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması gerekir. İştirak nafakası ise çocuk içindir ve velayet kendisine verilmeyen anne veya baba tarafından ödenebilir.
Kadın ağır kusurlu olsa da kusuru mahkemece karara bağlanmadıkça tedbir nafakası bağlanabilir.
Boşanma Davasında Velayet Nasıl Belirlenir?
Velayet konusunda temel ölçüt anne veya babanın cinsiyeti değil, çocuğun üstün yararıdır.
Mahkeme şu hususları değerlendirir:
- Çocuğun yaşı ve ihtiyaçları,
- Anne ve babanın bakım imkânları,
- Çocuğun eğitim ve sağlık durumu,
- Ebeveynlerin çocukla ilişkisi,
- Yaşam koşulları,
- Şiddet, bağımlılık veya ihmal iddiaları,
- Sosyal inceleme raporu,
- Çocuğun görüşü.
Küçük çocukların velayetinin uygulamada çoğu zaman anneye verilmesi, anneye otomatik üstünlük tanındığı anlamına gelmez.
Pedagog Rapor Düzenlerken Delil Değerlendirir mi?
Pedagog raporunu delilden çok kanaate göre tutar. Sosyoekonomik duruma ve mevsimine göre giyinip giyinmeme, kişisel hijyen, ev düzeni, ev temizliği, çocuğa uygulanan bakım gibi pek çok husussu gözlemleyip bir rapor tutar ve hakim bu raporu kararında dikkate alır.
Velayet Konusunda Çocuğun Görüşü Kaç Yaşında Sorulur?
Kanunda bütün çocuklar için geçerli sabit bir dokuz yaş sınırı bulunmamaktadır.
Çocuğun yaşı, olgunluğu ve olayları kavrama yeteneği uygunsa mahkeme görüşünü alabilir. Çocuğun beyanı önemli olmakla birlikte hâkimi tek başına bağlamaz.
Sosyal İnceleme Raporu Nedir?
Sosyal inceleme raporu, sosyal hizmet uzmanı, psikolog veya ilgili uzmanlar tarafından hazırlanır.
Raporda ebeveynlerin yaşam koşulları, çocukla ilişkileri ve velayet bakımından önem taşıyan sosyal ve psikolojik faktörler incelenir. Hâkim raporu diğer delillerle birlikte değerlendirir.
Çocuğu Görmek Zorunlu mudur?
Mahkemenin kişisel ilişki kararı, velayet sahibi olmayan ebeveyne çocukla görüşme imkânı tanır. Bununla birlikte çocukla görüşmemenin hiçbir hukuki sonucu olmadığı söylenemez.
Ebeveynin çocukla sürekli ilgilenmemesi, sonraki velayet veya kişisel ilişki değerlendirmelerinde dikkate alınabilir.
Boşanma Davasında Deliller
Mesajlar ve WhatsApp Yazışmaları Delil Olur mu?
WhatsApp yazışmaları ve mesajlar delil olarak sunulabilir.
Kişinin tarafı olduğu yazışmanın ekran görüntüsünü almasıyla, eşinin telefonuna gizlice girerek veya casus program kullanarak içerik elde etmesi aynı şekilde değerlendirilmez.
Mahkeme, delilin nasıl elde edildiğini, bütünlüğünü, iddianın başka delillerle doğrulanıp doğrulanmadığını, delilin manipüle edilme ihtimalini değerlendirir.
Telefon Kayıtları Mahkemeden İstenebilir mi?
Operatörlerden aramanın tarihi, süresi ve numara bilgileri gibi trafik kayıtları belirli koşullarda istenebilir. Ancak görüşmelerin ses içeriği ve WhatsApp mesajlarının içeriği kural olarak operatörlerde bulunmaz.
Arama kayıtları tek başına konuşmanın içeriğini ispatlamaz; diğer delillerle birlikte değerlendirilir.
Gizli Ses Kaydı Delil Olur mu?
Gizli ses kaydının hukuka uygun olup olmadığı her olayda ayrı değerlendirilir.
Kişinin kendisine yönelen, aniden gelişen ve başka türlü ispatlanması mümkün olmayan bir olayı kaydetmesi ile sistemli biçimde özel hayatı takip etmesi aynı değildir. Hukuka aykırı kayıtlar davada dikkate alınmayabileceği gibi cezai sorumluluk da doğurabilir.
Eşler Dava Devam Ederken Aynı Evde Yaşayabilir mi?
Birlikte yaşama af olarak değerlendirilebilir ve eşlerden birinin davada aynı evde yaşamın devam ettiğini iddia etmesiyle daava reddedilebilir.
Dava Açıldıktan Sonra Evi Terk Etmek Kusur mudur?
Boşanma davasının açılması eşlere ayrı yaşama hakkı verir. Bu nedenle davanın açılmasından sonra evden ayrılmak kural olarak terk nedeniyle boşanma sebebi oluşturmaz.
Dava Açılmadan Önce Kilit Değiştirilebilir mi?
Aile konutunun kilidini diğer eşin girişini engelleyecek şekilde değiştirmek, şartlarına göre kusur olarak kabul edilir.
Şiddet veya güvenlik riski varsa kişinin kendi başına fiilî çözüm üretmesi yerine 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma ve konut tahsisi istemesi daha güvenli bir yöntemdir.
Boşanma Sürecinde Mal Kaçırma
Boşanma gündeme geldiğinde eşlerden biri taşınmazını devredebilir, banka hesabındaki parayı çekebilir veya mallarını yakınlarının üzerine geçirebilir.
Bir malın elden çıkarılmış olması, her durumda mal rejimi tasfiyesinden kurtulduğu anlamına gelmez. Diğer eşin katılma alacağını azaltma amacıyla yapılan karşılıksız kazandırmalar ve bazı devirler tasfiye hesabına eklenecek değer olarak dikkate alınabilir.
Her satışın iptal edilebileceği veya boşanma davasının otomatik olarak bütün mallara tedbir koyacağı düşünülmemelidir.
Mal Paylaşımı Davası Boşanmayla Birlikte Açılır mı?
Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin dava boşanma davasıyla birlikte açılabilir; ancak boşanma kararı kesinleşmeden tasfiye hakkında esas karar verilmez.
Mal paylaşımı davası boşanmanın eki değildir. Ayrı harca ve ayrı değerlendirmeye tabi bir davadır.
Mallara tedbir koymak için boşanma ile eşzamanlı açılabildiği gibi boşanma gerçekleştikten sonra da açılabilir.
Ziynet Eşyaları Kimde Kalır?
Düğünde takılan ziynetlerin kime ait olduğu belirlenirken takının kime takıldığı dikkate alınır.
Kadına takılan tüm altınlar ve paralar kadının erkeğe takılan ve kadın ziynet eşyası niteliğinde olmayan altınlar ve paralar erkeğindir. Ortak alana konulan altınlar da ortaktır
Ziynetlerin diğer eşte kaldığını ileri süren taraf, ziynetlerin varlığını, miktarını ve karşı tarafta bulunduğunu uygun delillerle ispatlamalıdır.
Boşanma Davasında Maddi ve Manevi Tazminat
Boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen menfaatleri zarar gören kusursuz ya da daha az kusurlu taraf maddi tazminat isteyebilir.
Boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf manevi tazminat talep edebilir.
Tazminat cinsiyete bağlı değildir. Kadın da erkek de kanuni şartları taşıması hâlinde tazminat isteyebilir.
Mahkeme tarafların kusur oranını, olayların ağırlığını, ekonomik ve sosyal durumlarını, hakkaniyeti değerlendirir.
Boşanma Davası Reddedilirse Ne Olur?
Boşanma davasının reddedilmesi, aynı olaylara dayanılarak hemen yeniden aynı davanın açılabileceği anlamına gelmez.
Ancak ret kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçtiği hâlde ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden biri bu sebebe dayanarak yeniden boşanma davası açabilir.
Bir yıllık süre içinde yeni boşanma sebepleri meydana gelirse, bu yeni olaylara dayanılarak ayrıca dava açılması da mümkündür..
Boşanma Davasından Vazgeçilebilir mi?
Davacı, davasından feragat edebilir. Feragat, davayı sona erdiren ve kesin hüküm benzeri ağır sonuçları bulunan bir usul işlemidir.
“Şimdilik vazgeçerim, sonra aynı olaylarla yeniden dava açarım” düşüncesi doğru değildir. Feragat edilen vakıalara daha başka davada dayanılamaz.
Davanın geri alınması ise feragatten farklıdır ve karşı tarafın açık rızasını gerektirebilir.
Boşanma Sürecinde En Sık Yapılan Hatalar
İnternetten dilekçe kopyalamak
Her boşanma davasının olayları ve talepleri farklıdır. Hazır dilekçeler nafaka, tazminat, velayet veya tedbir taleplerinin eksik bırakılmasına neden olabilir.
Delilleri geç sunmak
Delillerin kanuni süre içinde bildirilmemesi, mahkemenin bunları dikkate almamasına yol açabilir.
Dava sırasında öfkeli mesajlar göndermek
Hakaret, tehdit veya küçük düşürücü mesajlar yeni kusur delili olur.
Yeni bir ilişkiye başlamak
Boşanma kesinleşmeden başlayan ilişki sadakat yükümlülüğünün ihlali olarak ileri sürülür ve tarafı davada haksız konuma düşürür
Mal kaçırma riskine karşı geç kalmak
Şüpheli satış ve devirlerde tedbir imkânları gecikmeden değerlendirilmelidir. Boşanma davası açılmadan kısa süre önce mal kaçırılmışsa bu mallar da mal rejimi tasfiyesinde hesaplamaya katılabilir. Bankalar da sadece geçmiş 10 yıllık hesap dökümlerini verdiğinden bir evin bir arabanın. alımında miras parası veya bekarlıktan gelen paranın kullanılıp kullanılmadığının ıspatı bakımından geçmiş kayıtlara ulaşılması her zaman mümkün olmayabilir. O nedenle vakit geçirmeden boşanma ve mal rejimi tasfiyesi davalarının açılması gerekir.
Nafaka ve tazminat taleplerini açıkça yazmamak
Hâkim, tarafların talebiyle bağlı olduğu konularda unutulan talebi kendiliğinden hüküm altına alamaz.
Tanıkları yanlış seçmek
Olayı doğrudan görmeyen, yalnızca tarafın anlattıklarını aktaran tanıkların beyanı mahkemenin kararında dikkate alınmaz.
Sosyal medya paylaşımlarını önemsememek
Seyahat, harcama, ilişki veya yaşam standardına ilişkin paylaşımlar kusur ve ekonomik durum değerlendirmesinde kullanılabilir.
Anlaşmalı Boşanmada En Sık Yapılan Hatalar
Protokolü okumadan imzalamak
Anlaşmalı boşanma protokolü kesinleştiğinde bağlayıcı hâle gelir. “Sonra değiştiririz” düşüncesi ciddi hak kayıplarına yol açar.
Yoksulluk nafakasından düşünmeden vazgeçmek
Protokolde yoksulluk nafakasından açıkça feragat edilmesi, daha sonra aynı boşanmaya dayanılarak nafaka talep edilmesini engeller.
Mal paylaşımını belirsiz bırakmak
Mal paylaşımına hiç değinilmemesi ise her durumda otomatik feragat anlamına gelmez. Sonradan mal rejimi tasfiyesi davası açmak için açık kapı bırakır.
Tazminatı düzenlememek
Anlaşmalı boşanmada mali sonuçların açık ve tereddütsüz olması gerekir. Maddi ve manevi tazminat istenip istenmediği ve kararlaştırılan tazminatın miktarı net biçimde yazılmalıdır.
Çocuk nafakasını yazmamak
İştirak nafakası çocuğun hakkıyla ilgilidir. Protokolde hiç düzenlenmemesi, şartları varsa daha sonra çocuk için nafaka talep edilmesini engellemez.
Kişisel ilişki günlerini belirsiz bırakmak
“Baba istediği zaman görebilir” gibi soyut ifadeler uygulamada ciddi anlaşmazlık yaratabilir. Günler, saatler, bayramlar ve teslim şekli açıkça düzenlenmelidir.
Taraflardan birinin duruşmaya gelmemesi
Anlaşmalı boşanmada hâkimin taraflara protokolü duruşmada bizzat onaylatması gerekir. Taraflardan biri duruşmaya katılmaz veya anlaşmadan vazgeçerse o duruşmada anlaşmalı boşanma kararı verilemez.
Hâkimin protokolü hazırlayacağını sanmak
Hâkim taraflar adına protokol yazmaz. Protokolü denetler ve gerekli gördüğü değişiklikleri önerebilir.
Sık Sorulan Sorular
Boşanma davasını kimin açtığı önemli midir?
Davayı ilk açan taraf otomatik olarak haklı veya haksız sayılması gibi bir sistem yoktur. Öncelik sonralığa göre değil usule uygun yapılan başvurulara ve haklılık haksızlık değerlendirmesine bakılır.
Kadın çalışıyorsa nafaka alamaz mı?
Çalışıyor olmak tek başına nafakayı engellemez. Erkeğin geliri asgari ücretten çoksa kadının geliri de asgari ücret veya altında bir miktardaysa nafaka bağlanabilir.
Erkek velayet alabilir mi?
Evet. Çocuğun üstün yararı babanın yanında yaşamayı gerektiriyorsa velayet babaya verilebilir. Çocuğa uzun süredir baba bakıyorsa veya idrak çağındaki çocuk babayla yaşamak istiyorsa baba velayet alabilir.
Boşanma davası açınca evden çıkmak gerekir mi?
Hayır. Dava açılması eşlerden birini otomatik olarak evden çıkarmaz. Mahkeme konutun kullanımını eşlerden birine özgüleyebilir veya 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma kararı verebilir. Uzaklaştırma ve özgüleme durumunda evden çıkmak gerekir
Tapu eşimin veya ailesinin üzerindeyse evde kalabilir miyim?
Evin aile konutu olması bazı korumalar sağlar; mülkiyetin üçüncü kişiye ait olduğu durumlarda aile konutunun eşe özgülemesi yapılabilir.
“Kayınvalide veya kayınpederin evinden hiçbir şekilde çıkarılamaz” şeklinde genel bir kural yoktur.
Boşanma davası kesinleşmeden imam nikâhı yapılabilir mi?
Resmî boşanma kesinleşmeden evlilik devam eder. Bu dönemde başka biriyle kurulan ilişki boşanma davasında sadakat yükümlülüğüne aykırılık olarak değerlendirilir. Zina nedeniyle boşanma davası açılmasına sebebiyet verebilir. Ayrıca dinî tören resmî evlilik sonucu doğurmaz.
Boşanma davası açmadan önce ihtar çekmek gerekir mi?
Genel boşanma sebeplerine dayanan davalarda önceden ihtar çekme zorunluluğu yoktur. Terk sebebine dayalı boşanmada ise kanunda düzenlenen ihtar prosedürünün yerine getirilmesi gerekir.