Kira ilişkilerinde kiracının belirli bir tarihte kiralananı boşaltacağını beyan ettiği tahliye taahhüdü, uygulamada kiraya verenler tarafından sıkça kullanılan bir hukuki araçtır. Ancak kiralanan taşınmaz aynı zamanda aile konutu niteliği taşıyorsa, verilen tahliye taahhüdünün geçerliliği çoğu zaman tartışma konusu olur.

Özellikle eşlerden yalnızca birinin imzaladığı tahliye taahhüdüne dayanılarak başlatılan tahliye işlemlerine karşı itiraz edilip edilemeyeceği uygulamada en çok merak edilen konulardan biridir.

Aile Konutu Nedir?

Türk Medeni Kanunu’na göre aile konutu, eşlerin evlilik birliği içinde birlikte yaşadıkları ve aile yaşamının merkezi olan konuttur.

Aile konutu, yalnızca bir barınma yeri değil aynı zamanda aile hayatının sürdürüldüğü temel yaşam alanıdır. Bu nedenle hukuk düzeni, aile konutuna ilişkin işlemlerde eşlerden her ikisinin rızasını arayarak aile birliğini korumayı amaçlamaktadır.

Eşlerden birinin mülkiyetindeki ev aile konutu olabileceği gibi aile konutu kiralanarak da sağlanabilir.

Bu sebeple aile konutu üzerinde yapılacak bazı hukuki işlemler, eşlerden yalnızca birinin iradesiyle geçerli şekilde gerçekleştirilemez.

Tahliye Taahhüdü Nedir?

Tahliye taahhüdü, kiracının kiralananı belirli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak taahhüt ettiği belgedir.Türk Borçlar Kanunu’na göre kiracı, kiralananı belirlenen tarihte boşaltacağını yazılı olarak taahhüt etmişse ve buna rağmen taşınmazı tahliye etmezse, kiraya veren bu belgeye dayanarak icra yoluyla tahliye süreci başlatabilir.

Ancak kiralanan taşınmaz aynı zamanda aile konutu ise tahliye taahhüdünün geçerliliği farklı şekilde değerlendirilir.

Aile Konutunda Tahliye Taahhüdü Geçerli midir?

Aile konutu üzerindeki işlemler bakımından Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesi önemli bir koruma getirmektedir. Bu maddeye göre eşlerden biri, diğer eşin açık rızası olmadan aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez veya konut üzerindeki hakları sınırlayan işlemler yapamaz.

Tahliye taahhüdü de aile konutu bakımından eşlerin konut hakkını doğrudan etkileyen bir işlem niteliğindedir. Bu nedenle uygulamada ve Yargıtay kararlarında, eşlerden yalnızca birinin verdiği tahliye taahhüdünün aile konutu bakımından geçersiz sayılabileceği kabul edilmektedir.

Aile Konutuna Dayalı Tahliye Takibine Nasıl İtiraz Edilir?

Kiraya veren, tahliye taahhüdüne dayanarak icra takibi başlatabilir. Ancak kiralanan yer aile konutu ise kiracı veya diğer eş bu takibe itiraz edebilir.

İtiraz sürecinde genellikle şu hususlar ileri sürülür:

• Kiralanan taşınmazın aile konutu olduğu
• Tahliye taahhüdünün eşlerden yalnızca biri tarafından imzalandığı
• Diğer eşin bu işlem için rızasının bulunmadığı

Bu durumda icra takibine süresi içinde yapılacak itiraz, tahliye işleminin durmasını sağlar. Kiraya veren tahliye talebinde ısrar ederse, uyuşmazlık mahkemeye taşınır.

Eşin Rızası Olmadan Verilen Tahliye Taahhüdü Geçersiz midir?

Uygulamada birçok kira sözleşmesi ve tahliye taahhüdü yalnızca kira sözleşmesini imzalayan eş tarafından imzalanmaktadır. Ancak taşınmazın aile konutu olduğunun ispat edilmesi halinde, diğer eşin rızası bulunmadan verilen tahliye taahhüdünün geçerliliği ciddi şekilde tartışmalı hale gelir.

Yargıtay kararlarında da aile konutu üzerinde yapılan işlemlerde eşin rızasının aranması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu nedenle aile konutu niteliği taşıyan bir taşınmazda yalnızca bir eşin verdiği tahliye taahhüdüne dayanılarak tahliye talep edilmesi çoğu durumda hukuki uyuşmazlığa yol açmaktadır.

Aile Konutu Olduğu Nasıl İspatlanır?

Tahliye taahhüdüne yapılan itirazlarda en önemli konulardan biri taşınmazın gerçekten aile konutu olup olmadığının ispatıdır.

Mahkemeler bu değerlendirmeyi yaparken genellikle şu unsurları dikkate alır:

• Eşlerin ikametgah kayıtları
• Adres kayıt sistemi bilgileri
• Elektrik, su ve doğalgaz telefon abonelikleri
• Kargo fişleri
• Komşu tanıklıkları
• Çocukların okul adresleri

Bu deliller, taşınmazın aile yaşamının merkezi olduğunu ortaya koymak açısından önem taşır.

Sık Sorulan Sorular

Aile konutu için verilen tahliye taahhüdü geçerli midir?

Eğer tahliye taahhüdü yalnızca bir eş tarafından verilmiş ve diğer eşin açık rızası bulunmuyorsa, aile konutu bakımından bu taahhüdün geçerliliği tartışmalı olabilir.

Aile konutundan tahliye için icra takibi yapılabilir mi?

Evet, kiraya veren tahliye taahhüdüne dayanarak icra takibi başlatabilir. Ancak kiracı veya diğer eş aile konutu itirazında bulunabilir.

Tahliye taahhüdüne itiraz süresi ne kadardır?

İcra takibinin kiracıya tebliğ edilmesinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilmesi gerekir.

Aile konutu şerhi yoksa yine de itiraz edilebilir mi?

Evet. Tapuda aile konutu şerhi bulunmasa bile taşınmazın fiilen aile konutu olduğunun ispat edilmesi mümkündür.

Kiralık ev aile konutu sayılır mı?

Kiracının eşi de ev sahibine bildirimde bulunarak kira sözleşmesinin tarafı haline gelebilir. Bu durumda eşi ile birlikte müteselsil borçlu haline gelir.

Tahliye istemi bölünemez bir borçtur. Örneğin ev bir grup öğrenciye kiralanmışsa tahliye istemi tüm bu öğrencilerin hepsine birden gönderilmelidir. Ev sahibinin sinirini bozan tek öğrenciye yöneltilemez. Aksi halde hukuka aykırı olur. Aynı şekilde her 2 eş de kira söleşmesinin tarafı haline geldiğinde tahliye talebi ikisine birden yöneltilmelidir.

Kiracıdan tahliye taahhüdü alırken ne yapmalı?

Hem kiracının hem eşinin imzasını içeren tahliye taahhüdü alırsanız sorun olmaz.

Ev sahipleri;

“Ben adamın evli olup olmadığını ne bileyim, ben evi verirken adam bekardı sonradan evlenmiş diyorlar.”
“Adam evi kiralarken bir kadınla evliydi, bu arada onu boşamış başka kadın getirmiş hangi birinin imzasını alayım?”,
“Evi kiraladığım hanımın eşi kaçmış ve boşanma davası açmış bunların bir araya gelip gelmeyeceklerini ne bileyim, adamı nerden bulup da imza alayım?” şeklinde sorular gelmektedir.