Elektrik Bağlantısı İçin Trafo Bedelini Kim Öder, Ödenen Para Nasıl Geri Alınır?

Köydeki eve, tarladaki sulama kuyusuna veya yeni yapılan bir binaya elektrik bağlatmak için trafo ve hat yapılması gerekebilir. Ancak elektrik bağlantısı için yapılan her harcama kullanıcıya ait olmadığı gibi, kullanıcının ödediği her bedelin dağıtım şirketinden geri alınması da mümkün değildir.

Geri ödeme hakkını belirleyen, yapılan tesisin hangi amaçla kullanıldığı, kimin adına kurulduğu ve elektrik şebekesinde hangi görevi üstlendiğidir. Kullanıcının özel ihtiyacı için kurulan trafo ile dağıtım şirketinin yapması gereken şebeke yatırımının kullanıcı tarafından karşılanması farklı hukuki sonuçlar doğurur. Başlangıçta özel olan bir tesisin sonradan başka kullanıcılara elektrik sağlayan dağıtım tesisine dönüşmesi de ayrıca incelenmelidir.

Bedelin geri alınması gereken durumda talep çoğunlukla elektrik dağıtım şirketine yöneltilir. Açılacak dava ise yatırım bedelinin veya devir bedelinin tahsili davasıdır. Görevli mahkeme; sözleşmenin niteliğine, tarafların tacir olup olmadığına ve ilişkinin tüketici işlemi sayılıp sayılmadığına göre belirlenir.

Yeni yerleşim yerinde veya uzaktaki bir eve elektrik bağlatırken trafo parasını neden ilk başvuran kişiden istiyorlar?

Trafo masrafı yalnız ücra yerlerde ortaya çıkmaz. Yeni yapılaşmaya açılan bir mahallede henüz elektrik şebekesi bulunmayabilir; mevcut mahalledeki trafo da yeni binaların ihtiyacını karşılayamayabilir. Yerleşimden uzaktaki bir ev veya sulama kuyusunda ise mevcut şebekeden uzun bir hat çekilmesi ve özel trafo kurulması gerekebilir. Ancak bu üç durumda giderin kime ait olduğu aynı değildir.

Yeni mahallede herkesin kullanacağı dağıtım şebekesinin yapılması ile uzaktaki bir kullanım yerine ait özel trafonun kurulması ayrılmalıdır. Dağıtım şirketinin sorumluluğundaki şebeke yatırımını kullanıcı karşılıyorsa geri ödeme hakkı doğabilir. Kullanıcı kendi özel tesisini yaptırıyorsa bu giderin şirketten geri alınacağı varsayılamaz.

İlk başvuran kişi neden masrafla karşılaşıyor?

Henüz şebeke bulunmayan yerde ilk bağlantıyı isteyen kişinin talebi, yeni yatırım ihtiyacını ortaya çıkarır. Sonraki kullanıcılar hazır hattan yararlanabilirken ilk başvuruda trafo, direk ve kablo yapılması gerekebilir. Ancak ilk başvuran olmak, bölgenin bütün elektrik altyapısını karşılıksız yaptırmakla yükümlü olmak anlamına gelmez.

Dağıtım şirketi adına yapılması gereken yatırımda kullanıcı, bağlantı sürecini ilerletmek amacıyla yapımı üstlenebilir veya mevzuattaki şartlarla finansman sağlayabilir. Yönetmeliğin 21. maddesinde düzenlenen bu yöntemde kullanıcı başlangıçtaki harcamayı karşılar; şirket ise geri ödemeye esas yatırım bedelini öder. Bu sebeple başlangıçta ödeme yapılması ile giderin nihai olarak kullanıcıya ait olması farklıdır.

Uzak bir kullanım yerinde bağlantı görüşü orta gerilimden verilmiş ve kullanıcıya ait özel trafo öngörülmüşse, istenen bedel farklı bir sebebe dayanır. Bu durumda kullanıcı, kendi kullanım yerini çalıştıracak tesisi kurmaktadır. Böyle bir gider için “önce öde, şirket daha sonra mutlaka geri verir” denilemez.

Kullanıcı trafo masrafını üstlenmek istemezse ne yapabilir?

Önce dağıtım şirketinden yazılı bağlantı görüşü alınmalıdır. Bu belgede yapılacak tesisler, tarafların yükümlülükleri, bağlantı bedeli ve bağlantının karşılanacağı süre gösterilir. Kullanıcı, şirket adına yapılacak dağıtım yatırımını kendisinin üstlenmediğini bildirerek bağlantının şirket tarafından mevzuattaki sürelerde karşılanmasını isteyebilir. Bu talep, kullanıcıya ait yasal bağlantı bedellerinden veya özel tesis giderlerinden muafiyet sağlamaz.

Yerleşim alanı içindeki bağlantılarda temel süre, gerekli işe göre iki aydan on sekiz aya kadar değişir; izin ve yer temini için düzenlenen ilaveler ayrıca uygulanır. Yerleşim alanı dışındaki bağlantılarda ise 2026 düzenlemesine göre bağlantı anlaşmasının imzalanmasından itibaren en geç üç yıllık süre öngörülmüştür. Bu süreler, eksik ruhsatı veya teknik bağlantı şartlarını ortadan kaldırmaz.

Yeni yerleşime açılan genişleme alanında alçak gerilim bağlantısı için en az beş kullanım yerinin başvurması şartı bulunmaktadır. Yerleşim alanı dışında, tarımsal olmayan kullanımlarda aynı trafodan beslenebilecek yerler için fiilî şebeke güzergâhına göre iki kilometreye kadar en az beş, beş kilometreye kadar en az on başvuru ve ardından bağlantı anlaşması aranır. Dolayısıyla uzaktaki bir ev sahibi, bu şartlar oluşmadan kendi kapısına kadar alçak gerilim şebekesinin ücretsiz kurulmasını isteyemez. Komşuların başvuruları gerekli sayıya ulaşırsa bağlantı koşullarının yeniden belirlenmesini talep edebilir.

Şirket kendi sorumluluğundaki yatırımı gerekçesiz biçimde kullanıcıya bırakıyorsa, yazılı bağlantı görüşü ve bedel talebiyle önce şirkete, uyuşmazlık giderilmezse EPDK’ya başvurulabilir. Özel tesis giderinin kullanıcıya ait olduğu hukuka uygun bir bağlantıda ise masrafı kabul etmemek, şirketi bu özel tesisi ücretsiz kurmakla yükümlü hâle getirmez.

Masrafı ödeyen kişi daha sonra hangi şartlarla parasını geri alır?

Şirket adına yapılan dağıtım yatırımında geri ödeme için başka komşuların bağlanmasını beklemek gerekmez. Yatırımın Yönetmeliğin 21. maddesi kapsamına girmesi, proje ve kabul işlemlerinin tamamlanması, geri ödemeye esas tutarın belirlenmesi ve ödeme vadesinin gelmesi gerekir. Gerekli taşınmaz izinlerinin tamamlanmaması ödeme başlangıcını etkileyebilir. Bu kapsamda geri ödeme, komşu sayısına değil yatırımın hukuki niteliğine ve ödeme şartlarının gerçekleşmesine bağlıdır.

Özel kullanım için kurulan trafoda ise sırf zaman geçtiği için iade hakkı doğmaz. Tesis daha sonra Yönetmeliğin 37. maddesi kapsamında dağıtım şirketince devralınması gereken bir tesise dönüşürse devir bedeli talep edilir. Belirli bağlantı hatlarına sonradan başka kullanıcıların bağlanması hâlinde de 10/B maddesindeki şartlarla hat katılım bedeli doğabilir. Bu alacak, bütün trafo faturasının geri ödenmesi değildir.

Bu nedenle ödeme öncesinde bağlantı görüşünde şu ayrım açıkça bulunmalıdır: Yapılan harcama şirket adına geri ödemeli dağıtım yatırımı mı, kullanıcıya ait bağlantı hattı mı, yoksa özel trafo gideri mi? Geri alınabilecek bedeli belirleyen, ilk başvuran kişinin parayı ödemiş olması değil, ödemenin bu üç gruptan hangisine ait olduğudur.

Trafo parası yalnız tarlaya elektrik çekilirken mi istenir?

Trafo ve elektrik hattı giderleri; tarımsal sulama, köy evi, konut sitesi, fabrika, atölye, hayvancılık tesisi, soğuk hava deposu ve ticari işletme bağlantılarında ortaya çıkabilir. Mevcut aboneliğin gücünün artırılması da yeni yatırım gerektirebilir.

Örneğin mevcut şebekenin kapasitesi bir sulama pompasını veya fabrikanın makinelerini çalıştırmaya yetmiyorsa trafo, kablo, direk ve bağlantı tesisleri yapılması istenebilir. Uzak bir konut için de hattın uzatılması gerekebilir. Bu taleplerin tamamına uygulamada “trafo parası” denilmesi, bütün giderlerin aynı kurallara tabi olduğu anlamına gelmez.

Karşılanan gider	Bedelin geri alınmasında belirleyici husus
Kullanıcının özel ihtiyacını karşılayan trafo ve iç tesisat	Özel tesisin mülkiyeti ve kullanım amacı
Kullanım yerini şebekeye bağlayan bağlantı hattı	Bağlantı hattına ilişkin özel hükümler ve tesis yapım sözleşmesi
Dağıtım şirketi adına yapılan şebeke genişletme yatırımı	Yönetmeliğin 21. maddesi kapsamındaki geri ödeme şartları

Organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgelerindeki bağlantılarda özel düzenlemeler bulunduğundan, bölge dışındaki bir konut veya tarla için uygulanan kurallar bu bağlantılara doğrudan taşınmamalıdır.

Elektrik şirketi “trafonu kendin yaptır” dediğinde bütün masraf kullanıcıya mı aittir?

Dağıtım şirketinin yazısında hangi tesislerin kullanıcı tarafından yapılacağının ve bunların hangi hukuki kapsamda istendiğinin gösterilmesi gerekir. Sözlü olarak “elektrik istiyorsan trafo yaptıracaksın” denilmesi, giderin kesin olarak kullanıcı üzerinde kalacağını açıklamaz.

Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin 21. maddesi, kapasite yetersizliği nedeniyle gerekli olan dağıtım yatırımlarının şirket adına kullanıcı tarafından yapılmasına veya belirli şartlarla finanse edilmesine imkân tanır. Bu kapsamda yapılan yatırım için geri ödeme düzenlenmiştir. Kullanıcının yapımı üstlenmesi hâlinde bağlantı anlaşmasıyla eş zamanlı tesis yapım sözleşmesi yapılması öngörülür.

Bu nedenle ödeme yapılmadan önce şu belgeler alınmalıdır:

• Bağlantının hangi noktadan ve hangi gerilim seviyesinden yapılacağını gösteren bağlantı görüşü.
• Kullanıcıya ve dağıtım şirketine ait işleri ayıran onaylı proje.
• Tesis yapım veya finansman sözleşmesi.
• Geri ödemeye esas bedelin hesaplanma yöntemi.
• Ödeme takvimi ve tesisin mülkiyetine ilişkin hükümler.

Bir elektrik yüklenicisine ödeme yapılmış olması, dağıtım şirketinin aynı tutarda borçlandığını kendiliğinden kanıtlamaz. Yüklenici faturası harcamayı; bağlantı belgeleri ve sözleşmeler ise bu harcamanın hangi bölümünden dağıtım şirketinin sorumlu olduğunu gösterir.

Özel kullanım için yaptırılan trafonun bedeli hangi durumda geri alınamaz?

Bir trafonun elektrik şebekesine bağlı olması, onun dağıtım şirketinin karşılaması gereken yatırım olduğunu göstermez. Kullanıcının kendi tesisini besleyen ve özel mülkiyetinde kalan trafo için dağıtım yatırımlarına ilişkin geri ödeme hükümleri uygulanmayabilir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 13.01.2025 tarihli, 2024/372 E., 2025/202 K. sayılı kararında, belediyenin tesislerine hizmet eden elektrik tesisleri bakımından bu ayrım yapılmıştır. Bedeli istenen tesislerin özel kullanımda kaldığı ve dağıtım tesisi kapsamına girmediği kabul edilerek Yönetmeliğin 21. maddesine dayanan talebin reddi onanmıştır.

Dolayısıyla davada yalnız harcama miktarının ispatlanması yeterli değildir. Bedeli istenen trafo veya hattın dağıtım yatırımı sayıldığının da ortaya konulması gerekir.

Tarladaki sulama kuyusu için yapılan elektrik hattının parası geri alınabilir mi?

Tarımsal sulama için yapılmış olması, yatırım bedelinin geri istenmesini engellemez. Hat dağıtım şirketi adına yapılmışsa veya hukuken şirketin devralması gereken dağıtım tesisi niteliğindeyse bedel talep edilebilir. Kullanıcının özel tesisinde kalan giderlerin ise ayrıca ayrılması gerekir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 06.04.2026 tarihli, 2025/4904 E., 2026/1894 K. sayılı kararı, sulama kuyusuna elektrik sağlamak amacıyla yaptırılan enerji nakil hattına ilişkindir. Başvurucuya, tesisin dağıtım şirketi adına bedeli iade edilmek üzere yapılabileceği bildirilmiş; şirket tarafından proje ve kabul işlemleri yürütülmüştür. Şirket, tesisin özel hat olduğunu ve taraflar arasında tesis yapım sözleşmesi bulunmadığını savunmuştur.

Uyuşmazlıkta hattın niteliği bilirkişi incelemesiyle belirlenmiştir. Dağıtım tesisi olduğu kabul edilen yatırım için 88.032,34 TL’nin, ihtarla oluşan temerrüt tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline hükmedilmiştir. Yargıtay; geçici kabul belgelerini, başka kişilere ait tesislere de enerji verilmesini ve teknik raporu esas alarak kararı onamıştır.

Karar, tarımsal sulama yatırımlarında sözleşme bulunmadığı savunmasının davayı kendiliğinden sonuçlandırmadığını gösterir. Şirketin yazışmaları, projeyi kabul etmesi, tesisin fiilî kullanımı ve teknik niteliği de talebin dayanağını oluşturabilir.

Köy evine elektrik bağlatmak için yapılan harcamalar geri alınır mı?

Köy evinin elektrik ihtiyacını karşılamak için yapılan yatırımın geri ödenmesi, evin köyde bulunmasına veya şebekeye uzaklığına bağlanmış değildir. Bağlantı hattı, özel trafo ve dağıtım şebekesi yatırımı ayrı ayrı belirlenmelidir.

Örneğin evin iç elektrik tesisatı ile yalnız o kullanım yerine ait özel tesis giderleri, dağıtım şirketinin şebeke yatırımıyla aynı kapsamda değildir. Buna karşılık şirket adına yapılan ve geri ödeme hükümlerine tabi olan şebeke genişletme yatırımının bedeli talep edilebilir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 20.05.2025 tarihli, 2024/2444 E., 2025/2083 K. sayılı kararında, bir konut projesinin elektrik ihtiyacı için yapılan trafo merkezleri ve yer altı kablo tesislerinin bedeli incelenmiştir. Tesislerin şirkete teslim edildiği, yatırım bedelinin ilgili dönemin hükümlerine göre güncellenmesi gerektiği kabul edilmiş; 2.930.417,40 TL alacağın hükümde belirtilen tarihlerden işleyecek yasal faizle tahsili onanmıştır.

Bu karar her konut sahibinin ödediği trafo faturasını bütünüyle geri alabileceği anlamına gelmez. Karardaki sonuç, teslim edilen tesislerin niteliğine ve yatırımın yapıldığı dönemde uygulanması gereken düzenlemelere dayanmaktadır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16.09.2025 tarihli, 2025/290 E., 2025/2937 K. sayılı kararında da 2007 yılında kabulü yapılan elektrik tesisinin yatırım bedelinin güncellenerek tahsili onanmıştır. Her iki karar, eski yatırımlarda yapım ve kabul tarihinin önemini gösterir; 2026 yılında açılan dava nedeniyle bütün hesap geçmişe dönük olarak 2026 hükümleriyle yapılamaz.

Kadastro yolu bulunmayan tarlaya elektrik çekilebilir mi?

Bir taşınmaza ev yapılabilmesi ile tarımsal sulama için elektrik bağlantısı kurulabilmesi farklı izinlere bağlıdır. Tarımsal elektrik bağlantısı alınması, taşınmaz üzerinde konut yapma hakkı sağlamaz.

Kadastro yolunun bulunmaması da her elektrik bağlantısını aynı gerekçeyle engelleyen genel bir kural olarak açıklanamaz. Sulama bağlantısında su kullanımına ilişkin izinler, tarımsal faaliyetin belgelenmesi ve bağlantı projesi önem taşır. Konut bağlantısında ise yapının ruhsat veya ruhsat muafiyeti durumu ayrıca incelenir.

Elektrik hattının başka kişilerin arazisinden geçmesi gerekiyorsa güzergâhtaki kullanım hakkı ve gerekli izinler çözülmelidir. Taşınmaza elektrik verilmiş olması, hat güzergâhındaki mülkiyet sorununu veya yapılaşmaya ilişkin eksikliği ortadan kaldırmaz.

Trafoyu yaptırdıktan sonra komşu bağlanırsa masrafın bir kısmını ödemek zorunda mı?

Komşunun aynı elektrik tesisinden yararlanmaya başlaması, bütün yatırım giderinin komşular arasında eşit bölüneceği anlamına gelmez. Üç ayrı ihtimal bulunmaktadır.

Sonradan gerçekleşen bağlantı	Bedel bakımından izlenecek yol
Hat katılım bedeline tabi bağlantı hattından yararlanılması	Yeni kullanıcı için mevzuata göre katılım bedeli hesaplanması
Özel tesisin dağıtım tesisi kapsamına girerek devralınması	Dağıtım şirketinden devir bedelinin istenmesi
Özel trafodan malik izniyle yararlanılması	İlgili özel kullanım hükümleri ve tarafların sözleşmesi

2026 düzenlemesine göre, Yönetmeliğin 10/B maddesinin sekizinci fıkrası kapsamındaki bağlantı hatlarında, dağıtım şebekesine katılmadan önce yeni kullanıcı bağlanırsa hat katılım bedeli söz konusu olur. Hesap, bağlantı gücü ve yararlanılan mesafe dikkate alınarak yapılır. İlk yatırımcının faturayı kullanıcı sayısına bölerek belirlediği tutar doğrudan yasal borç hâline gelmez.

Şirkete yapılacak başvuruda yeni bağlantının tarihi, gücü, ortak kullanılan hat uzunluğu ve katılım bedeli hesabı istenmelidir. Talebin katılım bedeli mi, tesisin devralınması nedeniyle bedel alacağı mı olduğu belirlendikten sonra borçlu ve dava yolu seçilmelidir.

Parasını ödediğim hatta benim iznim olmadan başka kullanıcı bağlanabilir mi?

Bağlantı hattının bedelini karşılayan kişinin, bütün sonraki bağlantıları engelleme hakkı bulunduğu söylenemez. Yönetmeliğin 10/B maddesindeki bağlantı hatlarından, ilgili hüküm kapsamında ilk kullanıcının muvafakati aranmadan başkaları yararlandırılabilir. Katılım bedeli şartları oluşmuşsa mali hak ayrıca korunur.

Özel mülkiyette kalan trafo bakımından farklı hükümler bulunmaktadır. Yönetmeliğin 10/A maddesinde düzenlenen belirli özel trafo bağlantıları, trafo sahibinin muvafakatine bağlanmıştır. Bu nedenle bağlantı hattına ilişkin izin kuralı özel trafonun bütün kullanım biçimlerine uygulanamaz.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 19.11.2025 tarihli, 2025/2189 E., 2025/5448 K. sayılı kararında, kullanıcının yaptırdığı tesisten üçüncü kişiye bağlantı verilmesi ve tesisin devralınması incelenmiştir. Tesis bedelinin dağıtım şirketinden tahsiline ilişkin hüküm onanmıştır. Karardaki bedel talebi, komşunun yatırım giderinin belirli bir yüzdesini ödemesine değil, şirketin devraldığı tesisin bedelini karşılamasına dayanmaktadır.

Ortak kullanılan trafonun bakımını da yaptıran kişi mi öder?

Tesis dağıtım tesisi niteliğindeyse, ilk yapım giderini kullanıcının karşılaması bakım ve onarım yükümlülüğünün sürekli onda kalmasını gerektirmez.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 17.02.2025 tarihli, 2024/1830 E., 2025/893 K. sayılı kararında, tarımsal sulamada kullanılan ortak hat ve trafonun bakım sorumluluğu incelenmiştir. Dağıtım şirketi tesisin özel veya geçici nitelikte olduğunu ileri sürmüştür. Teknik incelemede ise tesisin geçici olmadığı ve birden fazla kişinin ortak kullanımında bulunduğu belirlenmiştir.

Yargıtay, şirketçe devralınması gereken dağıtım tesisinin işletme, bakım ve onarım yükümlülüğünün şirkete ait olduğunu kabul eden kararı onamıştır. Bu karar, özel kullanımda kalan bütün trafoların bakımının şirkete ait olduğunu değil, dağıtım tesisi niteliği belirlenen somut tesisin bakım sorumluluğunu açıklamaktadır.

Trafo bedelinin iadesi için dava kime açılır?

Dağıtım şirketi adına yapılan yatırımın geri ödenmesi veya şirketçe devralınan tesisin bedelinin tahsili isteniyorsa dava, borçtan sorumlu elektrik dağıtım şirketine yöneltilir.

Elektrik faturasını düzenleyen perakende satış şirketi ile dağıtım şirketi farklı tüzel kişiler olabilir. Davalı, fatura üzerindeki marka adına bakılarak seçilmemelidir. Bağlantı görüşünü veren, tesis sözleşmesini imzalayan, kabul ve devir işlemlerini yapan şirketin tam ticaret unvanı belirlenmelidir.

Bir yükleniciyle yapılan sözleşmede ayıplı iş, fazla tahsilat veya sözleşmeye aykırılık varsa bu talebin muhatabı yüklenici olabilir. Yeni kullanıcıdan istenen hat katılım bedeli de şirketin yatırım bedelini geri ödeme borcundan farklıdır. EPDK ise yatırım bedelinin özel hukuk hükümlerine göre tahsili davasında sırf düzenleyici kurum olduğu için davalı gösterilmez.

Dava açılmadan önce şirket devirleri, sözleşmenin tarafı ve borcun üstlenilmesine ilişkin belgeler incelenmelidir. Özellikle eski yatırımlarda güncel dağıtım şirketinin adını yazmakla yetinilmemelidir.

Trafo bedeli için hangi mahkemeye başvurulur?

Taşınmazın tarla veya ev olması, görevli mahkemeyi belirlemek için yeterli değildir. Mahkeme, bedelin hangi hukuki ilişkiden istendiğine göre belirlenir.

Uyuşmazlığın niteliği	Başvuru yeri
Her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili yatırım veya yapım sözleşmesinden doğan ticari alacak	Asliye ticaret mahkemesi
Ticari dava veya tüketici işlemi niteliğinde olmayan yatırım bedeli alacağı	Asliye hukuk mahkemesi
Tüketici işlemi kapsamında haksız alınan bağlantı veya hizmet bedeli	Parasal sınıra göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi
EPDK’nın idari işleminin iptali	İdari yargıda, işlemin niteliğine göre görevli mahkeme

Ev için elektrik kullanılması, kullanıcının şirket adına yaptırdığı büyük bir şebeke yatırımına ilişkin uyuşmazlığı otomatik olarak tüketici davasına dönüştürmez. Abonelik hizmetinden kaynaklanan ücret iadesi ile şirket adına tesis yaptırılması nedeniyle doğan alacak birbirinden ayrılmalıdır.

2026 yılında tüketici hakem heyetinin görev sınırı 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarıdır. Bu tutara eşit veya üzerindeki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici mahkemesi yolu uygulanır. Bu parasal sınır, tüketici işlemi sayılmayan yatırım bedeli davaları için geçerli değildir.

Trafo bedelini geri almak için dava hangi yerde açılır?

Trafo bedelinin iadesi davasında öncelikle bağlantı, tesis yapım veya finansman sözleşmesinde geçerli bir yetki anlaşması bulunup bulunmadığı belirlenir. HMK’nin 17 ve 18. maddelerine göre tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapılan yetki anlaşmasının yazılı olması, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması ve yetkili mahkemenin gösterilmesi gerekir. Tarafların serbestçe tasarruf edemeyeceği konularda ve kesin yetki bulunan davalarda yetki anlaşması yapılamaz.

Örneğin yatırımcı bir ticaret şirketi ile elektrik dağıtım şirketi, tesis yapım sözleşmesinden doğacak uyuşmazlıklar için Ankara mahkemelerini yetkili kılmışsa ve diğer yetkili mahkemelerde de dava açılabileceğini kararlaştırmamışsa, bedel davası Ankara’da açılır. Bu durumda yatırımın Samsun’da yapılması, işlemlerin Samsun şubesince yürütülmesi veya yatırımcının Samsun’da bulunması, davanın Samsun’da açılmasına yetmez. Geçerli anlaşma diğer kanuni yetki seçeneklerini dışlar.

Sözleşmede belirlenen mahkemenin kanunen yetkili diğer mahkemelere ek olarak yetkilendirildiği açıkça kararlaştırılmışsa seçim hakkı korunur. Buna karşılık yalnız “Ankara mahkemeleri yetkilidir” yazılması, taraflar HMK’nin 17. maddesindeki şartları taşıyorsa, aksi kararlaştırılmadıkça münhasır yetki doğurur.

Evine elektrik bağlatan ve tacir olmayan kişiyle dağıtım şirketi arasındaki sözleşmeye yazılan mahkeme kaydı ise HMK’nin 17. maddesi kapsamında geçerli bir yetki anlaşması oluşturmaz. Aynı durum tacir sıfatı bulunmayan tarla sahibi için de geçerlidir. Tarımsal sulama aboneliğinin bulunması, kişinin kendiliğinden tacir sayılmasını sağlamaz. Şirket, geçersiz bir sözleşme kaydına dayanarak kullanıcının yalnız kendi merkezindeki mahkemede dava açmasını zorunlu tutamaz.

Geçerli bir münhasır yetki anlaşması bulunmadığında dava, HMK’nin 6. maddesi uyarınca dağıtım şirketinin merkezinin bulunduğu yerde açılabilir. Uyuşmazlık şirketin bir şubesinin işleminden doğmuşsa HMK’nin 14. maddesi gereğince şubenin bulunduğu yerde de açılabilir. Örneğin bağlantı ve tesis yapım işlemleri Samsun şubesince yürütülmüş ve alacak bu işlemlerden doğmuşsa Samsun mahkemeleri de yetkilidir. Davalı olarak şubenin değil, dağıtım şirketinin tam ticaret unvanı gösterilir.

Alacak sözleşmeden doğuyorsa HMK’nin 10. maddesi uyarınca borcun ifa edileceği yerde de dava açılabilir. Farklı bir ödeme yeri kararlaştırılmamışsa TBK’nin 89. maddesi gereğince para borcu, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödenir. Bu şartlarla yatırımcı kendi yerleşim yerinde dava açabilir. Talep vekâletsiz iş görmeye dayanıyorsa sözleşmeden doğan davalara ilişkin bu yetki kuralı uygulanmaz; başka bir özel yetki sebebi bulunmadığında şirket merkezinin, şube işleminden doğan uyuşmazlıklarda ayrıca şubenin bulunduğu yer esas alınır.

Uyuşmazlık tüketici işlemi niteliğindeyse tüketici, 6502 sayılı Kanun’un 73. maddesi uyarınca kendi yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de dava açabilir. Yalnız yatırım bedelinin tahsili istenen davada, trafonun veya hattın bulunduğu taşınmazın yeri kesin yetki oluşturmaz. Taşınmazın mülkiyetine veya irtifak hakkına ilişkin bir talep varsa HMK’nin 12. maddesindeki kesin yetki kuralı uygulanır ve bu kural sözleşmeyle değiştirilemez.

Dava açmadan önce şirkete ve arabulucuya başvurmak gerekir mi?

Dağıtım şirketine yapılacak yazılı başvuruda yatırımın yeri, tesis numarası, kabul tarihi, hukuki dayanak ve istenen bedel açıklanmalıdır. Şirketten hesap cetveli, ödeme takvimi ve ret varsa gerekçesi istenmelidir. Başvuru; teslimi kanıtlanabilen dilekçe, KEP veya noter ihtarıyla yapılabilir.

Bu başvuru, her uyuşmazlıkta ayrıca düzenlenmiş bir dava şartı olduğu için değil; talebin belgelenmesi, şirketin cevabının alınması ve şartları varsa temerrüdün oluşturulması için önemlidir. EPDK’ya şikâyet edilmesi de alacağın mahkeme veya icra yoluyla tahsilinin yerine geçmez.

Ticari nitelikteki para alacağı davalarında dava öncesi arabuluculuk zorunludur. Tüketici mahkemesinde açılacak davalarda da kanuni istisnalar dışında arabuluculuk gerekir. Tüketici hakem heyetine yapılacak başvuru için aynı zorunluluk bulunmaz. Genel asliye hukuk mahkemesinde görülecek her yatırım bedeli davası için ise sırf para istendiği gerekçesiyle arabuluculuk şartı doğmaz.

Mahkeme hangi belgeler varsa trafo bedelinin iadesine karar verir?

Davada hem alacağın hukuki dayanağı hem de tutarı ispatlanmalıdır. Teknik incelemenin yalnız toplam maliyet hesabından ibaret bırakılması, tesisin özel kullanımda mı yoksa dağıtım kapsamında mı olduğu tartışmasını çözmez.

Şirketin elindeki belgeler mahkemeden getirtilmelidir. Bilirkişiden özellikle özel kullanımda kalan bölümlerin ayrılması, uygulanacak dönemin teknik ve mali kurallarının gösterilmesi ve hesabın denetlenebilir biçimde hazırlanması istenmelidir.

2026 tarihli sulama hattı kararında da uyuşmazlığı çözen, yalnız harcama belgesi değil; tesisin niteliğine ilişkin teknik inceleme ve şirketin kabul işlemleri olmuştur.

Geri alınacak para bugünkü trafo fiyatına göre mi hesaplanır?

Her uyuşmazlıkta yeni bir trafonun bugünkü satış bedeli istenemez. Yönetmelik kapsamında yatırımın geri ödenmesi, özel tesisin devralınması ve sözleşme bulunmadan şirket yararına yapılan işin giderlerinin istenmesi farklı hesaplara tabidir.

21. madde kapsamındaki yatırımlarda geri ödemeye esas bedel ilgili metodolojiye göre belirlenir. Yönetmelik,belirlenen dönem için TÜFE güncellemesi ve vadesinde ödenmeyen taksitler için kanuni faiz öngörmektedir. Faturanın toplamının doğrudan TÜFE ile çarpılması, geri ödemeye girmeyen özel tesis giderlerini de hesaba katabileceğinden hatalı olabilir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 18.01.2023 tarihli, 2022/6404 E., 2023/49 K. sayılı kararında, talep vekâletsiz iş görme hükümlerine göre incelenmiştir. Bu hukuki sebep, kişinin geçerli bir iş görme sözleşmesine dayanmadan başkasının yararına yaptığı iş nedeniyle giderlerini istemesini ifade eder.

Kararda, sözleşmeye dayalı geri ödeme düzenlemelerindeki güncellemenin doğrudan uygulanması yerine, yapılan giderlerin ve faizin bu hukuki ilişkiye göre değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmiştir. Böylece bütün elektrik yatırımlarının aynı endeks ve aynı hesap yöntemiyle tahsil edilemeyeceği ortaya konulmuştur.

Dilekçede bedelin hangi tarihe göre hesaplanacağı, güncellemenin hangi hükme dayandığı, faiz türü ve başlangıcı açıkça belirtilmelidir. Faiz ile parasal güncelleme aynı işlem değildir.

Dağıtım şirketi yatırım bedelini ne zaman ödemek zorunda?

2026 yılında değiştirilen 21. maddeye göre geri ödeme, bağlantı görüşünde belirtilen talebin karşılanabileceği tarihten itibaren sekiz ayı aşmayacak şekilde ve en fazla altı eşit taksitle yapılır. Sekiz aylık süre, her olayda kullanıcının yükleniciye para ödediği gün başlamaz.

Geçici kabulün öngörülen bağlantı tarihinden sonra yapılması ve gerekli kamulaştırma, devir veya izin işlemlerinin tamamlanmaması için farklı süre hesapları düzenlenmiştir. Bu nedenle dava öncesinde bağlantı görüşündeki tarih, kabul tarihi ve taşınmaz işlemlerinin durumu belirlenmelidir. Eski yatırımlarda ayrıca o yatırım için uygulanacak dönem hükümleri incelenmelidir.

Trafo bedelini geri istemek için zamanaşımı var mı?

“Trafo bedeli alacağı zamanaşımına tabi değildir” biçiminde genel bir kural bulunmamaktadır.

Eser sözleşmesinden doğan alacaklarda Türk Borçlar Kanunu’nun 147. maddesindeki beş yıllık süre kuralı; farklı hukuki sebeplerde ise o ilişkiye ait süre uygulanır. Vekâletsiz iş görmeye dayanan gider alacağında genel on yıllık zamanaşımı değerlendirilir. Sürenin başlangıcında alacağın muaccel olması, yani hukuken ödenmesinin istenebilir hâle gelmesi önem taşır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 03.10.2023 tarihli, 2022/2782 E., 2023/3120 K. sayılı kararında, elektrik yatırımı nedeniyle doğan alacak eser sözleşmesi kapsamında incelenmiştir. Uygulanacak eski düzenlemedeki ödeme ilişkisi içinde bedelin ne zaman ödeneceğinin belirlenmemiş olması nedeniyle muacceliyetin oluşmadığı ve zamanaşımının işlemediği kabul edilmiştir.

Kararın anlamı, elektrik yatırımlarının süresiz olarak dava edilebileceği değildir. Somut dosyada zamanaşımını başlatacak ödeme zamanının oluşmadığı kabul edilmiştir. Ödeme takvimi belirlenmiş başka bir yatırımda aynı sonuca doğrudan varılamaz.

Şirkete sıradan bir başvuru veya ihtar gönderilmesi de zamanaşımını her durumda kesmez. Süre hesabı yapılırken dava, icra takibi, borcun kabulü ve arabuluculuğun süreler üzerindeki etkileri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Tarlayı veya evi sattıktan sonra trafo bedelini eski malik mi, yeni malik mi alır?

Dağıtım şirketinden geri alınabilecek yatırım bedelini eski malik karşılamış ve bu alacağını alıcıya devretmemişse, bedeli eski malik ister. Taşınmazın satılması, yatırım bedeli alacağını kendiliğinden yeni malike geçirmez. Yeni malik, yalnız tapunun adına tescil edilmiş olmasına dayanarak önceki malikin dağıtım şirketinden olan kişisel alacağını tahsil edemez.

Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin 21. maddesi de ödemenin yatırımı yapan veya finanse eden gerçek veya tüzel kişiye yapılmasını öngörmektedir. Burada hak sahipliğinin dayanağı güncel tapu kaydı değil, geri ödemeye konu yatırımın yapılması veya finansmanının karşılanmasıdır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 06.02.2024 tarihli, 2022/3156 E., 2024/518 K. sayılı kararında, dağıtım şirketinin “ödemeyi mevcut bağımsız bölüm malikleri isteyebilir; malik olmayan müteahhit isteyemez” savunmasına rağmen, yatırımı karşılayan inşaat şirketine ödeme yapılmasına ilişkin hüküm onanmıştır. İncelemede trafo ve kablolama giderlerinin konut maliklerinden ayrıca tahsil edildiğinin belirlenmediği, bu giderlerin inşaat maliyetine girmesinin yatırımcı şirketin talep hakkını ortadan kaldırmadığı kabul edilmiştir. Ödemenin kat maliklerine yapılması gerektiği yönündeki gerekçeyle yatırımcıya ödeme yapılmaması uygun bulunmamıştır.

Bu kararın ortaya koyduğu ayrım, taşınmazın güncel sahibi ile elektrik yatırımının alacaklısının aynı kişi olmak zorunda olmadığıdır. Karar bir konut projesine ilişkindir; eski malikin yaptığı her harcamanın geri ödeneceğini değil, geri ödenmesi gereken yatırım bedelinde güncel mülkiyetin zorunlu hak sahipliği şartı olmadığını desteklemektedir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16.09.2025 tarihli, 2025/290 E., 2025/2937 K. sayılı kararında da dağıtım şirketi, geri ödeme talebinde bulunan şirketin ilgili taşınmazlar üzerindeki mülkiyetini kanıtlaması gerektiğini savunmuştur. Buna rağmen elektrik tesisini yaptırıp teslim eden şirket lehine yatırım bedelinin tahsiline ilişkin hüküm onanmıştır. Böylece “artık malik değilsin, bu bedeli isteyemezsin” itirazı, somut uyuşmazlıkta tahsil talebini engellememiştir.

Yeni malik, önceki malikin yatırım bedeli alacağını geçerli bir yazılı devirle devralmışsa bu alacağı kendi adına talep edebilir. Türk Borçlar Kanunu’nun 183 ve 184. maddeleri uyarınca yapılan bu işlem, alacağın devridir. Tapu devriyle alacak devri farklı işlemlerdir; satış belgesinde alacağın devrini kapsayan geçerli bir hüküm bulunması veya ayrıca yazılı devir yapılması gerekir.

Dava açarken hangi talepler açıkça yazılmalı?

Yatırım bedelinin tahsili istenen dilekçede tesisin yeri ve kapsamı, yatırım tarihi, şirketin sorumluluğunun dayanağı, talep edilen tutar, varsa güncelleme yöntemi ve faiz başlangıcı gösterilmelidir. Devir bedeli isteniyorsa şirketin tesisi hangi işlemle veya hangi kullanım nedeniyle devraldığı açıklanmalıdır.

Özel kullanımda kalan giderlerle şirketin ödemesi gereken giderler ayrılmalı; şirketin elindeki proje, kabul, devir ve sonraki bağlantı belgelerinin getirtilmesi talep edilmelidir. Ödeme zamanı henüz oluşmamış bir alacak için doğrudan tahsil istemek ile vadesi gelmiş alacağın ödenmemesi farklı hukuki sorunlardır.

Bu uyuşmazlıklarda hazırlanacak dava, “trafoya para harcandı” açıklamasıyla sınırlı bırakılamaz. Hangi tesisin neden şirketin sorumluluğunda olduğu, kimin alacaklı bulunduğu ve hangi tutarın hangi tarihte ödenmesi gerektiği belgelerle ortaya konulmalıdır.

Elektrik yatırımlarından doğan alacak ve bedel uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki hizmetler hakkında Ayşe Deniz Oral Avukatlık üzerinden bilgi alınabilir.

Kaynakça

Yargı kararları

• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 06.04.2026, 2025/4904 E., 2026/1894 K.: Tarımsal sulama için yapılan enerji nakil hattının niteliği ve yapım bedelinin tahsili.
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 19.11.2025, 2025/2189 E., 2025/5448 K.: Sonradan ortak kullanıma açılan tesisin devri ve bedel talebi.
• Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 16.09.2025, 2025/290 E., 2025/2937 K.: Önceki mevzuat döneminde yapılan elektrik yatırımının güncellenmiş bedelinin tahsili.
• Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 20.05.2025, 2024/2444 E., 2025/2083 K.: Konut projesine ait trafo merkezi ve yer altı kablo tesislerinin yatırım bedeli.
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 17.02.2025, 2024/1830 E., 2025/893 K.: Ortak kullanılan tarımsal sulama hattı ve trafonun bakım sorumluluğu.
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 13.01.2025, 2024/372 E., 2025/202 K.: Özel kullanımda kalan tesisin dağıtım yatırımı kapsamında sayılmaması.
• Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 03.10.2023, 2022/2782 E., 2023/3120 K.: Yatırım bedelinde muacceliyet ve zamanaşımının başlangıcı.
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 18.01.2023, 2022/6404 E., 2023/49 K.: Vekâletsiz iş görmeye dayanan yatırım giderlerinin hesabı.

Mevzuat

• Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği, m. 10/A, 10/B, 21 ve 37.
• Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 27.01.2026 tarihli ve 33150 sayılı Resmî Gazete.
• Mülga Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği, m. 38: İlgili eski yatırımlara ilişkin kararların dayanağı.
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 117, 146, 147, 149, 154, 183–184, 470, 479 ve 529.
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 2, 6, 10, 12, 14, 17 ve 107.
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 4, 5 ve 5/A.
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m. 3, 68, 73 ve 73/A.
• 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m. 18/A.
• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 32, 58, 62 ve 67.
• 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun, m. 1–2.