Asliye hukuk mahkemesi, özel bir mahkemenin veya sulh hukuk mahkemesinin görevine bırakılmamış malvarlığı ve şahıs varlığı davalarına bakan genel görevli hukuk mahkemesidir. Alacak ve tazminat davaları, tapu iptali ve tescil, el atmanın önlenmesi, bazı miras uyuşmazlıkları ve nüfus kaydının düzeltilmesi bu mahkemede görülebilir. Ancak taraflar arasındaki her özel hukuk uyuşmazlığı asliye hukuk mahkemesine ait değildir.
Görev ile yetki aynı değildir. Yanlış şehirde açılan bazı davalar, davalının süresinde yetki itirazı yapmaması üzerine aynı mahkemede görülmeye devam edebilir. Buna karşılık tüketici, iş, aile veya ticaret mahkemesinin görevine giren bir dava, taraflar itiraz etmese bile asliye hukuk mahkemesinde görülemez.
Samsun’da Kaç Asliye Hukuk Mahkemesi Var?
Samsun Adliyesinde Samsun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinden Samsun 10. Asliye Hukuk Mahkemesine kadar toplam on asliye hukuk mahkemesi bulunmaktadır. Dava açan kişi bu mahkemelerden birini seçmez. Dilekçe “Samsun Asliye Hukuk Mahkemesine” hitaben hazırlanır ve dosya tevzi sistemiyle ilgili mahkemeye dağıtılır.
Mahkemelerin dahili telefonları, bulundukları katlar, duruşma salonları ve Samsun Adliyesine ulaşım bilgileri için Samsun Adliyesi’ne Nasıl Ulaşılır? başlıklı yazıya bakılabilir.
Asliye Hukuk Mahkemesinin Görevi Nasıl Belirlenir?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre dava konusunun değerine veya miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla şahıs varlığına ilişkin davalarda, aksine bir düzenleme yoksa asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Bu nedenle asliye hukuk mahkemesi “genel görevli mahkeme” olarak adlandırılır.
Genel görevli olması, her hukuk davasına bakacağı anlamına gelmez. Kanun bir uyuşmazlığı sulh hukuk, aile, iş, tüketici, asliye ticaret, fikri ve sınai haklar, kadastro veya başka bir özel mahkemeye bırakmışsa asliye hukuk mahkemesi görevli değildir. Dava değerinin yüksek olması da tek başına asliye hukuk mahkemesini görevli yapmaz. Örneğin yüksek bedelli bir kira uyuşmazlığı sulh hukuk mahkemesinde; tüketici işleminden doğan yüksek bedelli bir ayıplı mal davası ise tüketici mahkemesinde görülür.
Samsun Asliye Hukuk Mahkemesinde Görülen Davalar
Asliye hukuk mahkemesinde görülebilecek dava türleri aşağıda ana başlıklar altında açıklanmıştır. Her davada tarafların sıfatı, hukuki ilişkinin amacı ve özel bir görev kuralının bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir.
Alacak Davaları
Borç para verilmesi, adi nitelikteki satış veya hizmet sözleşmesi, eser sözleşmesi, vekâletsiz iş görme ya da sebepsiz zenginleşmeden doğan alacak talepleri asliye hukuk mahkemesinde görülebilir.
Alacağın varlığı kadar, uyuşmazlığın dayandığı ilişkinin niteliği de önemlidir. Taraflar tacirse dava ticaret mahkemesine, uyuşmazlık bir iş sözleşmesinden doğuyorsa iş mahkemesine, taraflardan biri tüketici sıfatıyla hareket etmişse tüketici mahkemesine ait olabilir. Sırf talep para alacağı olduğu için doğrudan asliye hukuk mahkemesinde dava açılamaz.
Maddi ve Manevi Tazminat Davaları
Haksız fiil, kişilik hakkının ihlali, hakaret, tehdit, basın veya sosyal medya yoluyla yapılan yayın, trafik kazası ve sözleşmeye aykırılık nedeniyle maddi veya manevi tazminat istenebilir.
Tazminatın kaynağı görevli mahkemeyi değiştirir. İş kazası nedeniyle işverene karşı açılan dava iş mahkemesinde, tüketici işleminden doğan tazminat davası tüketici mahkemesinde, idari işlem veya eylemden doğan bazı zararlar ise idari yargıda görülebilir. Ceza soruşturmasının bulunması da tazminat davasının mutlaka ceza mahkemesinde görüleceği anlamına gelmez.
Tapu İptali ve Tescil Davaları
Tapu kaydının gerçek hak durumunu yansıtmadığı ileri sürülüyorsa tapu iptali ve tescil davası açılabilir. Muris muvazaası, ehliyetsizlik, vekâlet görevinin kötüye kullanılması, inançlı işlem, yolsuz tescil ve hukuki sebebin geçersizliği bu davaların dayanakları arasında yer alabilir.
Talep taşınmaz üzerindeki ayni hakkı değiştireceği için taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Samsun merkez yargı çevresindeki bir taşınmaza ilişkin tapu iptali ve tescil davası Samsun’da açılır. Taşınmaz Bafra, Çarşamba, Terme veya başka bir adliyenin yargı çevresindeyse davanın Samsun merkezde açılması doğru olmayabilir.
El Atmanın Önlenmesi ve Ecrimisil Davaları
Malik veya ayni hak sahibi, taşınmazına hukuka aykırı biçimde müdahale eden kişiye karşı el atmanın önlenmesini isteyebilir. Taşınmazın haksız kullanımı nedeniyle ecrimisil talebi de aynı davada veya ayrı bir davada ileri sürülebilir.
El atmanın önlenmesi taşınmaz üzerindeki hakka ve kullanım durumuna doğrudan bağlıdır. Ecrimisil talebi ise para alacağı niteliği taşıdığından, tek başına açıldığında yetki değerlendirmesi talebin dayanağına göre yapılmalıdır. Her iki talebin birlikte ileri sürülmesiyle yalnız ecrimisil istenmesi aynı yetki sonucunu doğurmayabilir.
Önalım Davaları
Paylı mülkiyete tabi bir taşınmazdaki payın üçüncü kişiye satılması hâlinde diğer paydaş, kanuni şartları varsa önalım hakkını kullanabilir. Önalım nedeniyle açılan tapu iptali ve tescil davasında taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.
Satışın paydaşa yapılıp yapılmadığı, fiilî taksim, satışın öğrenilme tarihi ve kanundaki hak düşürücü süreler dosyada ayrıca incelenir. Tapuda satış gösterilmeyen işlemlerde önalım hakkının kullanılıp kullanılamayacağı da işlemin gerçek niteliğine göre belirlenir.
Geçit ve Diğer İrtifak Hakkı Davaları
Taşınmazın genel yola yeterli bağlantısı bulunmuyorsa geçit hakkı kurulması istenebilir. Kaynak, mecra ve benzeri irtifak haklarına ilişkin davalar da taşınmazın kullanım ihtiyacından doğabilir.
Geçit hakkı yalnız davacının istediği güzergâha göre kurulmaz. Komşu taşınmazların durumu, en az zarar ilkesi, yolun niteliği ve bedel bilirkişi incelemesiyle belirlenir. İrtifak hakkına ilişkin davalar, üzerinde hak kurulacak taşınmazın bulunduğu yerde açılır.
Miras Davaları
Vasiyetnamenin veya diğer ölüme bağlı tasarrufların iptali, tenkis, miras sebebiyle istihkak ve mirasçılar arasında terekenin yönetiminden doğan bazı uyuşmazlıklar asliye hukuk mahkemesinde görülebilir. Muris muvazaası nedeniyle açılan tapu iptali ve tescil davaları da uygulamada önemli bir yer tutar.
Her miras işi asliye hukuk mahkemesine ait değildir. Mirasçılık belgesinin verilmesi, mirasın gerçek reddi, terekenin korunması ve ortaklığın giderilmesi gibi dava ve işler sulh hukuk mahkemesinin görevine girebilir. Davanın yalnız “miras davası” olarak adlandırılması görevli mahkemeyi belirlemeye yetmez.
Nüfus Kaydının Düzeltilmesi, Ad ve Soyadı Değişikliği Davaları
Nüfus kaydındaki doğum tarihi, ad, soyadı veya başka bir bilginin gerçeği yansıtmadığı ileri sürülüyorsa mahkeme kararıyla düzeltme istenebilir. Ad ve soyadı değişikliğinde haklı sebep bulunması gerekir.
Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltme isteyen kişinin yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde açılır. Yerleşim yeri Samsun merkez yargı çevresinde olan kişinin davası Samsun Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür. Adres kaydı uyuşmazlığıyla aile kütüğündeki ad, soyadı, doğum tarihi veya soybağı bilgilerinin düzeltilmesi aynı dava değildir.
Derneklerden Doğan Davalar
Dernek genel kurul kararının iptali, üyelikten çıkarma kararına itiraz ve dernek üyeliğinden doğan bazı uyuşmazlıklar asliye hukuk mahkemesinde görülebilir. Uyuşmazlığın derneğin iç ilişkisine mi, çalışanla olan iş ilişkisine mi, kira veya ticari bir sözleşmeye mi dayandığı görevli mahkemeyi etkiler.
Özel hukuk tüzel kişisinin ortaklık veya üyelik ilişkilerinden doğan bazı davalarda tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.
Kamulaştırma ve Kamulaştırmasız El Atma Davaları
Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili ile hukuki veya fiilî el atmaya dayanan taleplerde adli ve idari yargının görev alanı birbirinden ayrılmalıdır. Adli yargıda görülecek kamulaştırma davalarında taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi görevli ve yetkili olabilir.
İdarenin yaptığı her müdahale kamulaştırmasız el atma davası olarak asliye hukuk mahkemesine götürülemez. Müdahalenin imar planı, idari işlem veya fiilî kullanım kaynaklı olması yargı yolunu değiştirebilir.
Menfi Tespit, İstirdat ve İtirazın İptali Davaları
Bir borcun bulunmadığının tespiti, haksız tahsil edilen paranın geri alınması veya icra takibine yapılan itirazın iptali istenebilir. Bu davaların hangi mahkemede görüleceği icra takibinin bulunmasına değil, borcun doğduğu hukuki ilişkiye göre belirlenir.
Örneğin adi borç ilişkisinden doğan menfi tespit davası asliye hukuk mahkemesinde görülebilirken ticari kredi, tüketici işlemi, işçilik alacağı veya kira borcuna ilişkin aynı isimli dava özel görevli mahkemeye ait olabilir.
Samsun Asliye Hukuk Mahkemesinde Görülmeyen Davalar
Asliye hukuk mahkemesiyle sulh hukuk veya özel mahkemelerin görev alanı sıkça karıştırılmaktadır. Aşağıdaki uyuşmazlıklar kural olarak Samsun Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmez:
- Kira ilişkisinden doğan tahliye ve alacak davaları,
- Ortaklığın giderilmesi davaları,
- Mirasçılık belgesi verilmesi ve mirasın gerçek reddi,
- Vesayet, vasi atanması ve terekenin korunmasına ilişkin işler,
- Boşanma, velayet, nafaka ve mal rejimi davaları,
- İşçilik alacağı, işe iade ve iş kazasından doğan işveren sorumluluğu davaları,
- Tüketici işleminden doğan ayıplı mal ve hizmet davaları,
- Her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili ticari davalar,
- İcra müdürlüğü işlemlerine karşı şikâyet ve icra mahkemesinin görevine giren uyuşmazlıklar,
- Kadastro tutanağına süresinde yapılan itirazlar,
- İdari işlem ve eylemlerin iptali veya idarenin sorumluluğundan doğan idari davalar.
Özel mahkemenin bulunmadığı bazı ilçelerde asliye hukuk mahkemesi; aile, tüketici veya iş mahkemesi sıfatıyla davaya bakabilir. Bu durumda mahkeme asliye hukuk mahkemesi olarak değil, kanunda belirtilen özel mahkeme sıfatıyla yargılama yapar.
Görev ile Yetki Arasındaki Fark Nedir?
Görev, uyuşmazlığa hangi mahkeme türünün bakacağını belirler. Yetki ise görevli mahkemenin hangi yerdeki mahkeme olduğunu gösterir. Tapu iptali ve tescil davasının asliye hukuk mahkemesine ait olması görev; davanın Samsun’da mı, Bafra’da mı yoksa başka bir şehirde mi açılacağı yetki meselesidir.
Görev kuralları kamu düzenindendir. Taraflar anlaşarak veya sessiz kalarak görevli mahkemeyi değiştiremez. Mahkeme görevli olup olmadığını kendiliğinden inceler.
Yetki kurallarında ise kesin yetkiyle kesin olmayan yetki birbirinden ayrılır. Kesin yetki bulunan davada mahkeme, yetkisini tarafların itirazına bağlı olmadan araştırır. Kesin olmayan yetkide davalı süresinde ve usulüne uygun itiraz etmezse davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.
Samsun Mahkemeleri Hangi Durumlarda Yetkilidir?
Bir davanın Samsun’da açılabilmesi için her zaman kesin yetki bulunması gerekmez. Kanundaki genel veya özel yetki kurallarından biri Samsun’u işaret ediyorsa dava baştan itibaren Samsun’da açılabilir.
Başlıca örnekler şunlardır:
- Davalının dava tarihinde yerleşim yerinin Samsun olması,
- Sözleşmenin ifa edileceği yerin Samsun olması,
- Haksız fiilin Samsun’da işlenmesi,
- Zararın Samsun’da meydana gelmesi veya gelme ihtimalinin bulunması,
- Haksız fiil nedeniyle zarar gören kişinin yerleşim yerinin Samsun olması,
- Birden fazla davalıdan birinin yerleşim yerinin Samsun olması ve ortak kesin yetki kuralı bulunmaması,
- Uyuşmazlığın Samsun’daki bir şubenin işleminden doğması.
Bu yetki kurallarının bir kısmı seçimliktir. Davacı kanunun yetkili saydığı mahkemelerden birinde dava açabilir. Davacının Samsun’da yaşaması ise her dava bakımından Samsun’u yetkili yapmaz. Davacı yerleşim yerinin yetkili olduğu durumun kanunda ayrıca düzenlenmiş olması gerekir.
Hangi Davaların Samsun’da Açılması Zorunludur?
Kanun Samsun mahkemelerini kesin yetkili kılıyorsa dava başka bir yerde açılamaz. Tarafların anlaşması veya davalının sessiz kalması bu sonucu değiştirmez. Samsun’da açılması zorunlu olabilecek başlıca asliye hukuk davaları şunlardır.
Samsun’daki Taşınmazların Aynına İlişkin Davalar
Samsun merkez yargı çevresindeki taşınmaz üzerinde ayni hak değişikliği doğuracak tapu iptali ve tescil, önalım, ipotek, geçit ve diğer irtifak hakkı davaları ile taşınmazın zilyetliği veya alıkoyma hakkına ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.
Birden fazla taşınmaz aynı davaya konu ediliyorsa, taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde diğer taşınmazlar hakkında da dava açılması bazı durumlarda mümkündür. Davaların birlikte görülmesine ilişkin şartlar ayrıca değerlendirilmelidir.
Samsun ili içinde bulunmak, taşınmazı kendiliğinden Samsun merkez mahkemelerinin yargı çevresine sokmaz. Taşınmazın tapu kaydındaki ilçe ve bağlı olduğu adliye belirlenmelidir.
Son Yerleşim Yeri Samsun Olan Kişinin Mirasından Doğan Bazı Davalar
Miras bırakanın son yerleşim yeri Samsun merkez yargı çevresindeyse ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisi, miras sebebiyle istihkak ve mirasçılar arasında terekenin yönetiminden doğan bazı davalarda Samsun mahkemeleri kesin yetkilidir.
Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davasında ise taşınmazın bulunduğu yere ilişkin kesin yetki kuralı dikkate alınır. Miras bırakanın son yerleşim yerinin Samsun olması, başka şehirde bulunan bir taşınmaz hakkında Samsun’un her durumda yetkili olduğu anlamına gelmez.
Merkezi Samsun’da Bulunan Tüzel Kişilerle İlgili Üyelik Davaları
Özel hukuk tüzel kişisinin bir ortağına veya üyesine karşı ya da ortak veya üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacağı davalarda tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olabilir. Derneğin merkezi Samsun’daysa üyelik ilişkisinden doğan ve asliye hukuk mahkemesinin görevine giren dava Samsun’da açılır.
Şirket veya kooperatif ortaklığından doğan uyuşmazlıklarda asliye ticaret mahkemesinin görevli olabileceği unutulmamalıdır. Kesin yetkinin Samsun’da bulunması, davanın mutlaka asliye hukuk mahkemesinde görüleceğini göstermez.
Yerleşim Yeri Samsun Olan Kişinin Nüfus Kaydı Davaları
Nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar, düzeltme isteyen kişinin yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde açılır. Yerleşim yeri Samsun merkez yargı çevresinde olan kişinin kayıt düzeltme davasında Samsun Asliye Hukuk Mahkemesi görevli ve yetkilidir.
Yetki İtirazı Yapılmazsa Dava Samsun’da Görülür mü?
Yetkinin kesin olmadığı bir dava Samsun’da açılmışsa davalı, Samsun’un yetkisine cevap dilekçesinde itiraz etmelidir. Süresinde ve usulüne uygun bir yetki itirazı yapılmazsa Samsun mahkemesi dava bakımından yetkili hâle gelir.
Örneğin başka şehirde yaşayan davalıya karşı açılan adi bir alacak davasında sözleşmenin ifa yeri de Samsun değilse, Samsun başlangıçta yetkisiz olabilir. Buna rağmen davalı cevap dilekçesinde yetki itirazı ileri sürmezse dosya Samsun’da görülmeye devam eder. Aynı sonuç, kesin yetki bulunmayan sözleşme, sebepsiz zenginleşme, taşınır mal, kişilik hakkı ve bazı tazminat davalarında da ortaya çıkabilir.
Buradaki sonuç yalnız kesin olmayan yetki bakımından geçerlidir. Dava başka yerdeki taşınmazın aynına ilişkinse veya başka bir kesin yetki kuralı varsa davalının sessiz kalması Samsun’u yetkili yapmaz. Mahkeme kesin yetkiyi kendiliğinden inceler.
Yetki İtirazı Nasıl Yapılır?
Kesin yetkinin bulunmadığı davalarda yetki itirazı ilk itirazdır ve cevap dilekçesinde ileri sürülmelidir. Davalı yalnız “Samsun mahkemeleri yetkisizdir” demekle yetinmemeli; yetkili mahkemeyi, birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi de göstermelidir. Aksi hâlde itiraz dikkate alınmayabilir.
Cevap süresi kural olarak dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır. Mahkeme tarafından ek cevap süresi verilmişse cevap dilekçesi ve ilk itirazlar verilen süre içinde sunulmalıdır. Cevap dilekçesi verildikten sonra kesin olmayan yetkiye ilişkin yeni bir itiraz ileri sürülemez.
Kesin yetki bulunan davalarda ise durum farklıdır. Mahkeme yetkili olup olmadığını davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırır; taraflar da kesin yetki itirazını yargılama boyunca ileri sürebilir.
Davalının İtiraz Etmemesi Görevli Olmayan Mahkemeyi Görevli Yapar mı?
Davalının cevap vermemesi veya görev itirazında bulunmaması, Samsun Asliye Hukuk Mahkemesini özel mahkemenin görevine giren bir davada görevli hâle getirmez.
Örneğin dava tüketici işleminden doğuyorsa Samsun Tüketici Mahkemesi, ticari dava niteliğindeyse Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi, iş ilişkisinden doğuyorsa Samsun İş Mahkemesi görevli olabilir. Taraflar yargılama boyunca görev itirazı yapmasa bile asliye hukuk mahkemesi görevsizlik kararı verebilir.
Aynı ayrım sulh hukuk mahkemesi bakımından da geçerlidir. Kira, ortaklığın giderilmesi, yalnız zilyetliğin korunması, vesayet veya mirasın gerçek reddi gibi konular davalının sessiz kalması nedeniyle asliye hukuk mahkemesine geçmez.
Samsun Asliye Hukuk Mahkemesinde Dava Açmadan Önce Arabuluculuk Zorunlu mudur?
Asliye hukuk mahkemesinde açılan her dava zorunlu arabuluculuğa tabi değildir. Adi alacak, haksız fiil tazminatı, tapu iptali ve tescil, nüfus kaydının düzeltilmesi veya vasiyetnamenin iptali davasında yalnız talebin para ile ilgili olmasına bakılarak arabuluculuğun zorunlu olduğu söylenemez.
Bununla birlikte komşuluk hukukundan doğan uyuşmazlıklar, tarımsal üretim sözleşmelerinden kaynaklanan davalar ve kanunda ayrıca sayılan bazı konularda dava açmadan önce arabulucuya başvurulması gerekir. Uyuşmazlık ticari, iş veya tüketici davası niteliğindeyse ilgili özel arabuluculuk hükümleri uygulanabilir.
Birden fazla talebin aynı dilekçede ileri sürülmesi hâlinde taleplerden birinin arabuluculuğa tabi, diğerinin tabi olmaması ayrıca değerlendirilmelidir. Dava şartı yerine getirilmeden dava açılması dosyanın usulden sonuçlanmasına neden olabilir.
Samsun Asliye Hukuk Mahkemesinde Dava Nasıl Açılır?
Dava dilekçesinde mahkemenin adı, tarafların kimlik ve adres bilgileri, davanın konusu ve değeri, iddianın dayandığı vakıalar, her vakıanın hangi delille ispatlanacağı, hukuki sebepler ve açık talep sonucu bulunmalıdır.
Dilekçeyle birlikte özellikle şu belgeler sunulabilir:
- Sözleşme, protokol ve ödeme belgeleri,
- Tapu kayıtları ve resmî senetler,
- İhtarname ve tebliğ belgeleri,
- Mesaj, e-posta ve diğer yazışmalar,
- Fotoğraf ve video kayıtları,
- Ekspertiz veya teknik inceleme raporları,
- Mirasçılık belgesi ve nüfus kayıtları,
- Arabuluculuk son tutanağı,
- İleri sürülen her vakıayı destekleyen diğer belgeler.
Davacı elinde bulunmayan ancak hangi kurumda olduğunu bildiği delilleri dilekçesinde açıkça göstermelidir. Tapu müdürlüğü, banka, hastane, noter veya başka bir kurumdan getirilecek kayıtların hangi olayın ispatı için istendiği belirtilmelidir.
Dava, Samsun Adliyesindeki hukuk mahkemeleri ön bürosundan açılabilir. Avukat aracılığıyla takip edilen dosyalarda dilekçe ve ekleri UYAP üzerinden gönderilebilir. Dosya açıldıktan sonra on asliye hukuk mahkemesinden birine tevzi edilir.
Dava Yanlış Mahkemede Açılırsa Ne Olur?
Mahkeme kendisini görevsiz görürse görevsizlik, yetkisiz görürse yetkisizlik kararı verir. Bu karar üzerine dosya kendiliğinden yeni mahkemeye gönderilmez. Kararın kesinleşmesine ilişkin duruma göre iki haftalık süre içinde dosyanın görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesi talep edilmelidir. Süresinde gönderme talebinde bulunulmazsa dava açılmamış sayılabilir.
Görevsiz veya yetkisiz mahkemede geçen süre, harç, tebligat ve vekâlet ücreti bakımından sonuç doğurabilir. Özellikle zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi davalarda görev ve yetki dava açılmadan önce incelenmelidir.
Asliye Hukuk Davalarında Harç ve Masraflar
Asliye hukuk mahkemesinde açılacak davanın niteliğine göre maktu veya nispi harç alınır. Para veya para ile değerlendirilebilen taleplerde dava değeri harcın hesaplanmasını etkiler. Tapu iptali ve tescil, alacak, tazminat ve ecrimisil davalarında dava değerinin doğru gösterilmesi gerekir.
Harç dışında tebligat, bilirkişi, keşif, tanık ve diğer yargılama işlemleri için gider avansı yatırılır. Maddi durumu yargılama giderlerini karşılamaya elverişli olmayan kişi, şartları varsa adli yardım talep edebilir.
Davanın sonunda yargılama giderleri ve karşı vekâlet ücreti, kabul ve ret oranına göre taraflara yükletilebilir. Davanın kısmen kabul edilmesi hâlinde giderlerin tamamının karşı taraftan alınacağı varsayılmamalıdır.
Samsun Asliye Hukuk Davası Avukatsız Açılabilir mi?
Asliye hukuk mahkemesinde avukatla temsil zorunlu değildir. Kişi davasını kendisi açabilir, dilekçelerini sunabilir ve duruşmaları takip edebilir.
Bununla birlikte dava sebebinin, talep sonucunun, görevli ve yetkili mahkemenin yanlış belirlenmesi telafisi güç sonuçlar doğurabilir. Tapu ve miras davalarında taraf teşkili, alacak ve tazminat davalarında zamanaşımı, yetki itirazı, ihtiyati tedbir ve delillerin süresinde sunulması dosyanın esasına ulaşılmadan önce sonuç doğurabilir.
Samsun’da açılacak asliye hukuk davasında önce uyuşmazlığın hangi mahkemenin görevine girdiği, ardından Samsun’un yetkili veya kesin yetkili olup olmadığı belirlenmelidir. Kesin olmayan yetkide davalının süresinde itiraz etmemesi davanın Samsun’da görülmesini sağlayabilir; görev ve kesin yetki eksikliği ise tarafların sessizliğiyle ortadan kalkmaz.